Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,38 / Satış: 7,41
€ EURO → Alış: 8,95 / Satış: 8,98

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!
  • 19.11.2015

hakki1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev.

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev. Bi kuştina te devên kilîtkirî yên pîr û kalan vebûn; çîrokên kewnar ên leheng û dramên bajêr vegotin ji zarokan re. Em fêr bûn; em çawa “mezlûm û mehrûm” bûne, çawa ji şaristana xwe dûr ketine.

Tev sosretî û nakokîyan di nasnameyên me de bi mirina te re zelal û eşkere bû. Mezin ji bo me ji xezaban biparêzin, rastiyan ji me vedişêriyan. Navê te bû mifte yê ku kîlîda zingargirtî ya dîroka serbilind vekir. Bavên me cara pêşîn secereyên nifşan yên malbatê derxistin ji binên sendoxên bi kilîdên zingarpêketî.

Birayê te yê mezin, li ser gora te got; Ew bû şehîd, hezaran dê di pey wî de bên”, wer jî bû; zarok êdî, dema leîstîka şûr û mertel dileîstin, navê te li xwe dikirin. Ew roj te zora tev leheng û qehramanên heyî birîbû, di çavê zarokên bajêr de, êdî ne Koçeroyê hikûmdarê çîyan, ne lehengên mîtolojîk ên wek Rûstemê Zal, ne jî lehengên sexte ên pirtûkên dersên dîrokî yên dibistana dewletê mabûn, êdî yek leheng hebû, ew ji me û wek me bû; lewendê Bilîsîyan, şervanê bi eqil ê Rojkiyan, mêrxasê ji demên kevnare û esîl!

Bi te mêrxasî ji nû ve bû malê bajêr.

Kolanên bajarê xwe digerî cara dawîn, tu ji miletê xwe xatir dixwazî, ji mizgefta Xatunîye derdikevî, bi hezaran camêrên ciwan ên miletê te, yên ku di destên xwe de xwezî û daxwazên xwe bilindkirine; “DDKD”, “”Rizgarî”, “Rêya azadî”… bi navê te sonda xwe dubare dikin. Ji her derê ku tu jê derbas dibî, ew der birîna xwe dide der, wek kisepis belav dibe; “şervanên kurd ên serhildana Bedlîsê li vir hatine gulebarankirin”, em ji Şerî Begê derbas dibin; “ala serhildana Mele Selîm li vir daliqandine”; ji megdana bajêr bêhna şewatên pirtûkên Ebdilxan tên. Kisepis belav dibe; “Xalidê Cibrî li vir hatiye girtin”, “Yusuf Ziya li vir.” “Zîya Şerefxanoglu van rojan bi dizî hatiye bajar û cardin ziviriye, dibêjin.

Xuşexuşa Çemê Bedlîsê te dilorîne, bêdengîyê diqelişîne, karwana pakrevanên rojikî hatiye peşwaziyê te bike, wa binêr; Mîr Şeref, Mîr Brahîm, Mîr Şemseddîn, Şerefxanê Bîdlîsî… Giyana te digel giyanên wenda û ji bîr kirî yên sedsalane bûye yek, banga vegera ser sergewezî û esilberziyê dike. Mirina te destpêka jiyaneke nû bû; Bi mirina te ciwan rabûn ser pîya, ji bav û kalên xwe re ji tirsê xerabtir tişt tune ye, gotin, koletiyê qebil nekirin, bedelên wê dan.

Ên te kuştin, bajarek hişyar kirin.

Ji bo ku sedema kuştina te têbigêhên zarok dest bi xwendina “Şerefnamê” kirin, ji mekteba kurdawerî ya hişmend a Xelîl Xeyalî re bûn şagirt, giyanberzîya Kemal Fevzî, dilmeziniya Îhsan Nurî, camêriya Xalidê Cibrî ji xwe re kirin rêzan.

Du sal paş mirina te, digel wêneya te ya delal û çar herfên rêxistina te ya ku Dewletê ew wek Dimrim, Dikûjim, Kurdistanê Distînim, deşîfre kirîbû li heman kolanan çil hezar xort bi şapîkên sor di roja Yekê Gulanê de derbas bûn, bajar bi stranên te yên hezkirî zingezing dikir, ji bilindgoyên bajêr, pirsa “Kîne Em” olan dida di çiya û nevalên welatê te yê birîndar de.

Belê, min lawjeyek nivisîbû ji bo Te, wê gavê, di kefteleftên zemana borî de, jê di bîra min de çi maye;

Xanê Şerefê, wa, me şervanekî te anî,

Hosteyno, kevireke nû deynin li Qelha Bilîsê;

Me cangoriyek nû da; navê wî Heqqî.

(Rojkî dibêjin, ji bo parastina Mîrektiya Bedlîsê –Bi qasî kevirên Qelheya Bedlîsê, xortên Rojikî serên xwe dane. Bi qasî kevirên Qelheyê Rojkî cangoriyan dane ji bo parastina wê)

Di sala 1977-an, meha 10ê Tebaxê de, li Stenbolê, Esenlerê, xwendevanê sinifa dawîn a Dibistana Bilind a Yildiz Mîmarî û Mihendisîyê Heqqî UZAR, ji aliyê kesên çekdar, di dema ku diket bînaya Belediyeya Esenlerê li yê ku kar dikir, bi gullebarandinê hate kuştin.

Ew 25 salî, ji Bêdlîsê bû.

Di salvegera mirina te de Tu nehatiyî jibîrkirin!

Niviskar / Yaşar Abdulselamoğlu

Manuscute neresidir? Bitlis’ten üç, Diyarbekir’den beş günlük mesafededir
1600 yılının temmuz ayında, beraberindeki altı yüz kişilik bir kervan eşliğinde Halep üzeri Diyarbekir ve Bitlis yaparak yolculuğuna devam eden...
Aşkın ve İmanın Şairi: Fethi
Kalemin ve kelamın gücünü simgeleyen, ona hayat katan, yüreğinin çığlıklarını korkusuzca bütün renkleriyle ortaya koyabilen Kürt coğrafyasının edebi hafızasında unutulmuş,...
İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ