Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,78 / Satış: 5,81
€ EURO → Alış: 6,44 / Satış: 6,46

Kürtler Ermeni Soykırımın Yanında Yer Almadı

Kürtler Ermeni Soykırımın Yanında Yer Almadı
  • 19.11.2015
bitlisermeni1
Gülçiçek Günel Tekin tarafından kaleme alınan, dönemin tanığı Kürtlerden 126 kişi ile yapılan görüşmeler sonucunda hazırlanan ve Ermeni Soykırımı’nı tanıkların ağzından anlatan sözlü tarih çalışması “Beni Yıkamadan Gömün” isimli kitap, Belge Yayınları’ndan çıktı. Tekin 1915 Ermeni soykırımı sürecinde 147 Kürt medrese eğitimli melenin fetva yayınlayarak, “Bu bir katliamdır” diye açıklama yaptığını söyledi.
1915 Ermeni Soykırımı döneminde bölgede dönemin tanıkları ve tanıkların yakınlarından 126’sı ile yapılan görüşmeler sonucu hazırlanan sözlü tarih çalışması ile ilk defa Kürtler’in Ermeni Soykırımı’na dair tanıklıkları kitaplaştırılmış oldu. Yazar Tekin kitabın hazırlık çalışmaları kapsamında dönemin tanığı birçok kişi ile yaptığı görüşmelerin tarihi gerçeklerin anlaşılması açısından büyük önemde olduğunu vurguladı.
‘Ermenilerle ilgili karşılaştığım öyküler beni bu çalışmaya itti’
Yatılı İlköğretim Bölge Okulları’ndan (YİBO) mezun olan ve 6 yaşına kadar Kürtçe konuşmayan Yazar Tekin, okula başladıktan sonra Türkçe öğrendiğini söyleyerek maruz kaldığı asimilasyon politikalarının kendisinde psikolojik travmalara yol açtığını ve bunun da etkisiyle ilerleyen yıllarda anadil üzerine çalışmalara başladığını ifade etti. Tekin, dil ile ilgi araştırmaları sırasında Anadolu’nun Türkleştirilme politikalarının karşısına çıktığını belirterek, “Yani Kürt kimliğim hem reddedildi, hem de Türkçe konuştuğum zaman da hep hatırlatıldı. Dil ile ilgili araştırmalara başladığımda karşıma Anadolu’yu Türkileştirme politikaları çıktı. Ve ondan sonra sorgulamaya başladım” dedi. Türkiye’deki faili meçhul cinayetler, soykırım ve dil kırımları üzerine araştırmalar yaparken sürekli olarak Ermenilerle ilgili öykülerle de karşılaştığını kaydeden Tekin, bu öykülerin ise kendisini Ermeni soykırımı ile ilgili araştırma yapma zorunluluğuna ittiğini söyledi. Tekin, kitabının hazırlık çalışmalarına Diyarbakır’dan başladığını ve Van, Elazığ, Muş, Bitlis, Hakkari, Dersim, Kars, Ağrı da dahil olmak üzere bütün bölge illeri ve Ermenistan coğrafyasında araştırmalar yaptığını söyledi. Bu söyleşilerin ardından bir kez daha çok ciddi bir yok etme ve katliam politikası uygulandığı gerçeği ile karşılaştığını dile getiren Tekin, kitabında anlatımlarına yer verdiği Kürt aşiret beyleri ve çocuklarının bu noktada anlattıklarının katliam gerçeğinin açığa çıkması bakımından önemli olduğunu söyledi.
‘Kürtler soykırımın yanında yer almadı’
Kitabında yer alan 1915 Ermeni soykırımının canlı tanığı Siirt’in Eruh ilçesinde yaşayan 128 yaşındaki Mihemedê Erse’nin o dönemde Hamidiye Alayları’nda görev yaptığını ve yaşanan her şeyi hatırladığını söyleyen Tekin, Erse’nin anlatımlarından da Kürtler ve Ermeniler arası bir çatışmanın olmadığının, İttihat ve Terakki’nin planlı bir projesi sonucu soykırımın devreye sokulduğunun görülebileceğini söyledi. Dönemin hükümet yetkililerinin Kürt aşiretlerinin ileri gelenleri ile toplantılar yaptıklarını, bu aşiret liderlerinden küçük bir azınlığın katliama katılma noktasında ikna olduklarını belirten Tekin, Kürt aşiret ileri gelenlerinin büyük bir çoğunluğunun ise Ermenileri gizlice koruma altına alarak Iğdır ve Doğubayazıt yolu üzerinden Ermenistan, İran, Suriye ve Irak’a doğru kaçırdıklarının tanıkların söylemlerinde ortaya çıktığını söyledi. Muş’ta görüştüğü dönemin tanığı Melle Ali Yıldız’ın o dönem Kürt bölgelerine gönderilen imamlar tarafından, “7 Ermeni öldüren için 7 cehennem kapısı kapanacak 8’incide ise cennet kapısı açılacak” şeklinde fetvalar yayınlandığını söylediğini aktaran Tekin, buna karşılık ise 147 Kürt medrese eğitimli melenin de karşı fetva yayınlayarak, “Hayır bu bir katliamdır” diye açıklama yaptığını belirttiğini söyledi.
Yazar Tekin’in diğer kitapları ise şöyle:
“Dilimiz Varlığımız Dilimiz Kimliğimizdir, ‘Kara Kefen’, ‘Beyaz Soykırım’, ‘Teşkilat-ı Mahsusa’dan Ergenekon’a Kayıplar Yargısız İnfazlar ve Faili Meçhuller’, ‘İttihat Terakki’den Günümüze Yek Tarz-ı Siyaset’.”
Bir Askerin Günlüğü ‘Dersim Soykırımı’
Çalışmalarını Almanya’da sürdüren tarihçi Zeynep Türkyılmaz Dersim’de 1938’te devlet eliyle yaşatılan vahşete dair önemli bir belgeyi paylaşıyor. Harekata katılan bir...
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ – El-Hediyyetü’l-Ḥamîdiyye fi’l-luġati’l-Kürdiyye
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ, ilk meclisin her iki devre çalışmalarına aktif biçimde katıldı ve Kānûn-ı Esâsî taraftarı ve istibdat karşıtı yönelimiyle...
Nasuh Paşa Bitlislilerin damadı idi
Bitlislilerin damadı olan Nasuh Paşa’nın adının verildiği ‘Nasuh Paşa Camii, 1920’ler, Amid (Kara-Amid) Diyarbekir. Nasuh Paşa da, diğer bir çok...
İsmail Beşikçi Vakfı’nda Bitlis tarihi üzerine panel
Di vê panelê de bi riya nivîsên Baran Zeydanlıoğlu yên di derbarê bajarê Bêdlîsê û paşeroja hikumdarên wê de dê...
Bitlis evleri ve kapı-pencere çevrelerinin beyaza boyanması geleneği
’Evler kare şeklinde kesilmiş pastel kırmızımsı taşlardan ve genellikle de iki katlı olarak inşa edilmişlerdi. Büyük bir taş ustalığı ve...
Bitlis – Kürdlerin tarihteki Buhara ve Semerkant’ı
16. ve 18. yüzyıl arasında Bitlis’in ilim irfan merkezleri olan medreseleri, aynı dönemde büyük bir şatafata sahip olan Semerkant ve...
İsmail Beşikçi Bitlis ve Ahalisi adlı kitabı yorumladı
Bitlis’in 19. yüzyıldaki toplumsal, ekonomik ve kültürel durumunu anlatan bir kitap var. Bitlis ve Ahalisi İsmail Beşikçi ‘Seyyahların Anlatımlarıyla Bitlis...
Osmanlı’da – Bitlis Kürd Beyliği’nde Kölelik ve Köle Pazarları
Köleliğin çok eski çağlardan beri var olduğu ve hemen hemen tüm kıtalarda 1800’lerin ortalarına kadar da yer aldığı bilinen bir...
BİTLİS SANA HASRET WILLIAM SAROYAN
William Saroyan ünlü bir Amerikalı Ermeni yazar. Hem Oscar’ı, hem Pulitzer’i olan tek adam. Kendini Bitlisli ve Amerikalı olarak görüyor....
Bitlis’te de lewendî ile dolaşılırdı
Her bir coğrafyanın, milletin ve toplumun kendine göre giyim kuşamları vardır. Bölgeden bölgeye değişiklik gösterdikleri gibi şehirler arası da bu...
Kürd Amazon Fatma Seher. Nam-ı diğer Erzurumlu Kara Fatma
Yakın dönem tarih ve savaş kahramanları anlatımlarında Kara Fatma adı ile karşımıza çıkan bir çok kadın bulunmaktadır. Değişik bölge, mıntıka...
ALÎŞÊR’İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME – Malmîsanij
Koçgirili Alişêr’in iki mektubu, Vate dergisinin 59. sayısında (Zimistan 2019) yayımlanmıştı. Oradaki metinlerin Osmanlıca olan asıllarını okuyunca transkripsiyonda bazı yanlışlar,...
Bitlis’in son beş yüzyıldaki nüfusu ve sakinleri. Kürdler, Ermeniler ve diğerleri
Binlerce yıllık tarihi bir yerleşim yeri olan kadim şehir Bitlis’in nüfusuna ve orada yaşamış kavimlere dair pek çok anlatım vardır....
Li ser Betlîsê û tarîxa Kurdan kitêbeke pir hêja
Baran Zeydanlıoğlu 11 roj berê, di 5ê mehê da kitêba xwe ” Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ” ji min ra...
Bitlis’te Kitap Tanıtımı, İmza ve Söyleşi Günü Düzenlendi
Yeni çıkan ‘Seyyahların anlatımlarıyla Bitlis ve Ahalisi’ adlı kitabın ilk tanıtım ve imza günü Bitlis’te gerçekleşti. Bitlis Düşünce ve Akademik...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ