Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,77 / Satış: 5,79
€ EURO → Alış: 6,36 / Satış: 6,39

Saîd-î Kurdî 1916 Osmanlı– Rus Savaşında

Saîd-î Kurdî  1916 Osmanlı– Rus Savaşında
  • 18.11.2015

sad

Sinan Hakan – Kürt Tarihi Dergisi

 

1915-1918 dönemi Kürt toplumu açısından büyük önemi haiz olup Kürt tarihi açısından araştırmacılarca üzerinde henüz derinlemesine çalışılmamış ve tüm yönleriyle aydınlatılmamış bir dönemdir. 1915 baharında Van’ın Ruslarca işgali ile başlayan süreçte Osmanlı-Rus savaş hattı Bitlis’e kadar gerilemiş, bölgede yaşayan binlerce Kürt, savaş bölgesinden batı ve güney istikametine doğru hicret etmek zorunda kalmıştır. Bu dönemin en önemli kesitlerinden biri de Bitlis bölgesinde içinde Bediüzzaman Said-i Kurdi’nin de Kürt milis kuvvetleri kumandanı olarak yer aldığı 1915-1916 Osmanlı-Rus savaşları olmuştur. Konuyla ilgili bazı Osmanlı arşiv belgeleri o dönemi aydınlatmanın yanı sıra, ‘Eski Said’e’ yani Bediüzzaman Said-, Kurdi’ye ilişkin karanlıkta kalmış önemli bilgilere ulaşmamızı mümkün kılmaktadır.

 

1916 yılı Osmanlı-Rus savaşlarında Muş ve Bitlis hattı ile Erzurum’dan Palu’ya kadar olan tüm savaş cephesinde Osmanlı birlikleri ile birlikte gönüllü Kürt milis kuvvetlerinin Rus Ordusuna karşı savaştığı görülmektedir. Bu geniş savaş cephesinde Bitlis ve Muş bölgesinde çok önemli muhabereler cereyan etmiş, bu savaşlarda Kürt milisleri önemli görevler üstlenmişlerdir. Mutkili Hacı Musa Bey’in yanı sıra dönemin Bitlis Vali vekili Memduh Bey bu gönüllü birliklere katılanlar arasında Kührevi Şeyhi Şeyh Abdülbaki, Şeyh Ziyadeddin ve Şeyh Salahaddin ve Said-i Kurdi gibi isimleri de saymaktadır.

Resim: Van Kürt Milis Alayı (Keçe Külahlılar) ve Said-i Kurdi

 

1916 yılında cereyan eden Muş ve Bitlis Muhabereleri sonrasında milis kuvvetleri reislerinden Hacı Musa Bey ve Şeyh Hazret, Mutki ve Huyt (Xwêt)cihetlerindeki muhaberelerde gösterdikleri fedakarlıklara binaen 12 Temmuz 1916 tarihli İrade-i Seniye ile Muhabere Gümüş Liyakat Madalyası’ ile ödüllendirilmiş, Bediüzzaman Said-i Kurdi is Bitlis’te yaralandıktan sonra Ruslara esir düşerek diğer bazı esirlerle beraber Tiflis’e sürülmüştür.

Resim: Said-i Kurdi’ye Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından verilen harp madalyası.

 

İsmail Beşikçi Vakfı’nda Bitlis tarihi üzerine panel
Di vê panelê de bi riya nivîsên Baran Zeydanlıoğlu yên di derbarê bajarê Bêdlîsê û paşeroja hikumdarên wê de dê...
Bitlis evleri ve kapı-pencere çevrelerinin beyaza boyanması geleneği
’Evler kare şeklinde kesilmiş pastel kırmızımsı taşlardan ve genellikle de iki katlı olarak inşa edilmişlerdi. Büyük bir taş ustalığı ve...
Bitlis – Kürdlerin tarihteki Buhara ve Semerkant’ı
16. ve 18. yüzyıl arasında Bitlis’in ilim irfan merkezleri olan medreseleri, aynı dönemde büyük bir şatafata sahip olan Semerkant ve...
İsmail Beşikçi Bitlis ve Ahalisi adlı kitabı yorumladı
Bitlis’in 19. yüzyıldaki toplumsal, ekonomik ve kültürel durumunu anlatan bir kitap var. Bitlis ve Ahalisi İsmail Beşikçi ‘Seyyahların Anlatımlarıyla Bitlis...
Osmanlı’da – Bitlis Kürd Beyliği’nde Kölelik ve Köle Pazarları
Köleliğin çok eski çağlardan beri var olduğu ve hemen hemen tüm kıtalarda 1800’lerin ortalarına kadar da yer aldığı bilinen bir...
BİTLİS SANA HASRET WILLIAM SAROYAN
William Saroyan ünlü bir Amerikalı Ermeni yazar. Hem Oscar’ı, hem Pulitzer’i olan tek adam. Kendini Bitlisli ve Amerikalı olarak görüyor....
Bitlis’te de lewendî ile dolaşılırdı
Her bir coğrafyanın, milletin ve toplumun kendine göre giyim kuşamları vardır. Bölgeden bölgeye değişiklik gösterdikleri gibi şehirler arası da bu...
Kürd Amazon Fatma Seher. Nam-ı diğer Erzurumlu Kara Fatma
Yakın dönem tarih ve savaş kahramanları anlatımlarında Kara Fatma adı ile karşımıza çıkan bir çok kadın bulunmaktadır. Değişik bölge, mıntıka...
ALÎŞÊR’İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME – Malmîsanij
Koçgirili Alişêr’in iki mektubu, Vate dergisinin 59. sayısında (Zimistan 2019) yayımlanmıştı. Oradaki metinlerin Osmanlıca olan asıllarını okuyunca transkripsiyonda bazı yanlışlar,...
Bitlis’in son beş yüzyıldaki nüfusu ve sakinleri. Kürdler, Ermeniler ve diğerleri
Binlerce yıllık tarihi bir yerleşim yeri olan kadim şehir Bitlis’in nüfusuna ve orada yaşamış kavimlere dair pek çok anlatım vardır....
Li ser Betlîsê û tarîxa Kurdan kitêbeke pir hêja
Baran Zeydanlıoğlu 11 roj berê, di 5ê mehê da kitêba xwe ” Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ” ji min ra...
Bitlis’te Kitap Tanıtımı, İmza ve Söyleşi Günü Düzenlendi
Yeni çıkan ‘Seyyahların anlatımlarıyla Bitlis ve Ahalisi’ adlı kitabın ilk tanıtım ve imza günü Bitlis’te gerçekleşti. Bitlis Düşünce ve Akademik...
Koçgirili Alişer’in İki Mektubu
 Birinci Dünya Savaşı’ndan Osmanlı Devleti yenik, İtilaf Devletleri galip çıktı. 1918 yılında İstanbul’da Kurdistan Teali Cemiyeti (KTC) kuruldu. Cemiyetin başkanı...
Kitap Duyurusu – Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ
’Seyyahların anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ’ adlı kitap, yakında DARA YAYINLARI’ndan çıkıyor.           360 sayfadan oluşan ve...
Prenses Tamta – Ahlat’ın Kürd – Ermeni – Gürcü Melikesi
18 Mayıs 2019 tarihinde Tel Aviv’de gerçekleşen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Tamta adlı bayan bir şarkıcı temsil etti. Bu...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ