Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,31 / Satış: 6,33
€ EURO → Alış: 7,37 / Satış: 7,40

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!

Hakkı Uzar Anısına…/ Mirina Te Zayînek e!
  • 19.11.2015
  • 2.506 kez okundu

hakki1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev.

Roja Tu ketî, min lawjeya xwe ya pêşîn nivîsî; ji Îzmîrê ta bi Bidlîsê. Sal 1977-an, roj 10-ê Tebaxê bû. Ji wê rojê şûn de, tukes ji me êdî ne heman kes bû. Dijmin yê qenc hildibijêre, dikûje, gotin mezinên me. Tev bajar; bi zar û zêçên xwe, bi kal û navserên xwe, gundî, bajarî, êşîr, şêx û mirîdên xwe, şîn girt; çil roj û çil şev. Bi kuştina te devên kilîtkirî yên pîr û kalan vebûn; çîrokên kewnar ên leheng û dramên bajêr vegotin ji zarokan re. Em fêr bûn; em çawa “mezlûm û mehrûm” bûne, çawa ji şaristana xwe dûr ketine.

Tev sosretî û nakokîyan di nasnameyên me de bi mirina te re zelal û eşkere bû. Mezin ji bo me ji xezaban biparêzin, rastiyan ji me vedişêriyan. Navê te bû mifte yê ku kîlîda zingargirtî ya dîroka serbilind vekir. Bavên me cara pêşîn secereyên nifşan yên malbatê derxistin ji binên sendoxên bi kilîdên zingarpêketî.

Birayê te yê mezin, li ser gora te got; Ew bû şehîd, hezaran dê di pey wî de bên”, wer jî bû; zarok êdî, dema leîstîka şûr û mertel dileîstin, navê te li xwe dikirin. Ew roj te zora tev leheng û qehramanên heyî birîbû, di çavê zarokên bajêr de, êdî ne Koçeroyê hikûmdarê çîyan, ne lehengên mîtolojîk ên wek Rûstemê Zal, ne jî lehengên sexte ên pirtûkên dersên dîrokî yên dibistana dewletê mabûn, êdî yek leheng hebû, ew ji me û wek me bû; lewendê Bilîsîyan, şervanê bi eqil ê Rojkiyan, mêrxasê ji demên kevnare û esîl!

Bi te mêrxasî ji nû ve bû malê bajêr.

Kolanên bajarê xwe digerî cara dawîn, tu ji miletê xwe xatir dixwazî, ji mizgefta Xatunîye derdikevî, bi hezaran camêrên ciwan ên miletê te, yên ku di destên xwe de xwezî û daxwazên xwe bilindkirine; “DDKD”, “”Rizgarî”, “Rêya azadî”… bi navê te sonda xwe dubare dikin. Ji her derê ku tu jê derbas dibî, ew der birîna xwe dide der, wek kisepis belav dibe; “şervanên kurd ên serhildana Bedlîsê li vir hatine gulebarankirin”, em ji Şerî Begê derbas dibin; “ala serhildana Mele Selîm li vir daliqandine”; ji megdana bajêr bêhna şewatên pirtûkên Ebdilxan tên. Kisepis belav dibe; “Xalidê Cibrî li vir hatiye girtin”, “Yusuf Ziya li vir.” “Zîya Şerefxanoglu van rojan bi dizî hatiye bajar û cardin ziviriye, dibêjin.

Xuşexuşa Çemê Bedlîsê te dilorîne, bêdengîyê diqelişîne, karwana pakrevanên rojikî hatiye peşwaziyê te bike, wa binêr; Mîr Şeref, Mîr Brahîm, Mîr Şemseddîn, Şerefxanê Bîdlîsî… Giyana te digel giyanên wenda û ji bîr kirî yên sedsalane bûye yek, banga vegera ser sergewezî û esilberziyê dike. Mirina te destpêka jiyaneke nû bû; Bi mirina te ciwan rabûn ser pîya, ji bav û kalên xwe re ji tirsê xerabtir tişt tune ye, gotin, koletiyê qebil nekirin, bedelên wê dan.

Ên te kuştin, bajarek hişyar kirin.

Ji bo ku sedema kuştina te têbigêhên zarok dest bi xwendina “Şerefnamê” kirin, ji mekteba kurdawerî ya hişmend a Xelîl Xeyalî re bûn şagirt, giyanberzîya Kemal Fevzî, dilmeziniya Îhsan Nurî, camêriya Xalidê Cibrî ji xwe re kirin rêzan.

Du sal paş mirina te, digel wêneya te ya delal û çar herfên rêxistina te ya ku Dewletê ew wek Dimrim, Dikûjim, Kurdistanê Distînim, deşîfre kirîbû li heman kolanan çil hezar xort bi şapîkên sor di roja Yekê Gulanê de derbas bûn, bajar bi stranên te yên hezkirî zingezing dikir, ji bilindgoyên bajêr, pirsa “Kîne Em” olan dida di çiya û nevalên welatê te yê birîndar de.

Belê, min lawjeyek nivisîbû ji bo Te, wê gavê, di kefteleftên zemana borî de, jê di bîra min de çi maye;

Xanê Şerefê, wa, me şervanekî te anî,

Hosteyno, kevireke nû deynin li Qelha Bilîsê;

Me cangoriyek nû da; navê wî Heqqî.

(Rojkî dibêjin, ji bo parastina Mîrektiya Bedlîsê –Bi qasî kevirên Qelheya Bedlîsê, xortên Rojikî serên xwe dane. Bi qasî kevirên Qelheyê Rojkî cangoriyan dane ji bo parastina wê)

Di sala 1977-an, meha 10ê Tebaxê de, li Stenbolê, Esenlerê, xwendevanê sinifa dawîn a Dibistana Bilind a Yildiz Mîmarî û Mihendisîyê Heqqî UZAR, ji aliyê kesên çekdar, di dema ku diket bînaya Belediyeya Esenlerê li yê ku kar dikir, bi gullebarandinê hate kuştin.

Ew 25 salî, ji Bêdlîsê bû.

Di salvegera mirina te de Tu nehatiyî jibîrkirin!

Niviskar / Yaşar Abdulselamoğlu

Bitlis’e tütün ne zaman geldi?
Tütün denince akla hep Bitlis tütünü ve sigarası gelir. Peki tütün köken olarak hangi coğrafyaya aitti? Kaçıncı yüzyılda Osmanlı’ya ve...
Tarihimizden Bir Portre: Mela Selim Efendi
Hizan şeyhlerinden biri olan Mela Selim Efendi***, yaşadığı döneme göre oldukça bilgili ve gelişkin biri olduğundan Hizan şeyhi Sebgetullah Hizanî’nin...
1913’ün Bitlis valisi ve Hizanlı Şeyh Seyyid Ali
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds...
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  Bîblîyografyaya Kirmanckî I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra...
“ZAZA” ADININ KAYNAĞI HAKKINDA BİRKAÇ NOT
Bir Kürt toplumsal grubu olan Zazalarla ilgili yazılan yazıların kimisinde sırf mülahaza olsun diye neredeyse içinde “z” harfinin geçtiği her...
Ahlat’ın 1046’daki Kürd hükümdarı ve Nasır-i Hüsrev’in Bitlis ziyareti
İran ve İslam dünyası edebiyatı içerisinde önemli bir yere sahip olan Nasır-i Hüsrev, 1045 yılında çıktığı yedi yıllık seyahati sırasında...
“ŞÊX EVDIREHÎM ASLA TESLİM OLMAZ!”
  Ben 1929 yılının onbirinci ayında, Pali’nın (Palu’nun) Xoşmat köyünde doğmuşum. Xoşmat, esasen eski bir Ermeni köyüdür. Orada çok arazi...
Bitlis kralının başının kesilmesi ve Prenses Gülşenraz
Üzerinde Fransızca olarak ’bakın Bitlis kralının başını kesip bu sepet içerisinde size getirdim’ yazısı olan bu gravür için, daha önceki...
Bitlis nire Albanya nire?
1911 28 Eylülünde İtalyan-Osmanlı harbi başladı, 1912 8 Ekiminde küçük Karadağ krallığının Osmanlı devletine savaş ilan etmesiyle sona erdi. Bir...
Kızıl Meydan’ın sosyalist dengbeji: Sûsika Simo
Ayağındaki prangaları kopardı, sesini tüm Sovyet ülkesine duyurdu, Lenin’e yazdığı kılamlarla anıldı. İyi ki vardı, iyi ki yaşadı…   Elvan...
Tavernier 1660’larda Bitlis ve Tatvan’dan geçerken
‘Bitlis beyi ülkenin en güçlüsü. Diğer beyler ya Osmanlı Padişahı’na yada İran Şahı’na bağlı olup biat ederken, Bitlis Beyi kimseye biat...
Kayıp Kürt kolonileri – Mısır, Ürdün, Lübnan, Filistin ve Yemen Kürtleri
      Kayıp Kürt kolonileri Ortadoğu’daki Arap devletlerinde yaşayan Kürtler’in tarihi, yayılmanın efsanevi Kürt Sultan Selahaddin Eyyubi döneminde başladığını...
27 Temmuz 1655, Bitlis şehrine saldırı ve Abdal Han
‘Bitlis Kalesi’nin Osmanlı ile ne alakası ola. Bu kale Osmanlı kalesi olsa içinde Osmanlı kulu olurdu. Biz Osmanoğlu’nun kulu değil,...
Cuinet’in 1889 tarihli Bitlis Vilayeti raporu
Bu çeviri, Fransız araştırmacı yazar Vital Cuinet’in 1889 yılında Bitlis Vilayeti hakkında tuttuğu Fransızca raporun Türkçe’ye çevirisidir. Cuinet’in 1894 yılında yayımladığı...
Hırvatların Kürtlüğü üzerine
    ABDULMELİK Ş. BEKİR Hırvatların köken olarak Kürt olduğuna dair bir söylentinin zaman zaman gündeme geldiği oluyor. Halkların kökenine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ