Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,80 / Satış: 7,83
€ EURO → Alış: 9,12 / Satış: 9,16

Said-i Kurdi Kürt Milliyetçiliği

Said-i Kurdi Kürt Milliyetçiliği
  • 17.11.2015

 

“Ben hür yaşamışım. Hürriyet-i mutla-kanın meydanı olan Kürdistan dağlarında büyümüşüm. Bana hiddet fayda vermez, nafile yorulmayınız. Beni nefy edin, Fizan olsun, Yemen olsun ra­zıyım. Siz de pînedûzluktan ve yamacılıktan kurtulursunuz. Ben de yük­sekten düşmekle incinmekten kurtulurum.”

 

 

 

 

N.A.Rojki

Said-i Kurdi’nin Hizan’a bağlı Nurs köyünde başlayan macerası özel olarak Kürtlerin şiar edinmesi gereken bir hakikattir. Nurs’ta başlayan bu yolculuk zamanla kendisini Kurdistan, Türkiye ve Dünya’da tanılınan ve saygı duygulan bir isim haline getirecekti. Zamanın çetrefilli yollarını bir bir geçerken başına türlü belalar açılmış, aklına yetişemeyenler kendisini ’’akıl hastası’’ olarak suçlamış cezalandırmıştır. Said-i Kurdi’nin küçük bir kasaba da başlayan macerası zamanla Kürtler’den koparılmış bu macera hakikatten yoksun bir şekilde başkalaştırılmıştır. Başkalaştırılan bu mücadele farklı milletlerin gelişmesinde rehber olurken Kürtler bu öğretiden ve tecrübeden bilinçli bir şekilde uzak tutulmuştur. Kürtler, öğreticiler ve yol göstericilerden arındırılarak bir şekilde boşluğa ve bilinmezliğe itilmiştir. Yol göstericilerin çoğu dönemin hükümetleri tarafından idam edilmiş veya Said-i Kurdi gibi sürgünlere gönderilerek halktan uzak tutulmuştur. Bir milleti öldürmenin ve geri bırakmanın en etkili yolu kendi içerisinde yetiştirdiği beyin takımını uzaklaştırmak veyahut idam etmektir.

Said-i Kurdi’nin etkisini minimize etmek için Kürt kimliği asimile edilerek yerine Türk-Ümmet kimliği yerleştirilmiştir. Bir çok risalesinin tahribata uğraması yeniden kurgulanması bunun apaçık ispatıdır. Yapılan tahribatlar sonucu risalelerin bir çoğu yeniden düzenlenerek Kürt ve Kürdistan içeren kısımlar kaldırılmıştır. Yıllar süren bu oyun bir kaç Kürt aydını tarafından açığa çıkarılmıştır. Kürtler’in bu durumdan yeni yeni haberdar olmaları ”Said-i Kurdi’nin Kürt milletinden uzaklaştırılması’’ çıkışımın ne kadar haklı olduğunu göstermektedir.

Said-i Kurdi’nin Türkleştirilmesi yetmezmiş gibi bir üst versiyona geçişide gündeme getirilmiş kendisinin Kürt değil ’’Seyyid’’ olduğu tezi ortaya atılmıştır. Kürtler art niyetli insanların önüne set çekmek için Said-i Kurdi’yi sahiplenmeli öğretisini kavramalıdır. Bitlis’ten Kurdistan’a yayılan bu öğreti Kürtler tarafından yeniden tartışılmalıdır. Said-i Kurdi’nin öğretisi ve sabrı Türkiye’de köksalmış ’’Kemalizm’’ gibi bir ideolojinin belini kırmıştır. Bugün ’’Kemalizm’’ alt edilmişse bunun mimarı şüphesiz Said-i Kurdi’dir.

Said-i Kurdi’nin Kürt milletine bela olarak tanımladığı üç husus vardır; 1-Fakirlik  2- Cehalet  3- Ihtilaf

Fakirliğin Kürt milletini heba edeceğini vurgulayan Said-i Kurdi, fakirliği aşmanın yolunun üretmek olduğunun altını çizmektedir. Fakir bir toplum zengin olan toplumlara göre gelişimini tamamlayamaz ve iç sorunlarla boğuşmaktan sağlam bir geleceğe millet olarak ilerleyemezler.  Yardımlaşmanın olmadığı toplumlarda bireysel zenginliklerin artar. Bireysel zenginlikler artınca fakir olan kitleler başkasının maddi destekleri ile köleleştirilirler.

Fakirliğin yol açtığı durum üçüncü hususu getirir; İhtiaf…

İç birliğin olmadığı toplumlarda ihtilaflar sıklıkla yaşanır. Bu yaşanan iç huzursuzluklar egemen güçler tarafından kullanılarak Kürt milletini içten parçalamak için kullanılan bir arguman haline getirilmiştir. Said-i Kurdi bugün Kürtlerin yaşadığı iç huzursuzluğu 105 yıl önce dile getirmiştir. 105 yıl önce Said-i Kurdi tarafından verilen bu öğüt Kürt milletince tecrübe olarak görülmemiş ve değerlendirilmemiştir. Millet olarak ortak geliştirdiğimiz henüz bir vizyonumuz bulunmamakla beraber millet olmanın uzağında kitleler şeklinde yaşamaya devam etmekteyiz.

Cehalet diğer iki hususu beslemektedir. Cehaletin olduğu toplumlarda İhtilaf ve Fakirlik daha fazladır. Özellikle bağımsız düşünememenin getirdiği vahim durumlar millet olarak parçalanmamızın büyük ölçüde sebebi olmuştur.

Kürt milleti ve Kurdistan değerleri üzerine pratik bir örnek vereceksek bugün bu değerler üzerinden sunulan bilgilerden ziyade sömürgeci güçlerin sunduğu Kitap, TV, Gazeteler daha ilgi çekmekte daha fazla satılmaktadır. Cehalet’in getirdiği bu vahim durum ihtilafların artmasına yol açıyor. Bu üç hususu atlatamış bir millet yeni bir kimlik inşaasını gerçekleştirmekte zorlanır. Said-i Kurdi’nin bu üç husus üzerinde ciddiyetle durması milletine olan düşkünlüğünün apaçık ispatıdır. Kürtlerin sadece güncel siyasi konuları tartışması bilim, sanat alanında ciddi işler gerçekleştirmemesinin nedeni inşaa edemediği kimlikten kaynaklanmaktadır. Bir milletin siyaset üzerinde yoğunlaşması ciddi bir bilincinin olduğunu göstermemekle beraber 105 yıl önce gösterilen hedefin hala gerçekleştirilememiş olması kısır bir döngüde olduğumuzu gösterir.

Said-i  Kurdi’nin 105 yıl önce Kürt Milletine hitaben yapmış olduğu konuşmayı tekrar hatırlamakla beraber bugün bu konuşmanın neresindeyiz oturup bunu düşünelim;

Ey Kürt Milleti!

İttifakta kuvvet, ittihatta hayat, kardeşlikte saadet, hükümette selâmet vardır.
İttihat bağını ve muhabbet ipini güçlü tutun. Ta ki sizi beladan kurtarsın.
Bana iyi kulak verin, size bir sey söyleyeceğim;
Biliniz ki, korumamız gereken üç cevherimiz vardır:
Birincisi: Islamiyettir ki, binlerce şehidimizin kanı pahasına olmuştur.
Ikincisi: Insaniyettir ki, halkın nazarında akla uygun hizmetle yiğitliğimizi ve insanlığımızı bütün dünyaya göstermeliyiz.
Üçüncüsü: Milliyetimizdir ki, bize meziyet vermiştir. Bizden öncekiler iyilikleriyle yaşıyorlar. Kendine yetebilen, milliyetini koruyup onların ruhlarını kabirlerinde sad eder.
Bundan sonra bizi perişan eden üç düşmanımız vardır:
Birincisi: Fakirliktir ki, Istanbul’daki kırk bin hammal buna delildir.
Ikincisi: Cehalettir ki, binimizin bir gazete okuyamaması bunun delilidir.
Üçüncüsü: Ihtilaftir ki, kuvvetimizi kaybettiriyor bizi terbiyeye müstehak kiliyor ve hükümet de kendi insafsızlığından bize zulmediyor.
Eğer bana kulak verdiyseniz iyi bilin ki, bizim çaremiz sudur:
Biz üç elmas kilici elimize alalım ve düşmanı üstümüzden kaldıralım.
Birincisi: Adalet, maarif ve okuma kılıcıdır.
İkincisi: İttifak ve milli muhabbet kılıcıdır.
Üçüncüsü: Kendine güven kılıcıdır.
Böylece herkes kendi işini yapsın. Sefiller gibi kimsenin gücünden ümit beklemesin ve sırtını ona dayamasın.
Son vasiyetim:
Okumak! Okumak! Okumak!
El ele vermek! El ele vermek! El ele vermek!
Molla Said-i Kürdî (Kürd Teavün ve Terakki Gazetesi,1908)

Said-i Kurdi Hizan’dan çıkarak İstanbul’a kadar uzanan bu yolda cübbesini hiç değiştirmemiştir. Kendisini böyle kabul ettirerek Kürtleri idamlara, sürgünlere götüren ideolojiyi yerle bir etmiştir. Millet olarak bizlere düşen bu Said’in dünyasını yeniden anlamaktır.

Nimetullah Atal
nimetullahatal@gmail.com

Etiketler: / / / /

160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. bende kürdüm bu siteye kayt edınız fazla internet kulanamiyorum güzel yorumlar yazarım fecemede bakınız saygılarımla

YORUM YAZ