Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,93 / Satış: 5,96
€ EURO → Alış: 6,54 / Satış: 6,57

Said-i Kurdi’nin Şair Cigerxwin’e Dair Anısı

Said-i Kurdi’nin Şair Cigerxwin’e Dair Anısı
  • 17.11.2015

M. Ali ERDOĞAN

Said-i Nursi’nin (Said-i Kurdi /Bediüzzaman), ünlü Kürt şair Cegerxwîn’in şiirleri okunurken gözyaşlarını tutamadığı aktarıldı.

Said-i Kurdi’nin eserlerinde Kürdistan kelimelerinin “Vilayeti Şarkiyye” olarak değiştirilmesi, “Kurdi” olan nispetinin daha sonra Nursi olması, Kürt meselesine yaklaşımı, Eski Said ile Yeni Said ayrımı…

Sözkonusu tartışmalı konularla ilgili klasik Risale-i Nur talebelerinin aksine Said-i Nursi ile görüşmüş olan Şeyh Said’in torunlarından Abdulilah Fırat’ın yanı sıra Abdulkadir Badıllı ve Şeyh Misbah Yaruk’un Nursi’den duyup da aktardıkları ve bilinen ezberlerin dışında rivayetler var.

KÜRDİSTAN DAĞLARI

K24’e konuşan Şeyh Misbah Yaruk (84), “Üstad tepeden tırnağa kadar Kürt’tü. Ben kendisine Cegerxwîn’in (Mele Şêxmusê Hesarî) şiirlerini okuduğumda gözleri yaşarırdı” dedi.

Yaruk, “Üstad hakkında söylediğim herşey birebir yaşadıklarımdır. Isparta’da Hüsrev adında bir yüzbaşıyı onun yanına göndermişlerdi. Elazığ’da Hulusi isimli bir binbaşıyı onun temsilcisi gibi gösteriyorlardı. Kitaplarının basımı ile ilgileniyordu. Diyarbakır’da da Mehmet Kayalar isminde bir kişiyi onun temsilcisi yapmışlardı. Bunlar asker ve devletle ilişkisi olan kişilerdi” diye konuştu.

1957 yılında Isparta’da askerken o zamanlar sürgün hayatı yaşayan Said-i Nursi’yi sürekli ziyaret ettiğini belirten Misbah Yaruk, şunları anlattı:

“Bir sefer Üstad’la birlikte kıra gittik. Bir çiçek ekti ve Türkçe, ‘bu Kürdistan dağlarındaki çiçeklere benziyor’ dedi. Daha sonra Risale-i Nur’da bununla ilgili anlatımın yapıldığı bölüme baktım ve ‘Anadolu dağlarındaki çiçeklere benziyor’ şeklinde yazıldığını gördüm. Bunu o yazmamıştı ki.

“Üstad Said-i Nursi yazılarını yazdıktan sonra Isparta’da Hüsrev isimli kurmay yüzbaşıya gönderiyordu. O da bu yazıları topluyordu. Sonra Emirdağ’da basımını yapıp yayıyordu. Üstad çok yaşlıydı. Nasıl basıldığından haberi olmuyordu.

Misbah Yaruk (Şêx Misbah Farqinî)

GERÇEK YAŞI KAÇTI?

“Üstad gerçekte 1872 doğumlu. Kendisine dedim ki, ‘Üstadım biz Kürtlerin nüfustaki yaşı küçük olur.’ O da, ‘Ben nüfusta 1876 doğumluyum ama gerçekte 1872’liyim’ dedi.

“Üstad’ın yanında Sofi Tahir dediğimiz Tahir Mutlu isimli iri cüsseli biri vardı. Bizim şehir dışında olan askeri bölükle Üstad’ın evi arasında sadece bir tren yolu vardı. Ben bölük imamıydım. Birgün askerler eğitime gittiğinde Üstad’ı ziyarete gittiğimde yanımda biri vardı. Ona dedim ki, ‘Üstad’a benim sesimin güzel olduğunu söyle. Ona şiirler okuyayım.’

Benim ilk olarak 1972 Kürtçe kasetlerim çıkmıştı. Arkadaşım da aynı şekilde Üstad’a söyleyince, Üstad, ‘olur, söylesin’ dedi. Bende, ‘Belâ-yı mâsivâya mübtelâyım yâ Resûlallâh – Zebûn-ı pençe-i nefs ü hevâyım yâ Resûlallâh’ beytini okudum.

“Birgün, ‘Üstadım ben birçok şiiri ezbere biliyorum’ dedim. Üstad, ‘Mesela kimin şiirlerini biliyorsun evladım’ dedi. Dedim ki, ‘Eliyê Herîrî, Feqiyê Teyran, Ehmedê Xanî, Şêx Ebdurrahmanê Axtepî, Siyahpoş, Melayê Cizîrî, Cegerxwîn gibi şairlerin beyitlerini ezbere biliyorum’ dedim. ‘Cegerxwîn’in itikadına dair iyi şeyler söylenilmiyor evladım’ dedi. Benim üzerimde asker elbiseleri vardı.‘Üstadım onun bir şiirini okuyayım. Şairler kendi düşüncelerini şiirlerine yansıtır’ dedim. Dedi ki, ‘Evladım senin başın yaşından büyüktür. Buyur’

“Cegerxwîn’ın ‘Şer’a nebewî hikmê hedîsan wê hilat – Bo şêx û mela mala dinê fitr û zekat – Zanim ku heye piştî heyatê re memat – Zanim ji Xweda pêştir tine kes ebedî – Ya rab tu ji bo milletê Kurdî mededî’ dizeleriyle başlayan şiirini okudum.

“Üstad, ‘Bunun hakkında itikadi bakımdan iyi bir insan olmadığını söyleyenlerin kendileri itikatsızdır. Kim bunun itikatsız olduğunu söyler!’ dedi. Biraz ağır da konuştu. Bundan sonra da biz hiç Türkçe konuşmadık. Sadece Kürtçe konuştuk ve kendisine Kürtçe şiirler okudum.

“Melayê Cizîrî’nin ‘Mey nenoşî Şêxê Sen’anê xelet’ şiirini Üstad’a okudum. Bunun dışında genellikle Cegerxwîn’ın şiirlerini okurdum. Ben okurken Üstad çok duygulanırdı. Çok yaşlıydı, sağlığı için de zararlıydı. Tahir Mutlu da, ‘Üstad’ın kalbi zayıf, niye habire bir şeyler söylüyorsun. Seni bölüğüne şikayet ederim’ dedi. Bir kere de Üstad’ın yanına gitmemi engelledi. Daha sonra Üstad, ‘O genç nerede? Git onu getir. Ben dikkat ettim ki sen onu sevmiyorsun’ demiş.

MART AYINDA DOĞDU

“Sonra gelip beni 11’inci bölükten aldılar. Ben şiir okurken durakladığımda Kürtçe, ‘Evladım niye devam etmiyorsun.’ dedi. Ben de, ‘Üstadım Tahir bırakmıyor’ dedim. Üstad, ‘Tahir dur, karışma! Bu gencin söyledikleri benim için gıdadır. Sıhhatimi istiyorsan bu gence karışma’ dedi.

“1957 yılında 4 aylık eğitime gittim. Onun dışında hep Üstad’ın yanına gidiyordum. Ben Üstad’a Cegerxwîn’ın şiirlerini okuduğumda çok duygulanıyordu, ağlıyordu. Üstad tepeden tırnağa kadar Kürt’tü. Dört bir yandan kuşatılmış yaşlı bir insandı. Esirdi, askerler onu kuşatmıştı. 1960’da vefat ettiğinde 88 yaşındaydı. 20 Mart akşamı Urfa’da vefat etti. Mart ayında doğduğunu söylüyordu.

Üstad’ın Kürdistan şeklinde yazdıklarını tahrif ettiler ve Vilayeti Şarkiyye gibi değişiklikler yaptılar.”

Kaynak: K24

Etiketler: / / / /

En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
Yılın En Uzun Gecesi – Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile
21 Aralık gecesi, yani ‘Yılın En Uzun Gecesi’ olan Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile’dir Şab-i Yalda olarak da bilinir....
Cumhuriyet Dönemi Asimilasyon Politikaları: Siirt, Muş, Bitlis ve Van
  ”Asimilasyon olgusu, son iki asrın en büyük cinayetidir! Bu asimile olmuş taklitçiler ise ne kadar gülünç cinayetlere sebep olmuşlardır,...
Kurdolog Bazil Nikitin’den Times’e ”Dersim Harekatı” Eleştirisi
Bugünkü ‘’Cumhuryet’’ gazetesi, uzak şarkın vaziyeti hakkında bir makale neşrederek uzak şarkın o kadar uzakta olmadığını ve diğer Asya memleketlerinin...
Mîrza Seîd – Kurdê Yekem Li Swêdê (1893)
Ev lêkolîna jêrîn ji du beşan pêk tê. Di beşa yekem de jîyana Mîrza Seîd bi tevayî û di beşa...
Fransızca Çizgi Anlatımda Bitlis ve Kürdler  
Bitlis’in tarihteki konumu ve önemi üzerine yüzlerce makale, anlatım ve arşive denk gelmişimdir. Hepsinde de özellikle iki önemli siyaset adamının...
Bir Askerin Günlüğü ‘Dersim Soykırımı’
Çalışmalarını Almanya’da sürdüren tarihçi Zeynep Türkyılmaz Dersim’de 1938’te devlet eliyle yaşatılan vahşete dair önemli bir belgeyi paylaşıyor. Harekata katılan bir...
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ – El-Hediyyetü’l-Ḥamîdiyye fi’l-luġati’l-Kürdiyye
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ, ilk meclisin her iki devre çalışmalarına aktif biçimde katıldı ve Kānûn-ı Esâsî taraftarı ve istibdat karşıtı yönelimiyle...
Nasuh Paşa Bitlislilerin damadı idi
Bitlislilerin damadı olan Nasuh Paşa’nın adının verildiği ‘Nasuh Paşa Camii, 1920’ler, Amid (Kara-Amid) Diyarbekir. Nasuh Paşa da, diğer bir çok...
İsmail Beşikçi Vakfı’nda Bitlis tarihi üzerine panel
Di vê panelê de bi riya nivîsên Baran Zeydanlıoğlu yên di derbarê bajarê Bêdlîsê û paşeroja hikumdarên wê de dê...
Bitlis evleri ve kapı-pencere çevrelerinin beyaza boyanması geleneği
’Evler kare şeklinde kesilmiş pastel kırmızımsı taşlardan ve genellikle de iki katlı olarak inşa edilmişlerdi. Büyük bir taş ustalığı ve...
Bitlis – Kürdlerin tarihteki Buhara ve Semerkant’ı
16. ve 18. yüzyıl arasında Bitlis’in ilim irfan merkezleri olan medreseleri, aynı dönemde büyük bir şatafata sahip olan Semerkant ve...
İsmail Beşikçi Bitlis ve Ahalisi adlı kitabı yorumladı
Bitlis’in 19. yüzyıldaki toplumsal, ekonomik ve kültürel durumunu anlatan bir kitap var. Bitlis ve Ahalisi İsmail Beşikçi ‘Seyyahların Anlatımlarıyla Bitlis...
ZİYARETÇİ YORUMLARI
  1. Renas Işık dedi ki:

    Yalan yanlış bilgilerle tarihimizi yazamayız. Gerçek olmadığı Said Nursi yi tanıyan her kişi tarafından görülebilir.Biz tarihimizi inşa etmeyi gerçeklerle de başarabiliriz emin olun.

  2. mehmet baran dedi ki:

    allah bizi kendini müslüman sayıp ırkına ihanet eden münafıklardan korusun.her biji kurd u kurdistan.tu bimre ew müslümanı xwe nezan.

YORUM YAZ