Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 12,93 / Satış: 12,98
€ EURO → Alış: 14,67 / Satış: 14,73

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!
  • 19.11.2015

hakki1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev.

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev. Bi kuştina te devên kilîtkirî yên pîr û kalan vebûn; çîrokên kewnar ên leheng û dramên bajêr vegotin ji zarokan re. Em fêr bûn; em çawa “mezlûm û mehrûm” bûne, çawa ji şaristana xwe dûr ketine.

Tev sosretî û nakokîyan di nasnameyên me de bi mirina te re zelal û eşkere bû. Mezin ji bo me ji xezaban biparêzin, rastiyan ji me vedişêriyan. Navê te bû mifte yê ku kîlîda zingargirtî ya dîroka serbilind vekir. Bavên me cara pêşîn secereyên nifşan yên malbatê derxistin ji binên sendoxên bi kilîdên zingarpêketî.

Birayê te yê mezin, li ser gora te got; Ew bû şehîd, hezaran dê di pey wî de bên”, wer jî bû; zarok êdî, dema leîstîka şûr û mertel dileîstin, navê te li xwe dikirin. Ew roj te zora tev leheng û qehramanên heyî birîbû, di çavê zarokên bajêr de, êdî ne Koçeroyê hikûmdarê çîyan, ne lehengên mîtolojîk ên wek Rûstemê Zal, ne jî lehengên sexte ên pirtûkên dersên dîrokî yên dibistana dewletê mabûn, êdî yek leheng hebû, ew ji me û wek me bû; lewendê Bilîsîyan, şervanê bi eqil ê Rojkiyan, mêrxasê ji demên kevnare û esîl!

Bi te mêrxasî ji nû ve bû malê bajêr.

Kolanên bajarê xwe digerî cara dawîn, tu ji miletê xwe xatir dixwazî, ji mizgefta Xatunîye derdikevî, bi hezaran camêrên ciwan ên miletê te, yên ku di destên xwe de xwezî û daxwazên xwe bilindkirine; “DDKD”, “”Rizgarî”, “Rêya azadî”… bi navê te sonda xwe dubare dikin. Ji her derê ku tu jê derbas dibî, ew der birîna xwe dide der, wek kisepis belav dibe; “şervanên kurd ên serhildana Bedlîsê li vir hatine gulebarankirin”, em ji Şerî Begê derbas dibin; “ala serhildana Mele Selîm li vir daliqandine”; ji megdana bajêr bêhna şewatên pirtûkên Ebdilxan tên. Kisepis belav dibe; “Xalidê Cibrî li vir hatiye girtin”, “Yusuf Ziya li vir.” “Zîya Şerefxanoglu van rojan bi dizî hatiye bajar û cardin ziviriye, dibêjin.

Xuşexuşa Çemê Bedlîsê te dilorîne, bêdengîyê diqelişîne, karwana pakrevanên rojikî hatiye peşwaziyê te bike, wa binêr; Mîr Şeref, Mîr Brahîm, Mîr Şemseddîn, Şerefxanê Bîdlîsî… Giyana te digel giyanên wenda û ji bîr kirî yên sedsalane bûye yek, banga vegera ser sergewezî û esilberziyê dike. Mirina te destpêka jiyaneke nû bû; Bi mirina te ciwan rabûn ser pîya, ji bav û kalên xwe re ji tirsê xerabtir tişt tune ye, gotin, koletiyê qebil nekirin, bedelên wê dan.

Ên te kuştin, bajarek hişyar kirin.

Ji bo ku sedema kuştina te têbigêhên zarok dest bi xwendina “Şerefnamê” kirin, ji mekteba kurdawerî ya hişmend a Xelîl Xeyalî re bûn şagirt, giyanberzîya Kemal Fevzî, dilmeziniya Îhsan Nurî, camêriya Xalidê Cibrî ji xwe re kirin rêzan.

Du sal paş mirina te, digel wêneya te ya delal û çar herfên rêxistina te ya ku Dewletê ew wek Dimrim, Dikûjim, Kurdistanê Distînim, deşîfre kirîbû li heman kolanan çil hezar xort bi şapîkên sor di roja Yekê Gulanê de derbas bûn, bajar bi stranên te yên hezkirî zingezing dikir, ji bilindgoyên bajêr, pirsa “Kîne Em” olan dida di çiya û nevalên welatê te yê birîndar de.

Belê, min lawjeyek nivisîbû ji bo Te, wê gavê, di kefteleftên zemana borî de, jê di bîra min de çi maye;

Xanê Şerefê, wa, me şervanekî te anî,

Hosteyno, kevireke nû deynin li Qelha Bilîsê;

Me cangoriyek nû da; navê wî Heqqî.

(Rojkî dibêjin, ji bo parastina Mîrektiya Bedlîsê –Bi qasî kevirên Qelheya Bedlîsê, xortên Rojikî serên xwe dane. Bi qasî kevirên Qelheyê Rojkî cangoriyan dane ji bo parastina wê)

Di sala 1977-an, meha 10ê Tebaxê de, li Stenbolê, Esenlerê, xwendevanê sinifa dawîn a Dibistana Bilind a Yildiz Mîmarî û Mihendisîyê Heqqî UZAR, ji aliyê kesên çekdar, di dema ku diket bînaya Belediyeya Esenlerê li yê ku kar dikir, bi gullebarandinê hate kuştin.

Ew 25 salî, ji Bêdlîsê bû.

Di salvegera mirina te de Tu nehatiyî jibîrkirin!

Niviskar / Yaşar Abdulselamoğlu

Gravürlere Yansıyan Kürdler
Toplumların kültürel hafızasını ayakta tutan birçok faktör vardır. Güzel sanatlar, gastronomi, folklor, müzik, dans, edebiyat, sözlü anlatım, ritüeller ve mimari...
Bir Çarpıtmanın Anatomisi: Ehmedê Xasî Örneği
Ehmedê Xasî’nin 1899 yılında Osmanlı döneminin Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umûmiye Nezareti tarafından Diyarbekir’de basılmış Mewlidê Kirdî adlı eseri Zazakî Kürdçesiyle yazılmış...
Katran-ı Tebrizi; Kürt Rewadi ve Şeddadi Devletlerinin Saray Şairi
Katran-ı Tebrizi, 11. yüzyılın tanınmış bir şairidir. Rewadi devletinin başkenti Tebriz’e yakın Şadiabad köyünde doğdu. Bütün yaşamını iki Kürt devletinde; Şeddadilerle Rewadilerde geçirdi. Bu...
Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ