Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 12,93 / Satış: 12,98
€ EURO → Alış: 14,67 / Satış: 14,73

Kürtler Ermeni Soykırımın Yanında Yer Almadı

Kürtler Ermeni Soykırımın Yanında Yer Almadı
  • 19.11.2015
bitlisermeni1
Gülçiçek Günel Tekin tarafından kaleme alınan, dönemin tanığı Kürtlerden 126 kişi ile yapılan görüşmeler sonucunda hazırlanan ve Ermeni Soykırımı’nı tanıkların ağzından anlatan sözlü tarih çalışması “Beni Yıkamadan Gömün” isimli kitap, Belge Yayınları’ndan çıktı. Tekin 1915 Ermeni soykırımı sürecinde 147 Kürt medrese eğitimli melenin fetva yayınlayarak, “Bu bir katliamdır” diye açıklama yaptığını söyledi.
1915 Ermeni Soykırımı döneminde bölgede dönemin tanıkları ve tanıkların yakınlarından 126’sı ile yapılan görüşmeler sonucu hazırlanan sözlü tarih çalışması ile ilk defa Kürtler’in Ermeni Soykırımı’na dair tanıklıkları kitaplaştırılmış oldu. Yazar Tekin kitabın hazırlık çalışmaları kapsamında dönemin tanığı birçok kişi ile yaptığı görüşmelerin tarihi gerçeklerin anlaşılması açısından büyük önemde olduğunu vurguladı.
‘Ermenilerle ilgili karşılaştığım öyküler beni bu çalışmaya itti’
Yatılı İlköğretim Bölge Okulları’ndan (YİBO) mezun olan ve 6 yaşına kadar Kürtçe konuşmayan Yazar Tekin, okula başladıktan sonra Türkçe öğrendiğini söyleyerek maruz kaldığı asimilasyon politikalarının kendisinde psikolojik travmalara yol açtığını ve bunun da etkisiyle ilerleyen yıllarda anadil üzerine çalışmalara başladığını ifade etti. Tekin, dil ile ilgi araştırmaları sırasında Anadolu’nun Türkleştirilme politikalarının karşısına çıktığını belirterek, “Yani Kürt kimliğim hem reddedildi, hem de Türkçe konuştuğum zaman da hep hatırlatıldı. Dil ile ilgili araştırmalara başladığımda karşıma Anadolu’yu Türkileştirme politikaları çıktı. Ve ondan sonra sorgulamaya başladım” dedi. Türkiye’deki faili meçhul cinayetler, soykırım ve dil kırımları üzerine araştırmalar yaparken sürekli olarak Ermenilerle ilgili öykülerle de karşılaştığını kaydeden Tekin, bu öykülerin ise kendisini Ermeni soykırımı ile ilgili araştırma yapma zorunluluğuna ittiğini söyledi. Tekin, kitabının hazırlık çalışmalarına Diyarbakır’dan başladığını ve Van, Elazığ, Muş, Bitlis, Hakkari, Dersim, Kars, Ağrı da dahil olmak üzere bütün bölge illeri ve Ermenistan coğrafyasında araştırmalar yaptığını söyledi. Bu söyleşilerin ardından bir kez daha çok ciddi bir yok etme ve katliam politikası uygulandığı gerçeği ile karşılaştığını dile getiren Tekin, kitabında anlatımlarına yer verdiği Kürt aşiret beyleri ve çocuklarının bu noktada anlattıklarının katliam gerçeğinin açığa çıkması bakımından önemli olduğunu söyledi.
‘Kürtler soykırımın yanında yer almadı’
Kitabında yer alan 1915 Ermeni soykırımının canlı tanığı Siirt’in Eruh ilçesinde yaşayan 128 yaşındaki Mihemedê Erse’nin o dönemde Hamidiye Alayları’nda görev yaptığını ve yaşanan her şeyi hatırladığını söyleyen Tekin, Erse’nin anlatımlarından da Kürtler ve Ermeniler arası bir çatışmanın olmadığının, İttihat ve Terakki’nin planlı bir projesi sonucu soykırımın devreye sokulduğunun görülebileceğini söyledi. Dönemin hükümet yetkililerinin Kürt aşiretlerinin ileri gelenleri ile toplantılar yaptıklarını, bu aşiret liderlerinden küçük bir azınlığın katliama katılma noktasında ikna olduklarını belirten Tekin, Kürt aşiret ileri gelenlerinin büyük bir çoğunluğunun ise Ermenileri gizlice koruma altına alarak Iğdır ve Doğubayazıt yolu üzerinden Ermenistan, İran, Suriye ve Irak’a doğru kaçırdıklarının tanıkların söylemlerinde ortaya çıktığını söyledi. Muş’ta görüştüğü dönemin tanığı Melle Ali Yıldız’ın o dönem Kürt bölgelerine gönderilen imamlar tarafından, “7 Ermeni öldüren için 7 cehennem kapısı kapanacak 8’incide ise cennet kapısı açılacak” şeklinde fetvalar yayınlandığını söylediğini aktaran Tekin, buna karşılık ise 147 Kürt medrese eğitimli melenin de karşı fetva yayınlayarak, “Hayır bu bir katliamdır” diye açıklama yaptığını belirttiğini söyledi.
Yazar Tekin’in diğer kitapları ise şöyle:
“Dilimiz Varlığımız Dilimiz Kimliğimizdir, ‘Kara Kefen’, ‘Beyaz Soykırım’, ‘Teşkilat-ı Mahsusa’dan Ergenekon’a Kayıplar Yargısız İnfazlar ve Faili Meçhuller’, ‘İttihat Terakki’den Günümüze Yek Tarz-ı Siyaset’.”
Gravürlere Yansıyan Kürdler
Toplumların kültürel hafızasını ayakta tutan birçok faktör vardır. Güzel sanatlar, gastronomi, folklor, müzik, dans, edebiyat, sözlü anlatım, ritüeller ve mimari...
Bir Çarpıtmanın Anatomisi: Ehmedê Xasî Örneği
Ehmedê Xasî’nin 1899 yılında Osmanlı döneminin Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umûmiye Nezareti tarafından Diyarbekir’de basılmış Mewlidê Kirdî adlı eseri Zazakî Kürdçesiyle yazılmış...
Katran-ı Tebrizi; Kürt Rewadi ve Şeddadi Devletlerinin Saray Şairi
Katran-ı Tebrizi, 11. yüzyılın tanınmış bir şairidir. Rewadi devletinin başkenti Tebriz’e yakın Şadiabad köyünde doğdu. Bütün yaşamını iki Kürt devletinde; Şeddadilerle Rewadilerde geçirdi. Bu...
Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ