Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,75 / Satış: 7,78
€ EURO → Alış: 9,08 / Satış: 9,11

Esir Alınan Kürd Kızlarının Ezgisi: Lê Yarê

Esir Alınan Kürd Kızlarının Ezgisi: Lê Yarê
  • 18.11.2015

“Lê Yarê” Horasan bölgesinden acıklı bir aşk şarkısı. Bilindiği kadarıyla bu şarkı 1905’te yaşanmış bir aşkı anlatıyor; Behmen ve Gulnar’ın aşkı… 11 Kasım 1905’te Baçiyanlu aşiretinden 36 Kürd kızı Cenge Şirvan adlı Türkmen ilçesinde esir alınır. Rivayete göre ilçedeki bütün Kürd erkekleri Türkmenler tarafından öldürülür.

 

 

 

 

 

 

 

Daha sonra esir alınan kızlardan bazıları serbest bırakılır ama kalanlar Türkmen erkeklerine eş olur. Evlerinden ve ailelerinden uzakta, bir köle gibi yaşamayı seçmek zorunda kalırlar. Kurmanci lehçesiyle söylenen “Lê Yarê” adlı şarkı o esir kızlardan birinin aşkını anlattığı bir hikâyeden oluşuyor.

Şarkıda erkek tarafından okunan şiir de yine Kurmanc olan ve savaşta esir alınıp öldürülen erkeğe ait. Genç kız Buhara’deki şehir pazarında başka bir efendiye satılır. Çoban olan Behmen Şivani, iki gün sonra Gulnar’ın esir alındığını öğrenir ve köyüne döner. Ama kimseyi göremez. Her yer yakılmıştır, her kes öldürülmüştür. Yüksek bir tepeye çıkar ve ağlayarak “Lê Yarê” şarkısını söyler.

Son yıllarda bu trajik aik öyküsüyle meşhur olan şarkı Horasan kürtlerinden Yelda Abbasi tarafından eski stranbêj makamlarına uygun biçimde seslendirildi. Kendisine eşlik eden erkek sanatçı ise Mohsen Mirzazade.

Şarkının orijinal sözleri:

Lê Yarê
Ez ku îro pir xemgîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Çav li bîna negerîn im lê yarê
Lê yarê hevalê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Derdê dilê min korî ye lê yarê
Lê, yarê gulnarê
Xosan canê min xweriya lê yarê
Lê yarê hevalê
Dîdar maye qiyametê gulnarê
Dîdar maye qiyametê gulnarê

Ceylan kuştin jinan birin lê yarê
Lê yarê gulnarê
Gulnara min hêsîr kirin lê yarê
Lê yarê hevalê
Wan firotin li kuçe û bazarê
Ez ku îro pir xemgîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Çav le pîna negerîn im lê yarê
Lê yarê gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê
Nîşan ji te ez nabînim gulnarê

 

 

Etiketler: /

160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ