Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,88 / Satış: 5,90
€ EURO → Alış: 6,52 / Satış: 6,55

Said-i Kurdi Gerçeği ; AKP – CHP ve Demokrat Parti ( Belgeli )

Said-i Kurdi Gerçeği ; AKP – CHP ve Demokrat Parti ( Belgeli )
  • 18.11.2015

 

Said-i Kurdi’nin “Kürtlük Faaliyetleri” Demokrat Parti döneminde de devam ediyor muydu?

‘Şimdi evinden dahi çıkmayacaksın’

 

 

 

 

 

 

 

Hakikatler, siyasilerin keyfi yorumlarına bırakılırsa, herşey anlamını yitirebilir. Siyaset hakikatı kendi çıkarı için keyfi bir şekilde kullanır. Sadece işine gelen tarafına bakar.

Erdoğan Bitlis’teki mitinginde sık sık Said-i Kurdi’yi andı, ve Cemaatle, muhalefetle olan çatışmasında O’nu kullandı. Said-i Kurdi’yi Sürgün ederek hayatını çekilmez kılanın İnönü olduğunu söyledi. Bir gerçeği keyfi bir şekilde kullandı. Yanlış bir şey mi dedi, hayır, ama bir hakikatı işine geldiği gibi, tamamı olmayanını söyledi, böylelikle de geri kalanının üstünü örtmeye çalıştı. Dolayısıyla, tahrif yaptı.

Said-i Kurdi’nin Sürgün kararının altında İsmet İnönü’nün imzası var, ama onun yanısıra, 11 kişinin (yetkilinin) imzası da var. Bunların başında Mustafa Kemal’dir. 1927 yılında Devletin başı Mustafa Kemal’dir. Ve asıl sorumluluk alan kişi odur, ilk imza Mustafa Kemal’indir, bu söylenmiyor.

Ancak, Said-i Kurdi’nin Sürgünü ile ilgili bundan da mühim bir durum vardır ki, bugünün islami siyasetçileri hiç değinmiyorlar. Said-i Kurdi’nin sürgün kararı ve uygulaması, kendisine destek verdiği Menderes hükümeti tarafından kaldırılmadı, “Kürtlüğe hizmet” ettiği amacıyla “sürgünün devamına” karar verildi ve üzerindeki baskılar daha da arttırıldı.

Mustafa Kemal ve beraberindeki 11 kişi ile birlikte Said-i Kurdi’nin Sürgün kararı belgesini Bitlisname’de yayınladık, aynı belge aşağıdadır.)* Demokrat Parti aynı gerekçeye ve “Kürtlük mefküresi’nin devam ettiği” ek gerekçesine dayanarak Sürgün kararını kaldırmadı ve devamına karar verdi. (Belge aşağıdadır)**

Said-i Kurdi hakkında 1927 yılında alınan ilk sürgün kararında, açık bir şekilde, gerekçe; “kürtçülük faaliyeti için dini kullanmak” olarak belirtilmişti.

Bu kısma alınmasını isti-ılzat eden durumu: Kürtçülük mefküresi taşıdığı ve dini hissiyatı alet ederek irticai hareketlerde bulunduğu ve nurculuk teşkilatı kurmak istediği görüldüğünden, sürgün kararı verilir. Durumunun mırakebe altına alındığı tarih: 1929 yılıdır.

Demokrat Parti İktidarı ve Said-i Kurdi

Başbakanlık Devlet Arşivleri’ndeki ‘gizli’ MAH (Millî Emniyet Hizmetleri Riyaseti/Millî İstihbarat Teşkilatı’nın eski adı) belgelerine göre; DP’nin iktidara geldiği 1950’den 27 Mayıs 1960’a kadar Said Nursi nefes alıp verişine kadar takip edilmiş. Mektupları, sohbetleri, gezileri, ziyaretine gelenler raporlara girmiş. Bediüzzaman’ın Risale-i Nurlar’ın yayılması ve basımı ile ilgili yazışmaları, il-ilçelerdeki ‘Nurcular’ın’ isim listeleri de raporlanmış. 22 başlık altındaki belgelerin neredeyse tamamı 1957-60 arasını kapsıyor. MAH belgeleri arasında DP milletvekili, il ve ilçe teşkilatlarından Menderes ile bakanlara yazılan mektuplar büyük yer tutuyor. (sf.29)

Said Nursi’nin Fiş Kaydı ve Gözaltında tutulma Kararının Devamı

“Daha bir müddet bulunduğu kısımda kalması gerekiyorsa, bu kanaatı takviye eden hususlar: fırsat düşkünü, sinsi ve kurnaz bir şahıs olan adı geçenin kötü emellerinin tahakkuku için gizliden gizliye faaliyet sarfettiği müşahaade olunmaktadır. Durumunun denetlenmesinin devam olunmasında fayda mülahaza edilmektedir. Adı geçenin A fişinde bırakılmasına karar verildi.”

 

belge2

 

Bu satırlar Said Nursi’nin fişleme kaydından. Fiş komisyonu başkanı ve üyelerinin imzası bulunan bu belge orijinal. “Çok gizli” belgeler arasında 23.3.1955 tarihli fişleme belgesine düşülen not ise dikkat çekici… Demokrat Parti, bu dönemde ikinci defa seçimleri kazanıyor, fakat bürokraside hiçbir şey değişmiyor. 1954’te Isparta vali yardımcısı, emniyet müdürü ve jandarma komutanı “fiş komisyonu” olarak toplanıyor ve Said Nursi’nin A fişinde bırakılmasına karar veriyorlar… (sf.13-17)

Bu tedbirlerin alınmasından sonra temas ve hareketlerinde dikkati çeken halleri adalete intikal etmiş bir suçu varsa hakkında verilmiş kararın tarih ve özeti: Buradaki açıklamada Said-i Kurdi hakkında Demokrat parti döneminde de açılmış ve sürdürülen davalar yer almaktadır.

Bu belgeler Devletin Said-i Nursi Hakkındaki çok gizli belgeleri içindedir. Devletin Said Nursi’yle ilgili tuttuğu gizli belgelere ulaşan İdris Gürsoy, bu belgeleri bir kitapta topladı ve bu belgeler ilk kez yayımlandı.

Bu Belgelerde; DP’yi Dindarların İktidara getirdiği deniyor veeğer Said Nursi, DP’ye tavır alırsa bu, sandığa da yansır. Bürokrasiyi elinde tutan güç, bu gerçekten yola çıkarak tek parti dönemini aratmayan uygulamalar ile Said Nursi’yi baskı altına alıyor. DP’ye rağmen ve DP’nin de göz yumması ile uygulanan baskı ve zulümde, kendileri için bir tehdit addettikleri Said Nursi’yi itibarsızlaştırarak toplumun ilgisini azaltmayı amaçlıyorlar.”

İçişleri bakan vekili imzalı, valilere gönderilen yazılarda, Said Nursi ile ilişkili isimlerin akrabalarına varılıncaya kadar araştırılması isteniyor. Hapisler, gözaltılar ve işkencelerin şiddeti azalsa da sürüyor. Üçüncüsü; Said Nursi, DP’ye yazdığı mektuplarda Kürt Sorunu’na dair uyarı ve önerilerde bulunuyor.

Kurdistan’a üniversite açılması gibi somut tekliflerini tekrarlıyor.

Darbeden iki ay sonra mezarı açılıyor ve naaşı Isparta şehir mezarlığına getirilerek defnediliyor. Resmi belgeler buraya kadar, sonra vasiyeti gereği talebeleri mezarı bilinmeyen bir yere taşıyorlar.”

Bediüzzaman, 28 Kasım 1957 günü sağlık sebepleri ile Emirdağ’dan Eskişehir’e gidiyor. Ancak kendisini adım adım takip eden bir komiser ve üç polis, ziyarete gelen vatandaşları sorguya çekmekle yetinmiyorlar, Said Nursi’nin otel odasına kadar girerek konuşmasını engellemeye çalışıyorlar. DP’liler, işte bu hukuk dışı müdahaleyi Ankara’ya bildiriyorlar. Keyfî hareketlerin önlenmesi isteniyor. MAH dosyasındaki Ek: 2 belgesi bu mektuba yer veriyor. (sf.28-30)

Menderes’e mektup: “Doğu’da bir üniversite açılmalı”

Yassıada evrakları arasında Bediüzzaman Said Nursi’ye ait çok sayıda mektup bulunuyor. Bediüzzaman, Demokrat Parti’nin ilk yıllarında Menderes’e yazdığı mektuplarda onu ‘İslam kahramanı’ olarak nitelendiriyor. Bazı mektuplarında hükümete ve cumhurbaşkanına öneri ve uyarılarda bulunuyor. Kürt problemine dikkat çekip çözüm tekliflerini sıralıyor. Kurdistan’da bir üniversite açılmasını istiyor.

DP iktidarının son yıllarında ise Said Nursi, kendisi ve talebelerine yönelik sıkı takibattan dolayı duyduğu sıkıntıyı Menderes’e iletiyor. Ölümünden iki ay önce İçişleri Bakanı Namık Gedik’in kendisine uyguladığı ev hapsine adeta sitem ediyor. 12 Ocak 1960 tarihli mektupta ev hapsinin 30 senelik muhaliflerin yaptığından daha ağır geldiği vurgulanıyor: “Bütün muhalifler ve siyasîler her yerde ve her tarafta serbest olarak gezerlerken Ankara’dan gelen bir emirle, ‘Şimdi evinden dahi çıkmayacaksın’ denilmesi bir hapsi münferit hükmündedir. Otuz senelik muhaliflerin yaptığı istibdat lehine bu vaziyet çok ağır geliyor” diyor. (sf.110)

Başbakan’a şikayet

Bediüzzaman’a Isparta’da hürriyetinin sınırlandırılması, talebelerinin yazdığı bir mektupla Başbakan Adnan Menderes’e şikâyet ediliyor. 80 yaşında ve hasta olan, hayatını ilmî ve uhrevî sahada harcamış bir din âliminin, yanında bulunan iki hizmetçisi ile bile görüşmekten kaçındığı vurgulanan mektupta, Said Nursi’nin birkaç saat kalmak ve hava almak için Eğirdir’e geldiğinde (15.8.1957) arabasından inmesine bizzat kaymakam tarafından mani olunduğu belirtiliyor. (sf.90)

Bu belgeye göre meslek olarak “boşta gezer” deniyor, ironiye bakın, evinden bile dışarı çıkamayan Said-i Kurdi, nasıl “boşta geziyor”du?

SAİD-İ KÜRDİ NASIL SAİD-İ NURSİ OLDU

Soyadı Kanunu, her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren 2525 sayılı kanundur. İsviçre’den alınarak düzenlenen kanun21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilmiş, 2 Temmuz 1934 günü Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kemalist Türkçü kimlik inşası Said-i Kurdi ve Şeyh Said “deccalaştırarak”; haklarında inşa etmiş olduğu kötü imgeyle Kürt kimliğini tahrip etme, ötekileştirme ve “a-normaleştirmeyi” hedeflemiştir. Bu nedenle, Soyadı kanuna ragmen Said-I Kurdi’nin soyadını değiştirmede herhangi bir sakınca görmediği gibi bunu kendi kimlik söylemi çerçevesinde ilevsel görmüştür.

SAİD-İ KURDİ’NİN İSMİ DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE “NURSİ” OLUYOR

Bitlisname.com, artık geniş kamuoyunun da bildiği gibi Said-i Kurdi’nin Kastamonu’ya sürgün belgesini yayınladı. Altında M. Kemal’in, İsmet İnönü’nün, … imzası bulunan “Sürgün Belgesi’nde de görüldüğü gibi Said-i Kurdi’nin ismi olduğu gibi “Said-i Kurdi” olarak yazılmıştır. “Kürtçülük Mefküresi için Dini hissiyatları kullandığı” için Mustafa Kemal iktidarı tarafından sürgün edilen ve “A. Fişi 5. Sayı’ya” kayıt edilen Said-i Kurdi’nin ismini, Soyadı Kanunu’na rağmen değiştirmemiştir.

Bitlisname.com yayınlamış olduğu Sürgün Belgesi 24. 5. 1935 tarihinde Cumhurbaşkanı M. Atatürk ve Başbakan başta olmak üzere bütün bakanlar Kurulu tatarından imzalanmıştır. Soyadı kanunun kabul edilmesi ve resmi gazetede yayınlanması üzerinden yaklaşık bir yıl geçmiştir. Bu belgede Said-i Kurdi olduğu gibi kendi ismiyle Said-i Kurdi olarak belirtilmiştir. Soyadı Kanunu’nda şöyle bir belirleme var;

“Edebe aykırı ve gülünç soyadlarının, aşiret, yabancı ırk ve millet isimlerinin, rütbe ve memuriyet bildiren isimlerin soyadı olarak alınmasına izin verilmez.” Görüldüğü üzere, Cumhurreisi ve Bakanlar Kurulu “Said-i Kürdi’yi Said-i Kurdi olarak bu yasaya rağmen adlandırmakta bir sorun görmemişlerdir. Bu konu yeni Türk kimlik inşası projesine göre önemlidir. Said-i Kurdi’nin soyadı neden “yabancı bir ırk ve millet ismi” olarak bırakılmıştır? Belirtmek gerekir ki, aynı Soyadı Kanunu’nun çıkmasından 5 ay sonra 24 Kasım 1934 tarihinde TBMM tarafından oybirliği ile kabul edilen 2587 sayılı kanunla cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi. 17 Aralık 1934’te çıkarılan yasa ile bu soyadının diğer kişiler tarafından kullanılması yasaklandı. Kızkardeşi Makbule Hanım dahi Atatürk değil, “Atadan” soyadını aldı.”

Soyadı yasası “Türk” ulusu ismini yaygınlaşıtırırken, “yabancı ırk ve milletlerin” ismiyle soyadını yasaklıyor, ama Said-i Kürdi’yi bırakıyor.

Said-i Kürdi’nin adını Atatürk iktidarı bırakırken “ötekileştirici”, Menderes Hükümeti değiştirirken “inkarcı” asimilasyoncu bir politika izlemişlerdir.

Said-i Kürdi’nin “meyvesini” yiyenler, o meyvenin nasıl bir çile ve acılar içinde yetiştirildiğini bilmiyorlar. O Kurdistan dağlarından gururla kopmuş bir özgür zeka pınarı, ötekileştirilmek istenen haysiyet ve onuru savunmak için İstanbul’a “çıkarma” yaparak “türkün muassır medeniyetinin” karşısına Kürdün doğallığı ve sahiliğini çıkararak iki kültür ve medeniyet halinin normallik ve kültürellik anlayışını timarhane bahasına karşı karşıya koyarak sorunsallaştırmaya başladığı 1908lerden ömrünün sonu, 1960’a kadar bir 70 yıl boyunca kendinden kopmamanın bilgisini üretmiş, hegamonik tahakkümün en şedit olduğu zamanlarda “topluma sığınarak” ve imana sığınarak meydan okumuştur.

Bugünlerde Cemaat-cemiyet çatışmasıyla birlikte sıkça kullanılan bir isim de, Said-i Kurdi’nin ismidir. Said-i Nursi’nin devletçi otoriteryan modernleşmeciliğe karşı meydan okuyuşuyla oluşturduğu duruş üzerinde Türkiye’de yükselen Sivil islam anlayışı bugün Tüketim toplumunun metalaştırıcı sosyolojisi ile bir “tüketim nesnesine” dönüşerülerek kullanılmaktadır.

Kaynak ; Bitlisname Bitlis Bilimsel ve Akademik Çalışma Grubu

Etiketler: / / /

Bitlis – Kürdlerin tarihteki Buhara ve Semerkant’ı
16. ve 18. yüzyıl arasında Bitlis’in ilim irfan merkezleri olan medreseleri, aynı dönemde büyük bir şatafata sahip olan Semerkant ve...
İsmail Beşikçi Bitlis ve Ahalisi adlı kitabı yorumladı
Bitlis’in 19. yüzyıldaki toplumsal, ekonomik ve kültürel durumunu anlatan bir kitap var. Bitlis ve Ahalisi İsmail Beşikçi ‘Seyyahların Anlatımlarıyla Bitlis...
Osmanlı’da – Bitlis Kürd Beyliği’nde Kölelik ve Köle Pazarları
Köleliğin çok eski çağlardan beri var olduğu ve hemen hemen tüm kıtalarda 1800’lerin ortalarına kadar da yer aldığı bilinen bir...
BİTLİS SANA HASRET WILLIAM SAROYAN
William Saroyan ünlü bir Amerikalı Ermeni yazar. Hem Oscar’ı, hem Pulitzer’i olan tek adam. Kendini Bitlisli ve Amerikalı olarak görüyor....
Bitlis’te de lewendî ile dolaşılırdı
Her bir coğrafyanın, milletin ve toplumun kendine göre giyim kuşamları vardır. Bölgeden bölgeye değişiklik gösterdikleri gibi şehirler arası da bu...
Kürd Amazon Fatma Seher. Nam-ı diğer Erzurumlu Kara Fatma
Yakın dönem tarih ve savaş kahramanları anlatımlarında Kara Fatma adı ile karşımıza çıkan bir çok kadın bulunmaktadır. Değişik bölge, mıntıka...
ALÎŞÊR’İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME – Malmîsanij
Koçgirili Alişêr’in iki mektubu, Vate dergisinin 59. sayısında (Zimistan 2019) yayımlanmıştı. Oradaki metinlerin Osmanlıca olan asıllarını okuyunca transkripsiyonda bazı yanlışlar,...
Bitlis’in son beş yüzyıldaki nüfusu ve sakinleri. Kürdler, Ermeniler ve diğerleri
Binlerce yıllık tarihi bir yerleşim yeri olan kadim şehir Bitlis’in nüfusuna ve orada yaşamış kavimlere dair pek çok anlatım vardır....
Li ser Betlîsê û tarîxa Kurdan kitêbeke pir hêja
Baran Zeydanlıoğlu 11 roj berê, di 5ê mehê da kitêba xwe ” Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ” ji min ra...
Bitlis’te Kitap Tanıtımı, İmza ve Söyleşi Günü Düzenlendi
Yeni çıkan ‘Seyyahların anlatımlarıyla Bitlis ve Ahalisi’ adlı kitabın ilk tanıtım ve imza günü Bitlis’te gerçekleşti. Bitlis Düşünce ve Akademik...
Koçgirili Alişer’in İki Mektubu
 Birinci Dünya Savaşı’ndan Osmanlı Devleti yenik, İtilaf Devletleri galip çıktı. 1918 yılında İstanbul’da Kurdistan Teali Cemiyeti (KTC) kuruldu. Cemiyetin başkanı...
Kitap Duyurusu – Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ
’Seyyahların anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ’ adlı kitap, yakında DARA YAYINLARI’ndan çıkıyor.           360 sayfadan oluşan ve...
Prenses Tamta – Ahlat’ın Kürd – Ermeni – Gürcü Melikesi
18 Mayıs 2019 tarihinde Tel Aviv’de gerçekleşen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Tamta adlı bayan bir şarkıcı temsil etti. Bu...
Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ