Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 8,52 / Satış: 8,55
€ EURO → Alış: 10,09 / Satış: 10,13

1854 İngiliz Gazetesinde Bitlis ve Kürdler

1854 İngiliz Gazetesinde  Bitlis ve Kürdler
  • 06.12.2015

 

 

Bu çeviri, İngiltere’de 1854 yılında ‘Illustrated Family Paper’ adlı gazetedeki, Bitlis gravürü ile beraber yayımlanmış bir makaleyi kapsamaktadır.

 

 

 

 

 

Çeviren: Baran Zeydanlıoğlu

 

1854 – Illustrated Family Letter

Kürdistan, Fırat ve Aras nehirleri arasındaki Toros Dağlarının yüksek yaylalarından oluşan bölgeye verilen addır.

Roma ordularının ilerlemelerini engelleyen Ağrı Dağı, Doğu Toros Dağları ve Gerderi Dağları’nın zirvelerini örten ve hiç erimeyen karlar, o dağları bir hükümdar gibi kucaklayarak hükmediyor ve her zaman yaptığı gibi, şimdi de Fırat ve Dicle nehirlerine hayat veriyor . Eskiden beri varolan volkanik kraterler ve sayısız tuz gölleri, bu bölgede sürekli cereyan eden jeolojik sarsıntılara şahitlik yapmaktalar. Sürüler, peygamberlerin zamanlarında olduğu gibi, bu verimli, bol tahıl ve meyve dolu zengin yaylalarda otlamaktalar. Bitlis, Van Gölü yakınında konumlanmış ve yaklaşık 150 000 nüfusu ile şuan Kürdistan’daki Kürd Beyliklerine başkentlik yapan bir şehir. Yakındaki diğer önemli sayılabilecek yerleşim yerleri arasında Cölemerg, Karacaoğlan, Çeyereh, Timadieh sayılabilinir.

bitlistarih13

Not: Çeviriye ait olan bu resim, gazetenin o zaman çıkan nüshası olup o sayfadaki üç gravürü içermekte. Üstte Varna ile ilgili bir gravür, ortada Bitlis/Kürdistan gravürü ve yazısı ve en altta da İstanbul Tophane ile ilgili gravür.

Xenophon zamanındaki Karduchilerin (Kürdler) büyük kralın egemenliğine karşı, korkusuzca direnerek, Onbinlerin geriye çekilmelerini engelledikleri gibi, modern Kürdler de, Osmanlı tabasına dahil olmalarına rağmen, sürekli Sultan’a karşı baş kaldırmış ve Sultan’ın paşaları da onların bağımsızlık ruhu ve savaşçı yapılarından dolayı hep sorun yaşamışlardır. Bölgedeki bazı diğer milletlerin de bu şekilde güçlü hükümdarlara karşı direnişleri gıpta ile öne çıkarılır, ki bu milletler Kafkaslar, Maratlar ve Druzler’dirler.. Kürdler; Tatarlar, Afganlar, Türkmenler ve diğer yüksek ve soğuk coğrafyada yaşayan, kadim ve fetihçi milletler sınıfında sayılmalıldırar, ki zaten eskiden beri Asya’nın korkulunan isimleri (Seytler/Seyhtians) arasında anılırlar. Adaletli ve dürüst bir yazarın dediği gibi ‘sahip oldukları güçlü ve heyecanlı karakterlerini cesaretleri dışa vururken, kaba bir davranışda bulunmamak için sağduyulu bir duruş da sergilerler; bilimden, güzel sanatlardan ve lüksden uzak, tamamıyle kötü ahlakdan arınmış ve yabancılara karşı inanılmaz misafirperverdirler.

 

Bu sahip oldukları güzel erdem ve meziyetlerin yanında, savaş ve özellikle yağmalama ve anarşik yaşam tarzının da belirtilmesi lazım’. Kürd ırkı, Türklerden tamamıyle farklı bir millettir. Kürdler herşeyden önce Moğollar gibi yatsı burunlu olmadıkları gibi, Osmanlıların sahip oldukları dik ve uzun burunları da yoktur. İkincinin aksine, Kürdlerin yüzü daha uzun kıllarla kaplıdır. Kürdlerin görünüşleri, sınırlarının kesiştiği Türkiye ve Fars Ülkesi’ndeki yerleşik halklardan ziyade, Araplara daha çok benzer.

Ilustrated Family Letter, sayfa 172

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayımlanamaz.

 

Etiketler: / / / /

İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
Kürt Tarihinde Newroz’un Yeri
Newroz Bayramı Kürt Ulusal Bayramları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Newroz Bayramı üzerine bir çok kutlama ritüeli bulunmaktadır. Kürtler dışında...
Gökmeydan değil, Gog Meydan. Nam-ı diğer Çevgan Meydanı
Bitlis’in ünlü meydanları denilince, akıllara hemen Avel Meydan ve Gökmeydan gelir. Bazı yerlerde Gök Meydan şeklinde yazılsa da genellikle bitişik...
‘Mewlidê Kirdî’ adı üzerine
İnternet ortamında menşei belli olmayan birçok saçma dezenformasyon her gün dolaşıma giriyor. Elbette dikkate alınmamalı, ama kimi temel noktalarda cevap...
Ekim 1881- Kürd kumandanın top güllesi ile infazı
‘İnfazın gerçekleşeceği günden bir gün öncesi, ağzı havaya doğru kaldırılmış o büyük kalibreli demirden yapılma top meydana kurulmuştu. Şafağın sökmesiyle...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ