Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,87 / Satış: 7,90
€ EURO → Alış: 9,25 / Satış: 9,28

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık

Zazaca Kürtçe Değil İddiası Saçmalık
  • 18.11.2015

sew

Kürtçe’nin diğer lehçelerine göre daha dezavantajlı konumda olan Zazaca, Diyarbakır’da bir gazete, bir dergi, bir yayınevi ile yaşatılıyor.

 

Dergi ve gazetenin editörü Roşan Lezgin, Zazaca’nın Kürtçe’nin lehçesi olmadığı tartışmalarının “kuru gürültü” olduğunu belirterek, Kürt siyasilerinin duyarsızlığından yakındı.

 

Son yıllarda bazı çevrelerin “Kürtçe’nin lehçesi değil, ayrı bir dil” iddiasında bulunduğu Zazaca, Diyarbakır’da kıt imkanlarla yaşatılıyor. Diyarbakır’da Yazar Roşan Lezgin editörlüğünde Zazaca bir dergi ile bir de gazete çıkartılıyor.

 

Mart 2011’de yayın hayatına başlayan ve sadece Zazaca yayın yapan Şewçila dergisi şuana kadar 13 sayı çıktı. 3 ayda bir yayımlanan derginin 14’üncü sayısı da yayına hazırlanıyor.

 

Newepel isimli gazete de yine Mart 2011’de yayın hayatına başladı, şimdiye kadar 69 sayısı yayımlandı. Gazetenin 70’inci sayısı da 15 Aralık’ta çıkacak.
Zazaca yazabilen genç kadro yetiştirmeyi hedefleyen Newepel’in şimdiye kadar çıkan 69 sayısında yaklaşık 250 kişi yazı yazdı. 250 kişiden 200’ü ilk defa Newepel ile Zazaca yazmaya başladı.

 

Newepel ile yazmaya başlayan birçok yazarın daha sonra Zazaca birden fazla kitabı yayınlandı.

 

 

Zazaca’nın durumu ile ilgili Rûdaw Ajansına konuşan Newepel gazetesi ve Şewçila dergisi editörü yazar Roşan Lezgin, her iki yayını da okurun beğenerek okuduğunu söyledi. İki yayının da herhangi bir kurumdan destek almadan, okurun desteğiyle yayın hayatını sürdürdüğünü belirten Lezgin, “Bu bile çok önemli bir başarıdır” dedi.

 

Son yıllarda gündeme getirilen “Zazaki Kürtçe’nin lehçesi değildir” iddialarına da değinen Lezgin, bu iddiaların “saçmalık” olduğunu söyledi. Zaza Kürtleri’nin kendilerini “Kırd” olarak tanımladığına dikkat çeken Lezgin, şunları söyledi:

 

“Zazaca’nın Kürtçe olmadığı saçmalığı çok yeni, son yıllarda devlet destekli, işte Bingöl Üniversitesi yönetimi, yine Tunceli Üniversitesi tarafından yürütülüyor. İşin kötü tarafı şu: Sadece ‘Zazaca Kürtçe değildir’ deniliyor ama Zazaca’nın yaşatılması, yaygınlaştırılması için hiçbir şey yapılmıyor. Bu durum, adı geçen art niyetli faaliyetlerin, güçlerin temel handikapıdır. Yani Zazaca’yı konuşan, yaşatan, yazan, geliştirenler Kürtler’dir. Bundan dolayı istedikleri kadar konuşsunlar, kuru gürültüden başka bir şey yapılmıyor, yapamazlar da.”

 

Kürt siyasilerinin, Kürtçe’nin geliştirilmesi için hiçbir politikası olmadığına dikkat çeken Lezgin, “Bu, genel olarak Kürtçe’nin durumunu çok kötü etkiliyor. Zazakî, daha dezavantajlı bir durumda olduğundan Zazakî daha çok etkileniyor” dedi.

 

Devletin geçmişte, Kürtçe’yi yasaklayarak bitirmeyi amaçladığını, günümüzde ise “göstererek çürütme” politikası yürüttüğüne dikkat çeken Lezgin, şunları dile getirdi:

 

 

“Örneğin, seçmeli ders hakkını tanıyor, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda okuyan çocukların seçmeli ders olarak haftada bir saat Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) öğrenme hakkı tanıyor ama öğretmen atamıyor, kitap basmıyor. Çoğu yerde, ebeveynlerin tercih haklarına müdahale ediliyor.”

 

İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ