Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 8,05 / Satış: 8,08
€ EURO → Alış: 9,65 / Satış: 9,68

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık
  • 18.11.2015

sew

Kürtçe’nin diğer lehçelerine göre daha dezavantajlı konumda olan Zazaca, Diyarbakır’da bir gazete, bir dergi, bir yayınevi ile yaşatılıyor.

 

Dergi ve gazetenin editörü Roşan Lezgin, Zazaca’nın Kürtçe’nin lehçesi olmadığı tartışmalarının “kuru gürültü” olduğunu belirterek, Kürt siyasilerinin duyarsızlığından yakındı.

 

Son yıllarda bazı çevrelerin “Kürtçe’nin lehçesi değil, ayrı bir dil” iddiasında bulunduğu Zazaca, Diyarbakır’da kıt imkanlarla yaşatılıyor. Diyarbakır’da Yazar Roşan Lezgin editörlüğünde Zazaca bir dergi ile bir de gazete çıkartılıyor.

 

Mart 2011’de yayın hayatına başlayan ve sadece Zazaca yayın yapan Şewçila dergisi şuana kadar 13 sayı çıktı. 3 ayda bir yayımlanan derginin 14’üncü sayısı da yayına hazırlanıyor.

 

Newepel isimli gazete de yine Mart 2011’de yayın hayatına başladı, şimdiye kadar 69 sayısı yayımlandı. Gazetenin 70’inci sayısı da 15 Aralık’ta çıkacak.
Zazaca yazabilen genç kadro yetiştirmeyi hedefleyen Newepel’in şimdiye kadar çıkan 69 sayısında yaklaşık 250 kişi yazı yazdı. 250 kişiden 200’ü ilk defa Newepel ile Zazaca yazmaya başladı.

 

Newepel ile yazmaya başlayan birçok yazarın daha sonra Zazaca birden fazla kitabı yayınlandı.

 

 

Zazaca’nın durumu ile ilgili Rûdaw Ajansına konuşan Newepel gazetesi ve Şewçila dergisi editörü yazar Roşan Lezgin, her iki yayını da okurun beğenerek okuduğunu söyledi. İki yayının da herhangi bir kurumdan destek almadan, okurun desteğiyle yayın hayatını sürdürdüğünü belirten Lezgin, “Bu bile çok önemli bir başarıdır” dedi.

 

Son yıllarda gündeme getirilen “Zazaki Kürtçe’nin lehçesi değildir” iddialarına da değinen Lezgin, bu iddiaların “saçmalık” olduğunu söyledi. Zaza Kürtleri’nin kendilerini “Kırd” olarak tanımladığına dikkat çeken Lezgin, şunları söyledi:

 

“Zazaca’nın Kürtçe olmadığı saçmalığı çok yeni, son yıllarda devlet destekli, işte Bingöl Üniversitesi yönetimi, yine Tunceli Üniversitesi tarafından yürütülüyor. İşin kötü tarafı şu: Sadece ‘Zazaca Kürtçe değildir’ deniliyor ama Zazaca’nın yaşatılması, yaygınlaştırılması için hiçbir şey yapılmıyor. Bu durum, adı geçen art niyetli faaliyetlerin, güçlerin temel handikapıdır. Yani Zazaca’yı konuşan, yaşatan, yazan, geliştirenler Kürtler’dir. Bundan dolayı istedikleri kadar konuşsunlar, kuru gürültüden başka bir şey yapılmıyor, yapamazlar da.”

 

Kürt siyasilerinin, Kürtçe’nin geliştirilmesi için hiçbir politikası olmadığına dikkat çeken Lezgin, “Bu, genel olarak Kürtçe’nin durumunu çok kötü etkiliyor. Zazakî, daha dezavantajlı bir durumda olduğundan Zazakî daha çok etkileniyor” dedi.

 

Devletin geçmişte, Kürtçe’yi yasaklayarak bitirmeyi amaçladığını, günümüzde ise “göstererek çürütme” politikası yürüttüğüne dikkat çeken Lezgin, şunları dile getirdi:

 

 

“Örneğin, seçmeli ders hakkını tanıyor, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okuyan çocukların seçmeli ders olarak haftada bir saat Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) öğrenme hakkı tanıyor ama öğretmen atamıyor, kitap basmıyor. Çoğu yerde, ebeveynlerin tercih haklarına müdahale ediliyor.”

 

Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
Kürt Tarihinde Newroz’un Yeri
Newroz Bayramı Kürt Ulusal Bayramları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Newroz Bayramı üzerine bir çok kutlama ritüeli bulunmaktadır. Kürtler dışında...
Gökmeydan değil, Gog Meydan. Nam-ı diğer Çevgan Meydanı
Bitlis’in ünlü meydanları denilince, akıllara hemen Avel Meydan ve Gökmeydan gelir. Bazı yerlerde Gök Meydan şeklinde yazılsa da genellikle bitişik...
‘Mewlidê Kirdî’ adı üzerine
İnternet ortamında menşei belli olmayan birçok saçma dezenformasyon her gün dolaşıma giriyor. Elbette dikkate alınmamalı, ama kimi temel noktalarda cevap...
Ekim 1881- Kürd kumandanın top güllesi ile infazı
‘İnfazın gerçekleşeceği günden bir gün öncesi, ağzı havaya doğru kaldırılmış o büyük kalibreli demirden yapılma top meydana kurulmuştu. Şafağın sökmesiyle...
Manuscute neresidir? Bitlis’ten üç, Diyarbekir’den beş günlük mesafededir
1600 yılının temmuz ayında, beraberindeki altı yüz kişilik bir kervan eşliğinde Halep üzeri Diyarbekir ve Bitlis yaparak yolculuğuna devam eden...
Aşkın ve İmanın Şairi: Fethi
Kalemin ve kelamın gücünü simgeleyen, ona hayat katan, yüreğinin çığlıklarını korkusuzca bütün renkleriyle ortaya koyabilen Kürt coğrafyasının edebi hafızasında unutulmuş,...
İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ