Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 12,93 / Satış: 12,98
€ EURO → Alış: 14,67 / Satış: 14,73

Said-i Kurdi Kürt Milliyetçiliği

Said-i Kurdi Kürt Milliyetçiliği
  • 17.11.2015

 

“Ben hür yaşamışım. Hürriyet-i mutla-kanın meydanı olan Kürdistan dağlarında büyümüşüm. Bana hiddet fayda vermez, nafile yorulmayınız. Beni nefy edin, Fizan olsun, Yemen olsun ra­zıyım. Siz de pînedûzluktan ve yamacılıktan kurtulursunuz. Ben de yük­sekten düşmekle incinmekten kurtulurum.”

 

 

 

 

N.A.Rojki

Said-i Kurdi’nin Hizan’a bağlı Nurs köyünde başlayan macerası özel olarak Kürtlerin şiar edinmesi gereken bir hakikattir. Nurs’ta başlayan bu yolculuk zamanla kendisini Kurdistan, Türkiye ve Dünya’da tanılınan ve saygı duygulan bir isim haline getirecekti. Zamanın çetrefilli yollarını bir bir geçerken başına türlü belalar açılmış, aklına yetişemeyenler kendisini ’’akıl hastası’’ olarak suçlamış cezalandırmıştır. Said-i Kurdi’nin küçük bir kasaba da başlayan macerası zamanla Kürtler’den koparılmış bu macera hakikatten yoksun bir şekilde başkalaştırılmıştır. Başkalaştırılan bu mücadele farklı milletlerin gelişmesinde rehber olurken Kürtler bu öğretiden ve tecrübeden bilinçli bir şekilde uzak tutulmuştur. Kürtler, öğreticiler ve yol göstericilerden arındırılarak bir şekilde boşluğa ve bilinmezliğe itilmiştir. Yol göstericilerin çoğu dönemin hükümetleri tarafından idam edilmiş veya Said-i Kurdi gibi sürgünlere gönderilerek halktan uzak tutulmuştur. Bir milleti öldürmenin ve geri bırakmanın en etkili yolu kendi içerisinde yetiştirdiği beyin takımını uzaklaştırmak veyahut idam etmektir.

Said-i Kurdi’nin etkisini minimize etmek için Kürt kimliği asimile edilerek yerine Türk-Ümmet kimliği yerleştirilmiştir. Bir çok risalesinin tahribata uğraması yeniden kurgulanması bunun apaçık ispatıdır. Yapılan tahribatlar sonucu risalelerin bir çoğu yeniden düzenlenerek Kürt ve Kürdistan içeren kısımlar kaldırılmıştır. Yıllar süren bu oyun bir kaç Kürt aydını tarafından açığa çıkarılmıştır. Kürtler’in bu durumdan yeni yeni haberdar olmaları ”Said-i Kurdi’nin Kürt milletinden uzaklaştırılması’’ çıkışımın ne kadar haklı olduğunu göstermektedir.

Said-i Kurdi’nin Türkleştirilmesi yetmezmiş gibi bir üst versiyona geçişide gündeme getirilmiş kendisinin Kürt değil ’’Seyyid’’ olduğu tezi ortaya atılmıştır. Kürtler art niyetli insanların önüne set çekmek için Said-i Kurdi’yi sahiplenmeli öğretisini kavramalıdır. Bitlis’ten Kurdistan’a yayılan bu öğreti Kürtler tarafından yeniden tartışılmalıdır. Said-i Kurdi’nin öğretisi ve sabrı Türkiye’de köksalmış ’’Kemalizm’’ gibi bir ideolojinin belini kırmıştır. Bugün ’’Kemalizm’’ alt edilmişse bunun mimarı şüphesiz Said-i Kurdi’dir.

Said-i Kurdi’nin Kürt milletine bela olarak tanımladığı üç husus vardır; 1-Fakirlik  2- Cehalet  3- Ihtilaf

Fakirliğin Kürt milletini heba edeceğini vurgulayan Said-i Kurdi, fakirliği aşmanın yolunun üretmek olduğunun altını çizmektedir. Fakir bir toplum zengin olan toplumlara göre gelişimini tamamlayamaz ve iç sorunlarla boğuşmaktan sağlam bir geleceğe millet olarak ilerleyemezler.  Yardımlaşmanın olmadığı toplumlarda bireysel zenginliklerin artar. Bireysel zenginlikler artınca fakir olan kitleler başkasının maddi destekleri ile köleleştirilirler.

Fakirliğin yol açtığı durum üçüncü hususu getirir; İhtiaf…

İç birliğin olmadığı toplumlarda ihtilaflar sıklıkla yaşanır. Bu yaşanan iç huzursuzluklar egemen güçler tarafından kullanılarak Kürt milletini içten parçalamak için kullanılan bir arguman haline getirilmiştir. Said-i Kurdi bugün Kürtlerin yaşadığı iç huzursuzluğu 105 yıl önce dile getirmiştir. 105 yıl önce Said-i Kurdi tarafından verilen bu öğüt Kürt milletince tecrübe olarak görülmemiş ve değerlendirilmemiştir. Millet olarak ortak geliştirdiğimiz henüz bir vizyonumuz bulunmamakla beraber millet olmanın uzağında kitleler şeklinde yaşamaya devam etmekteyiz.

Cehalet diğer iki hususu beslemektedir. Cehaletin olduğu toplumlarda İhtilaf ve Fakirlik daha fazladır. Özellikle bağımsız düşünememenin getirdiği vahim durumlar millet olarak parçalanmamızın büyük ölçüde sebebi olmuştur.

Kürt milleti ve Kurdistan değerleri üzerine pratik bir örnek vereceksek bugün bu değerler üzerinden sunulan bilgilerden ziyade sömürgeci güçlerin sunduğu Kitap, TV, Gazeteler daha ilgi çekmekte daha fazla satılmaktadır. Cehalet’in getirdiği bu vahim durum ihtilafların artmasına yol açıyor. Bu üç hususu atlatamış bir millet yeni bir kimlik inşaasını gerçekleştirmekte zorlanır. Said-i Kurdi’nin bu üç husus üzerinde ciddiyetle durması milletine olan düşkünlüğünün apaçık ispatıdır. Kürtlerin sadece güncel siyasi konuları tartışması bilim, sanat alanında ciddi işler gerçekleştirmemesinin nedeni inşaa edemediği kimlikten kaynaklanmaktadır. Bir milletin siyaset üzerinde yoğunlaşması ciddi bir bilincinin olduğunu göstermemekle beraber 105 yıl önce gösterilen hedefin hala gerçekleştirilememiş olması kısır bir döngüde olduğumuzu gösterir.

Said-i  Kurdi’nin 105 yıl önce Kürt Milletine hitaben yapmış olduğu konuşmayı tekrar hatırlamakla beraber bugün bu konuşmanın neresindeyiz oturup bunu düşünelim;

Ey Kürt Milleti!

İttifakta kuvvet, ittihatta hayat, kardeşlikte saadet, hükümette selâmet vardır.
İttihat bağını ve muhabbet ipini güçlü tutun. Ta ki sizi beladan kurtarsın.
Bana iyi kulak verin, size bir sey söyleyeceğim;
Biliniz ki, korumamız gereken üç cevherimiz vardır:
Birincisi: Islamiyettir ki, binlerce şehidimizin kanı pahasına olmuştur.
Ikincisi: Insaniyettir ki, halkın nazarında akla uygun hizmetle yiğitliğimizi ve insanlığımızı bütün dünyaya göstermeliyiz.
Üçüncüsü: Milliyetimizdir ki, bize meziyet vermiştir. Bizden öncekiler iyilikleriyle yaşıyorlar. Kendine yetebilen, milliyetini koruyup onların ruhlarını kabirlerinde sad eder.
Bundan sonra bizi perişan eden üç düşmanımız vardır:
Birincisi: Fakirliktir ki, Istanbul’daki kırk bin hammal buna delildir.
Ikincisi: Cehalettir ki, binimizin bir gazete okuyamaması bunun delilidir.
Üçüncüsü: Ihtilaftir ki, kuvvetimizi kaybettiriyor bizi terbiyeye müstehak kiliyor ve hükümet de kendi insafsızlığından bize zulmediyor.
Eğer bana kulak verdiyseniz iyi bilin ki, bizim çaremiz sudur:
Biz üç elmas kilici elimize alalım ve düşmanı üstümüzden kaldıralım.
Birincisi: Adalet, maarif ve okuma kılıcıdır.
İkincisi: İttifak ve milli muhabbet kılıcıdır.
Üçüncüsü: Kendine güven kılıcıdır.
Böylece herkes kendi işini yapsın. Sefiller gibi kimsenin gücünden ümit beklemesin ve sırtını ona dayamasın.
Son vasiyetim:
Okumak! Okumak! Okumak!
El ele vermek! El ele vermek! El ele vermek!
Molla Said-i Kürdî (Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi,1908)

Said-i Kurdi Hizan’dan çıkarak İstanbul’a kadar uzanan bu yolda cübbesini hiç değiştirmemiştir. Kendisini böyle kabul ettirerek Kürtleri idamlara, sürgünlere götüren ideolojiyi yerle bir etmiştir. Millet olarak bizlere düşen bu Said’in dünyasını yeniden anlamaktır.

Nimetullah Atal
nimetullahatal@gmail.com

Etiketler: / / / /

Gravürlere Yansıyan Kürdler
Toplumların kültürel hafızasını ayakta tutan birçok faktör vardır. Güzel sanatlar, gastronomi, folklor, müzik, dans, edebiyat, sözlü anlatım, ritüeller ve mimari...
Bir Çarpıtmanın Anatomisi: Ehmedê Xasî Örneği
Ehmedê Xasî’nin 1899 yılında Osmanlı döneminin Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umûmiye Nezareti tarafından Diyarbekir’de basılmış Mewlidê Kirdî adlı eseri Zazakî Kürdçesiyle yazılmış...
Katran-ı Tebrizi; Kürt Rewadi ve Şeddadi Devletlerinin Saray Şairi
Katran-ı Tebrizi, 11. yüzyılın tanınmış bir şairidir. Rewadi devletinin başkenti Tebriz’e yakın Şadiabad köyünde doğdu. Bütün yaşamını iki Kürt devletinde; Şeddadilerle Rewadilerde geçirdi. Bu...
Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. bende kürdüm bu siteye kayt edınız fazla internet kulanamiyorum güzel yorumlar yazarım fecemede bakınız saygılarımla

YORUM YAZ