Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,29 / Satış: 5,31
€ EURO → Alış: 6,00 / Satış: 6,03

Kürt Beyi’nin Kayıp Belgesi

Kürt Beyi’nin Kayıp Belgesi
  • 18.11.2015
Osmanlı dönemi Kürt beylerinden Êzdînşêr Bey’e ait bir belge, Van’ın Gevaş (Westan) ilçesindeki yaşlı bir köylünün eşyaları arasından çıktı.
 kpGevaş Belediyesi, eski kültürün yaşatılması amacıyla ilçedeki köylere yönelik bir çalışma başlattı.
Rûdaw’ın edindiği bilgiye göre, ekipte yer alanlar, köylülerle sohbet ederken Êzdînşêr Bey’e ait bir belgeye ulaştı.
Hacı Zêwe köyündeki yaşlı bir köylü, sohbet sırasında sakladığı tarihi bir belgeden söz etti.
1953 yılında Müsbah Deniz tarafından Osmanlıca’dan Türkçe’ye çevrilen Noter tasdikli belgeye göre, Êzdînşêr Bey, köylülerden Hacı Zübeyd ve kardeşi Şeyh Ali’ye köyü vakıf olarak teslim ediyor.Köylülerden, gelen – gidenin yeme içme ihtiyacı ile konaklama ihtiyacının karşılıksız olarak sağlanması şart koşuluyor.Sözün yerine getirilmemesi durumunda bedduaların edildiği belgede, tarih boyunca köyün sadece bu ailede kalması da isteniyor.
 Köyün halen bu şekilde idare edildiği ve buraya gelen misafirlerin de özel olarak karşılandıkları öğrenildi.
Êzdînşêr kimdir?
18. yüzyılda Van’ın da bağlı olduğu Hakkâri Beyliği’ni yöneten Êzdînşêr Bey, amcası Mîr Bedirxan’a karşı Osmanlı ile işbirliği yaparak, Botan Beyliğinin dağılmasına sebep olan kişilerden biridir.Osmanlı, özerk Kürt beyliklerine karşı giriştiği savaş sonunda beyliklere son verir. Bedirxan Bey de önce Girit’e, sonra da Halep’e sürgün edilir. Êzdînşêr Bey ise mir olarak atanmayı beklerken Osmanlı sözünü tutmaz. Êzdînşêr Bey, bir süre sonra isyan eder.1855 yılında yaşanan Êzdînşêr olayını Şivan Perwer, 1982 tarihli “Agirî – Yar Merhaba” isimli albümünde seslendiriyor.
Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
Bitlis Hizanlı Law Reşid ve Kemal Fevzi
Minarelerden yükselen ezan sesi, Bitlis Çarşısı’nda tatlı bir telaşın başlamasına neden olmuştu. Orucun son günüydü. Son iftar açılmış, son şerbetler...
Zorqlu Kürd? Zorq neresi ola?
1850 sonrası Bitlis ve civarından geçmiş bazı seyyahların anlatımları ile birlikte yayımlanmış bir gravürün altında Fransızca olarak ’guerrier Kurde de...
Bitlisli Said-i Kurdi ve Venezüellalı Rafael de Nogales
Çeşitli yayın organları ve platformlarda paylaşılan bir görsel için ‘Saidi Nursi’nin cephede çekilmiş fotoğrafı’ veya ‘Bediüzamman’ın Ruslara karşı savaşırken fotoğrafı’...
1882’deki Büyük Bitlis Yangını
Bitlis şehir merkezinde vuku bulmuş bir çok doğal felaket, sosyolojik ve siyasi hadiselere dair anlatımlar hep var olmuşlardır. Kıtlık, muhacirlik,...
1913 – Bir Bitlisli Kürd Bebek
Bu çeviri, rahibe Mary D. Uline’in Bitlis’ten Amerika’ya göndermiş olduğu bir mektubun içeriğine aittir. Bitlis Amerikan – Ermeni İlahiyat Kız...
1810’ların Bitlis’i ve Rahip Giuseppe Campanile
Bu çeviri, 1802 yılında Vatikan tarafından Musul’a gönderilen İtalyan rahip Giuseppe Campanile’nin (1762 – 1835), Kürdistan coğrafyasındaki onüç yıllık görevi...
Dersimli Kürd kızı Emê  ve  Harput Misyoner Okulu
Bu çeviri, Harput Amerikan İlahiyat Okulu’nda 1857 – 1893 yılları arasında idarecilik yapmış, Amerikalı misyoner çift Bay ve Bayan Crosby...
Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ