Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,71 / Satış: 5,73
€ EURO → Alış: 6,33 / Satış: 6,36

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık
  • 18.11.2015

sew

Kürtçe’nin diğer lehçelerine göre daha dezavantajlı konumda olan Zazaca, Diyarbakır’da bir gazete, bir dergi, bir yayınevi ile yaşatılıyor.

 

Dergi ve gazetenin editörü Roşan Lezgin, Zazaca’nın Kürtçe’nin lehçesi olmadığı tartışmalarının “kuru gürültü” olduğunu belirterek, Kürt siyasilerinin duyarsızlığından yakındı.

 

Son yıllarda bazı çevrelerin “Kürtçe’nin lehçesi değil, ayrı bir dil” iddiasında bulunduğu Zazaca, Diyarbakır’da kıt imkanlarla yaşatılıyor. Diyarbakır’da Yazar Roşan Lezgin editörlüğünde Zazaca bir dergi ile bir de gazete çıkartılıyor.

 

Mart 2011’de yayın hayatına başlayan ve sadece Zazaca yayın yapan Şewçila dergisi şuana kadar 13 sayı çıktı. 3 ayda bir yayımlanan derginin 14’üncü sayısı da yayına hazırlanıyor.

 

Newepel isimli gazete de yine Mart 2011’de yayın hayatına başladı, şimdiye kadar 69 sayısı yayımlandı. Gazetenin 70’inci sayısı da 15 Aralık’ta çıkacak.
Zazaca yazabilen genç kadro yetiştirmeyi hedefleyen Newepel’in şimdiye kadar çıkan 69 sayısında yaklaşık 250 kişi yazı yazdı. 250 kişiden 200’ü ilk defa Newepel ile Zazaca yazmaya başladı.

 

Newepel ile yazmaya başlayan birçok yazarın daha sonra Zazaca birden fazla kitabı yayınlandı.

 

 

Zazaca’nın durumu ile ilgili Rûdaw Ajansına konuşan Newepel gazetesi ve Şewçila dergisi editörü yazar Roşan Lezgin, her iki yayını da okurun beğenerek okuduğunu söyledi. İki yayının da herhangi bir kurumdan destek almadan, okurun desteğiyle yayın hayatını sürdürdüğünü belirten Lezgin, “Bu bile çok önemli bir başarıdır” dedi.

 

Son yıllarda gündeme getirilen “Zazaki Kürtçe’nin lehçesi değildir” iddialarına da değinen Lezgin, bu iddiaların “saçmalık” olduğunu söyledi. Zaza Kürtleri’nin kendilerini “Kırd” olarak tanımladığına dikkat çeken Lezgin, şunları söyledi:

 

“Zazaca’nın Kürtçe olmadığı saçmalığı çok yeni, son yıllarda devlet destekli, işte Bingöl Üniversitesi yönetimi, yine Tunceli Üniversitesi tarafından yürütülüyor. İşin kötü tarafı şu: Sadece ‘Zazaca Kürtçe değildir’ deniliyor ama Zazaca’nın yaşatılması, yaygınlaştırılması için hiçbir şey yapılmıyor. Bu durum, adı geçen art niyetli faaliyetlerin, güçlerin temel handikapıdır. Yani Zazaca’yı konuşan, yaşatan, yazan, geliştirenler Kürtler’dir. Bundan dolayı istedikleri kadar konuşsunlar, kuru gürültüden başka bir şey yapılmıyor, yapamazlar da.”

 

Kürt siyasilerinin, Kürtçe’nin geliştirilmesi için hiçbir politikası olmadığına dikkat çeken Lezgin, “Bu, genel olarak Kürtçe’nin durumunu çok kötü etkiliyor. Zazakî, daha dezavantajlı bir durumda olduğundan Zazakî daha çok etkileniyor” dedi.

 

Devletin geçmişte, Kürtçe’yi yasaklayarak bitirmeyi amaçladığını, günümüzde ise “göstererek çürütme” politikası yürüttüğüne dikkat çeken Lezgin, şunları dile getirdi:

 

 

“Örneğin, seçmeli ders hakkını tanıyor, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okuyan çocukların seçmeli ders olarak haftada bir saat Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) öğrenme hakkı tanıyor ama öğretmen atamıyor, kitap basmıyor. Çoğu yerde, ebeveynlerin tercih haklarına müdahale ediliyor.”

 

Li ser Betlîsê û tarîxa Kurdan kitêbeke pir hêja
Baran Zeydanlıoğlu 11 roj berê, di 5ê mehê da kitêba xwe ” Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ” ji min ra...
Bitlis’te Kitap Tanıtımı, İmza ve Söyleşi Günü Düzenlendi
Yeni çıkan ‘Seyyahların anlatımlarıyla Bitlis ve Ahalisi’ adlı kitabın ilk tanıtım ve imza günü Bitlis’te gerçekleşti. Bitlis Düşünce ve Akademik...
Koçgirili Alişer’in İki Mektubu
 Birinci Dünya Savaşı’ndan Osmanlı Devleti yenik, İtilaf Devletleri galip çıktı. 1918 yılında İstanbul’da Kurdistan Teali Cemiyeti (KTC) kuruldu. Cemiyetin başkanı...
Kitap Duyurusu – Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ
’Seyyahların anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ’ adlı kitap, yakında DARA YAYINLARI’ndan çıkıyor.           360 sayfadan oluşan ve...
Prenses Tamta – Ahlat’ın Kürd – Ermeni – Gürcü Melikesi
18 Mayıs 2019 tarihinde Tel Aviv’de gerçekleşen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Tamta adlı bayan bir şarkıcı temsil etti. Bu...
Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar
1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini...
Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu / Gülizar’ın Feryadı
Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı...
Nivîskarno! Zarokên Me Heyf in
Ji ber ku min çîrokeke zarokan a sosret xwend, mecbûr mam ku vê gotarê binivîsim. Lewra zarokên me heyf in,...
Malazgirt savaşı ve Kürtler
Bu Savaş, Türklere Anadolu’nun kapılarını açmak için değil, amacı Malazgirt ve Ahlat’tan Rey ve Hemedan’a kadar olan İslam topraklarını ele...
1510’ların Bitlis’ini, Van Gölü çevresini ve Van’ı anlatan İtalyan tüccar
İtalyan bir tüccarın 16. yüzyılda kaleme aldığı anlatımından, kendisinin 1507 yılında Şah İsmail’in ordusu ile birlikte Erzincan’a geldiğini öğreniyoruz. Kırk...
Bitlis’in tarihi mahalleleri ve yerli aileleri
’Bu şehrin büyüleyiciliğini dün akşam vadiden geçerken hissetmiştim, ancak bu sabah gördüklerimden sonra, buranın yapısı ve konumlandırılması itibari ile Batı...
Şerefxanê Bedlîsî – Yaşamı ve Eserleri
Şerefxanê Bedlîsî, 25 Şubat 1543 yılında Mir Şemseddin’in oğlu olarak İran’ın Kerehrud şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Safevi devletinde geçti....
Selahaddin Eyyubi’nin kendi kaleminden Kürdler ve hayatı
İskenderiye Kütüphanesinde bulunan Selahattin Eyyubi’nin el yazması günlüğü, Fransız kadın yazar Genevieve Chauvel tarafından romanlaştırılmış. Mısır, Suriye, Yemen ve Filistin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ