Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 8,52 / Satış: 8,55
€ EURO → Alış: 10,09 / Satış: 10,13

Said-i Kurdi Gerçeği ; AKP – CHP ve Demokrat Parti ( Belgeli )

Said-i Kurdi Gerçeği ; AKP – CHP ve Demokrat Parti ( Belgeli )
  • 18.11.2015

 

Said-i Kurdi’nin “Kürtlük Faaliyetleri” Demokrat Parti döneminde de devam ediyor muydu?

‘Şimdi evinden dahi çıkmayacaksın’

 

 

 

 

 

 

 

Hakikatler, siyasilerin keyfi yorumlarına bırakılırsa, herşey anlamını yitirebilir. Siyaset hakikatı kendi çıkarı için keyfi bir şekilde kullanır. Sadece işine gelen tarafına bakar.

Erdoğan Bitlis’teki mitinginde sık sık Said-i Kurdi’yi andı, ve Cemaatle, muhalefetle olan çatışmasında O’nu kullandı. Said-i Kurdi’yi Sürgün ederek hayatını çekilmez kılanın İnönü olduğunu söyledi. Bir gerçeği keyfi bir şekilde kullandı. Yanlış bir şey mi dedi, hayır, ama bir hakikatı işine geldiği gibi, tamamı olmayanını söyledi, böylelikle de geri kalanının üstünü örtmeye çalıştı. Dolayısıyla, tahrif yaptı.

Said-i Kurdi’nin Sürgün kararının altında İsmet İnönü’nün imzası var, ama onun yanısıra, 11 kişinin (yetkilinin) imzası da var. Bunların başında Mustafa Kemal’dir. 1927 yılında Devletin başı Mustafa Kemal’dir. Ve asıl sorumluluk alan kişi odur, ilk imza Mustafa Kemal’indir, bu söylenmiyor.

Ancak, Said-i Kurdi’nin Sürgünü ile ilgili bundan da mühim bir durum vardır ki, bugünün islami siyasetçileri hiç değinmiyorlar. Said-i Kurdi’nin sürgün kararı ve uygulaması, kendisine destek verdiği Menderes hükümeti tarafından kaldırılmadı, “Kürtlüğe hizmet” ettiği amacıyla “sürgünün devamına” karar verildi ve üzerindeki baskılar daha da arttırıldı.

Mustafa Kemal ve beraberindeki 11 kişi ile birlikte Said-i Kurdi’nin Sürgün kararı belgesini Bitlisname’de yayınladık, aynı belge aşağıdadır.)* Demokrat Parti aynı gerekçeye ve “Kürtlük mefküresi’nin devam ettiği” ek gerekçesine dayanarak Sürgün kararını kaldırmadı ve devamına karar verdi. (Belge aşağıdadır)**

Said-i Kurdi hakkında 1927 yılında alınan ilk sürgün kararında, açık bir şekilde, gerekçe; “kürtçülük faaliyeti için dini kullanmak” olarak belirtilmişti.

Bu kısma alınmasını isti-ılzat eden durumu: Kürtçülük mefküresi taşıdığı ve dini hissiyatı alet ederek irticai hareketlerde bulunduğu ve nurculuk teşkilatı kurmak istediği görüldüğünden, sürgün kararı verilir. Durumunun mırakebe altına alındığı tarih: 1929 yılıdır.

Demokrat Parti İktidarı ve Said-i Kurdi

Başbakanlık Devlet Arşivleri’ndeki ‘gizli’ MAH (Millî Emniyet Hizmetleri Riyaseti/Millî İstihbarat Teşkilatı’nın eski adı) belgelerine göre; DP’nin iktidara geldiği 1950’den 27 Mayıs 1960’a kadar Said Nursi nefes alıp verişine kadar takip edilmiş. Mektupları, sohbetleri, gezileri, ziyaretine gelenler raporlara girmiş. Bediüzzaman’ın Risale-i Nurlar’ın yayılması ve basımı ile ilgili yazışmaları, il-ilçelerdeki ‘Nurcular’ın’ isim listeleri de raporlanmış. 22 başlık altındaki belgelerin neredeyse tamamı 1957-60 arasını kapsıyor. MAH belgeleri arasında DP milletvekili, il ve ilçe teşkilatlarından Menderes ile bakanlara yazılan mektuplar büyük yer tutuyor. (sf.29)

Said Nursi’nin Fiş Kaydı ve Gözaltında tutulma Kararının Devamı

“Daha bir müddet bulunduğu kısımda kalması gerekiyorsa, bu kanaatı takviye eden hususlar: fırsat düşkünü, sinsi ve kurnaz bir şahıs olan adı geçenin kötü emellerinin tahakkuku için gizliden gizliye faaliyet sarfettiği müşahaade olunmaktadır. Durumunun denetlenmesinin devam olunmasında fayda mülahaza edilmektedir. Adı geçenin A fişinde bırakılmasına karar verildi.”

 

belge2

 

Bu satırlar Said Nursi’nin fişleme kaydından. Fiş komisyonu başkanı ve üyelerinin imzası bulunan bu belge orijinal. “Çok gizli” belgeler arasında 23.3.1955 tarihli fişleme belgesine düşülen not ise dikkat çekici… Demokrat Parti, bu dönemde ikinci defa seçimleri kazanıyor, fakat bürokraside hiçbir şey değişmiyor. 1954’te Isparta vali yardımcısı, emniyet müdürü ve jandarma komutanı “fiş komisyonu” olarak toplanıyor ve Said Nursi’nin A fişinde bırakılmasına karar veriyorlar… (sf.13-17)

Bu tedbirlerin alınmasından sonra temas ve hareketlerinde dikkati çeken halleri adalete intikal etmiş bir suçu varsa hakkında verilmiş kararın tarih ve özeti: Buradaki açıklamada Said-i Kurdi hakkında Demokrat parti döneminde de açılmış ve sürdürülen davalar yer almaktadır.

Bu belgeler Devletin Said-i Nursi Hakkındaki çok gizli belgeleri içindedir. Devletin Said Nursi’yle ilgili tuttuğu gizli belgelere ulaşan İdris Gürsoy, bu belgeleri bir kitapta topladı ve bu belgeler ilk kez yayımlandı.

Bu Belgelerde; DP’yi Dindarların İktidara getirdiği deniyor veeğer Said Nursi, DP’ye tavır alırsa bu, sandığa da yansır. Bürokrasiyi elinde tutan güç, bu gerçekten yola çıkarak tek parti dönemini aratmayan uygulamalar ile Said Nursi’yi baskı altına alıyor. DP’ye rağmen ve DP’nin de göz yumması ile uygulanan baskı ve zulümde, kendileri için bir tehdit addettikleri Said Nursi’yi itibarsızlaştırarak toplumun ilgisini azaltmayı amaçlıyorlar.”

İçişleri bakan vekili imzalı, valilere gönderilen yazılarda, Said Nursi ile ilişkili isimlerin akrabalarına varılıncaya kadar araştırılması isteniyor. Hapisler, gözaltılar ve işkencelerin şiddeti azalsa da sürüyor. Üçüncüsü; Said Nursi, DP’ye yazdığı mektuplarda Kürt Sorunu’na dair uyarı ve önerilerde bulunuyor.

Kurdistan’a üniversite açılması gibi somut tekliflerini tekrarlıyor.

Darbeden iki ay sonra mezarı açılıyor ve naaşı Isparta şehir mezarlığına getirilerek defnediliyor. Resmi belgeler buraya kadar, sonra vasiyeti gereği talebeleri mezarı bilinmeyen bir yere taşıyorlar.”

Bediüzzaman, 28 Kasım 1957 günü sağlık sebepleri ile Emirdağ’dan Eskişehir’e gidiyor. Ancak kendisini adım adım takip eden bir komiser ve üç polis, ziyarete gelen vatandaşları sorguya çekmekle yetinmiyorlar, Said Nursi’nin otel odasına kadar girerek konuşmasını engellemeye çalışıyorlar. DP’liler, işte bu hukuk dışı müdahaleyi Ankara’ya bildiriyorlar. Keyfî hareketlerin önlenmesi isteniyor. MAH dosyasındaki Ek: 2 belgesi bu mektuba yer veriyor. (sf.28-30)

Menderes’e mektup: “Doğu’da bir üniversite açılmalı”

Yassıada evrakları arasında Bediüzzaman Said Nursi’ye ait çok sayıda mektup bulunuyor. Bediüzzaman, Demokrat Parti’nin ilk yıllarında Menderes’e yazdığı mektuplarda onu ‘İslam kahramanı’ olarak nitelendiriyor. Bazı mektuplarında hükümete ve cumhurbaşkanına öneri ve uyarılarda bulunuyor. Kürt problemine dikkat çekip çözüm tekliflerini sıralıyor. Kurdistan’da bir üniversite açılmasını istiyor.

DP iktidarının son yıllarında ise Said Nursi, kendisi ve talebelerine yönelik sıkı takibattan dolayı duyduğu sıkıntıyı Menderes’e iletiyor. Ölümünden iki ay önce İçişleri Bakanı Namık Gedik’in kendisine uyguladığı ev hapsine adeta sitem ediyor. 12 Ocak 1960 tarihli mektupta ev hapsinin 30 senelik muhaliflerin yaptığından daha ağır geldiği vurgulanıyor: “Bütün muhalifler ve siyasîler her yerde ve her tarafta serbest olarak gezerlerken Ankara’dan gelen bir emirle, ‘Şimdi evinden dahi çıkmayacaksın’ denilmesi bir hapsi münferit hükmündedir. Otuz senelik muhaliflerin yaptığı istibdat lehine bu vaziyet çok ağır geliyor” diyor. (sf.110)

Başbakan’a şikayet

Bediüzzaman’a Isparta’da hürriyetinin sınırlandırılması, talebelerinin yazdığı bir mektupla Başbakan Adnan Menderes’e şikâyet ediliyor. 80 yaşında ve hasta olan, hayatını ilmî ve uhrevî sahada harcamış bir din âliminin, yanında bulunan iki hizmetçisi ile bile görüşmekten kaçındığı vurgulanan mektupta, Said Nursi’nin birkaç saat kalmak ve hava almak için Eğirdir’e geldiğinde (15.8.1957) arabasından inmesine bizzat kaymakam tarafından mani olunduğu belirtiliyor. (sf.90)

Bu belgeye göre meslek olarak “boşta gezer” deniyor, ironiye bakın, evinden bile dışarı çıkamayan Said-i Kurdi, nasıl “boşta geziyor”du?

SAİD-İ KÜRDİ NASIL SAİD-İ NURSİ OLDU

Soyadı Kanunu, her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren 2525 sayılı kanundur. İsviçre’den alınarak düzenlenen kanun21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilmiş, 2 Temmuz 1934 günü Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kemalist Türkçü kimlik inşası Said-i Kurdi ve Şeyh Said “deccalaştırarak”; haklarında inşa etmiş olduğu kötü imgeyle Kürt kimliğini tahrip etme, ötekileştirme ve “a-normaleştirmeyi” hedeflemiştir. Bu nedenle, Soyadı kanuna ragmen Said-I Kurdi’nin soyadını değiştirmede herhangi bir sakınca görmediği gibi bunu kendi kimlik söylemi çerçevesinde ilevsel görmüştür.

SAİD-İ KURDİ’NİN İSMİ DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE “NURSİ” OLUYOR

Bitlisname.com, artık geniş kamuoyunun da bildiği gibi Said-i Kurdi’nin Kastamonu’ya sürgün belgesini yayınladı. Altında M. Kemal’in, İsmet İnönü’nün, … imzası bulunan “Sürgün Belgesi’nde de görüldüğü gibi Said-i Kurdi’nin ismi olduğu gibi “Said-i Kurdi” olarak yazılmıştır. “Kürtçülük Mefküresi için Dini hissiyatları kullandığı” için Mustafa Kemal iktidarı tarafından sürgün edilen ve “A. Fişi 5. Sayı’ya” kayıt edilen Said-i Kurdi’nin ismini, Soyadı Kanunu’na rağmen değiştirmemiştir.

Bitlisname.com yayınlamış olduğu Sürgün Belgesi 24. 5. 1935 tarihinde Cumhurbaşkanı M. Atatürk ve Başbakan başta olmak üzere bütün bakanlar Kurulu tatarından imzalanmıştır. Soyadı kanunun kabul edilmesi ve resmi gazetede yayınlanması üzerinden yaklaşık bir yıl geçmiştir. Bu belgede Said-i Kurdi olduğu gibi kendi ismiyle Said-i Kurdi olarak belirtilmiştir. Soyadı Kanunu’nda şöyle bir belirleme var;

“Edebe aykırı ve gülünç soyadlarının, aşiret, yabancı ırk ve millet isimlerinin, rütbe ve memuriyet bildiren isimlerin soyadı olarak alınmasına izin verilmez.” Görüldüğü üzere, Cumhurreisi ve Bakanlar Kurulu “Said-i Kürdi’yi Said-i Kurdi olarak bu yasaya rağmen adlandırmakta bir sorun görmemişlerdir. Bu konu yeni Türk kimlik inşası projesine göre önemlidir. Said-i Kurdi’nin soyadı neden “yabancı bir ırk ve millet ismi” olarak bırakılmıştır? Belirtmek gerekir ki, aynı Soyadı Kanunu’nun çıkmasından 5 ay sonra 24 Kasım 1934 tarihinde TBMM tarafından oybirliği ile kabul edilen 2587 sayılı kanunla cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi. 17 Aralık 1934’te çıkarılan yasa ile bu soyadının diğer kişiler tarafından kullanılması yasaklandı. Kızkardeşi Makbule Hanım dahi Atatürk değil, “Atadan” soyadını aldı.”

Soyadı yasası “Türk” ulusu ismini yaygınlaşıtırırken, “yabancı ırk ve milletlerin” ismiyle soyadını yasaklıyor, ama Said-i Kürdi’yi bırakıyor.

Said-i Kürdi’nin adını Atatürk iktidarı bırakırken “ötekileştirici”, Menderes Hükümeti değiştirirken “inkarcı” asimilasyoncu bir politika izlemişlerdir.

Said-i Kürdi’nin “meyvesini” yiyenler, o meyvenin nasıl bir çile ve acılar içinde yetiştirildiğini bilmiyorlar. O Kurdistan dağlarından gururla kopmuş bir özgür zeka pınarı, ötekileştirilmek istenen haysiyet ve onuru savunmak için İstanbul’a “çıkarma” yaparak “türkün muassır medeniyetinin” karşısına Kürdün doğallığı ve sahiliğini çıkararak iki kültür ve medeniyet halinin normallik ve kültürellik anlayışını timarhane bahasına karşı karşıya koyarak sorunsallaştırmaya başladığı 1908lerden ömrünün sonu, 1960’a kadar bir 70 yıl boyunca kendinden kopmamanın bilgisini üretmiş, hegamonik tahakkümün en şedit olduğu zamanlarda “topluma sığınarak” ve imana sığınarak meydan okumuştur.

Bugünlerde Cemaat-cemiyet çatışmasıyla birlikte sıkça kullanılan bir isim de, Said-i Kurdi’nin ismidir. Said-i Nursi’nin devletçi otoriteryan modernleşmeciliğe karşı meydan okuyuşuyla oluşturduğu duruş üzerinde Türkiye’de yükselen Sivil islam anlayışı bugün Tüketim toplumunun metalaştırıcı sosyolojisi ile bir “tüketim nesnesine” dönüşerülerek kullanılmaktadır.

Kaynak ; Bitlisname Bitlis Bilimsel ve Akademik Çalışma Grubu

Etiketler: / / /

İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
Kürt Tarihinde Newroz’un Yeri
Newroz Bayramı Kürt Ulusal Bayramları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Newroz Bayramı üzerine bir çok kutlama ritüeli bulunmaktadır. Kürtler dışında...
Gökmeydan değil, Gog Meydan. Nam-ı diğer Çevgan Meydanı
Bitlis’in ünlü meydanları denilince, akıllara hemen Avel Meydan ve Gökmeydan gelir. Bazı yerlerde Gök Meydan şeklinde yazılsa da genellikle bitişik...
‘Mewlidê Kirdî’ adı üzerine
İnternet ortamında menşei belli olmayan birçok saçma dezenformasyon her gün dolaşıma giriyor. Elbette dikkate alınmamalı, ama kimi temel noktalarda cevap...
Ekim 1881- Kürd kumandanın top güllesi ile infazı
‘İnfazın gerçekleşeceği günden bir gün öncesi, ağzı havaya doğru kaldırılmış o büyük kalibreli demirden yapılma top meydana kurulmuştu. Şafağın sökmesiyle...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ