Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,28 / Satış: 7,31
€ EURO → Alış: 8,56 / Satış: 8,59

Şems-i Bitlisi ( Kurdistan Güneşi )

Şems-i Bitlisi ( Kurdistan Güneşi )
  • 18.11.2015

sms

Şems-i Bitlisi, 1642 (H. 1050)yılında Hakkari’den gelerek Bitlis’e yerleşen Seyyid Molla Süleyman Baba’nın torunu ve Molla Abdulgafur Efendinin oğludur. Asıl adı Mahmut olan Şems-i Bitlisi 1715 yılında Bitlis’te doğmuştur.

Ailesinin geleneğine o dönemleri eğitim anlayışına uygun olarak yetiştirilen Mahmut, yedi yaşına geldiğinde, aynı zamanda bir bilim ve kültür yuvası olan aile ocağında, babasının gözetiminde ilkeli ve programlı biçimde öğrenim hayatına başladı. Temel eğitim olarak da niteleye bileyeceğimiz bu çocukluk dönemi öğrenimi yedi yıl sürdü.

Eğitim dönemi içinde, temel nitelikleri dinsel, toplum ve hayat bilgilerinin yanı sıra, Kur’an-ı Kerim’ide ezberleyen bu üstün yetenekli çocuk Kürtçe’den sonra  Arapça ve Farsça’yı da öğrenmiştir.

Şems-i Bitlisi 14 yaşına geldiğinde, babasının isteği üzerine en büyük kardeşi olan Hacı Hasan Hoca’nın gözetimi altında, öğretim hayatının ikinci evresi diyebileceğimiz, zahir bilimleri (İslam’i bilimler: Hadis, Fıkıh, Tevsir, Kelam) ile pozitif bilimlere (Matematik, Mantık, Astronomi, Tarih, Coğrafya) ve batın bilimi (Tasavvuf felsefesi) öğrenimine başladı. Eski Yunan’da Aristotales’in ve Stoa gibi düşünürlerinin  uyguladığı, bazı İslam düşünürlerinin de  benimsediği bir yöntem olan, karşılıklı konuşma, tartışma ve soru-cevap biçimde sürdürülen yoğun bir etkileşim yöntemine dayanıyordu.

Şems-i Bitlisi’nin öğrenim hayatındaki üçüncü evrenin, tahmine göre on sekiz yaşlarında bulunduğu sırada, Bitlis’e henüz gelip yerleşen Abdulcelil Hoca ile tanışması sonucu olmuştur. Abdulcelil Bitlisi olarak ün kazanmış olan bu değerli hocadan aldığı dersler, Şems-i Bitlisi’yi özellikle tasavvuf alanında daha da olgunlaştırmıştır. Abdulcelil Hoca onu “Hilafet Hırkası” ile onurlandırmıştır. 

Şems-i Bitlisi, daha sonra Siirt yakınlarında bulunan Tillo’ya gider. Tillo’da Abdulvahap Hamzavi’den ders alır. Şems-i Bitlisi hocasının tavsiyesine uyarak Bağdat’a gider. Bağdat’ta ünlü İslam bilgini ve Mutasavvıf Şeyh Ahmed-i Şerif’ten ders alır. Bu bir mürşide bağlı olarak gerçekleştirdiği son öğrenim evresidir.

Şems-i Bitlisi otuz üç yaşında iken (1748) Kadirilik, bir yıl sonrada Nakşilik alanında icazetname alarak Bitlis’e döner. 1788 yılının 19 Haziran günü, yeni bir günün ışıkları Bitlis’i aydınlatırken, Bitlis’in güneşi sayılan bu yüce kişide doğumundan 73 yıl sonra Bitlis’in ufkundan Allah’ın rahmetine intikal etmiş.

Bitlis’i bir erdem ve irfan güneşi gibi aydınlatan bu yüce kişi, aralarında aynı zamanda halifeleri olan, Şeyh mahmut Üryani (Üryan Baba), Sultan Mustafa, Şeyh İsmail, Erzurumi, Şeyh Tahir Sami, Ahmed Faik Han (memo Zin’in müellifi),Şeyh İsa ve ağabeyi Süleyman Hoca’nın torunu olan Müştak Baba gibi Allah velileri, arifler, hocalar, şairler ve edipler bulunan çok değerli kişiler yetiştirerek, Bitlis’e armağan etmiştir.

Etiketler: / / / /

İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
Yılın En Uzun Gecesi – Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile
21 Aralık gecesi, yani ‘Yılın En Uzun Gecesi’ olan Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile’dir Şab-i Yalda olarak da bilinir....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ