Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,29 / Satış: 5,31
€ EURO → Alış: 6,00 / Satış: 6,03

1854 İngiliz Gazetesinde Bitlis ve Kürdler

1854 İngiliz Gazetesinde  Bitlis ve Kürdler
  • 06.12.2015

 

 

Bu çeviri, İngiltere’de 1854 yılında ‘Illustrated Family Paper’ adlı gazetedeki, Bitlis gravürü ile beraber yayımlanmış bir makaleyi kapsamaktadır.

 

 

 

 

 

Çeviren: Baran Zeydanlıoğlu

 

1854 – Illustrated Family Letter

Kürdistan, Fırat ve Aras nehirleri arasındaki Toros Dağlarının yüksek yaylalarından oluşan bölgeye verilen addır.

Roma ordularının ilerlemelerini engelleyen Ağrı Dağı, Doğu Toros Dağları ve Gerderi Dağları’nın zirvelerini örten ve hiç erimeyen karlar, o dağları bir hükümdar gibi kucaklayarak hükmediyor ve her zaman yaptığı gibi, şimdi de Fırat ve Dicle nehirlerine hayat veriyor . Eskiden beri varolan volkanik kraterler ve sayısız tuz gölleri, bu bölgede sürekli cereyan eden jeolojik sarsıntılara şahitlik yapmaktalar. Sürüler, peygamberlerin zamanlarında olduğu gibi, bu verimli, bol tahıl ve meyve dolu zengin yaylalarda otlamaktalar. Bitlis, Van Gölü yakınında konumlanmış ve yaklaşık 150 000 nüfusu ile şuan Kürdistan’daki Kürd Beyliklerine başkentlik yapan bir şehir. Yakındaki diğer önemli sayılabilecek yerleşim yerleri arasında Cölemerg, Karacaoğlan, Çeyereh, Timadieh sayılabilinir.

bitlistarih13

Not: Çeviriye ait olan bu resim, gazetenin o zaman çıkan nüshası olup o sayfadaki üç gravürü içermekte. Üstte Varna ile ilgili bir gravür, ortada Bitlis/Kürdistan gravürü ve yazısı ve en altta da İstanbul Tophane ile ilgili gravür.

Xenophon zamanındaki Karduchilerin (Kürdler) büyük kralın egemenliğine karşı, korkusuzca direnerek, Onbinlerin geriye çekilmelerini engelledikleri gibi, modern Kürdler de, Osmanlı tabasına dahil olmalarına rağmen, sürekli Sultan’a karşı baş kaldırmış ve Sultan’ın paşaları da onların bağımsızlık ruhu ve savaşçı yapılarından dolayı hep sorun yaşamışlardır. Bölgedeki bazı diğer milletlerin de bu şekilde güçlü hükümdarlara karşı direnişleri gıpta ile öne çıkarılır, ki bu milletler Kafkaslar, Maratlar ve Druzler’dirler.. Kürdler; Tatarlar, Afganlar, Türkmenler ve diğer yüksek ve soğuk coğrafyada yaşayan, kadim ve fetihçi milletler sınıfında sayılmalıldırar, ki zaten eskiden beri Asya’nın korkulunan isimleri (Seytler/Seyhtians) arasında anılırlar. Adaletli ve dürüst bir yazarın dediği gibi ‘sahip oldukları güçlü ve heyecanlı karakterlerini cesaretleri dışa vururken, kaba bir davranışda bulunmamak için sağduyulu bir duruş da sergilerler; bilimden, güzel sanatlardan ve lüksden uzak, tamamıyle kötü ahlakdan arınmış ve yabancılara karşı inanılmaz misafirperverdirler.

 

Bu sahip oldukları güzel erdem ve meziyetlerin yanında, savaş ve özellikle yağmalama ve anarşik yaşam tarzının da belirtilmesi lazım’. Kürd ırkı, Türklerden tamamıyle farklı bir millettir. Kürdler herşeyden önce Moğollar gibi yatsı burunlu olmadıkları gibi, Osmanlıların sahip oldukları dik ve uzun burunları da yoktur. İkincinin aksine, Kürdlerin yüzü daha uzun kıllarla kaplıdır. Kürdlerin görünüşleri, sınırlarının kesiştiği Türkiye ve Fars Ülkesi’ndeki yerleşik halklardan ziyade, Araplara daha çok benzer.

Ilustrated Family Letter, sayfa 172

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayımlanamaz.

 

Etiketler: / / / /

Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
Bitlis Hizanlı Law Reşid ve Kemal Fevzi
Minarelerden yükselen ezan sesi, Bitlis Çarşısı’nda tatlı bir telaşın başlamasına neden olmuştu. Orucun son günüydü. Son iftar açılmış, son şerbetler...
Zorqlu Kürd? Zorq neresi ola?
1850 sonrası Bitlis ve civarından geçmiş bazı seyyahların anlatımları ile birlikte yayımlanmış bir gravürün altında Fransızca olarak ’guerrier Kurde de...
Bitlisli Said-i Kurdi ve Venezüellalı Rafael de Nogales
Çeşitli yayın organları ve platformlarda paylaşılan bir görsel için ‘Saidi Nursi’nin cephede çekilmiş fotoğrafı’ veya ‘Bediüzamman’ın Ruslara karşı savaşırken fotoğrafı’...
1882’deki Büyük Bitlis Yangını
Bitlis şehir merkezinde vuku bulmuş bir çok doğal felaket, sosyolojik ve siyasi hadiselere dair anlatımlar hep var olmuşlardır. Kıtlık, muhacirlik,...
1913 – Bir Bitlisli Kürd Bebek
Bu çeviri, rahibe Mary D. Uline’in Bitlis’ten Amerika’ya göndermiş olduğu bir mektubun içeriğine aittir. Bitlis Amerikan – Ermeni İlahiyat Kız...
1810’ların Bitlis’i ve Rahip Giuseppe Campanile
Bu çeviri, 1802 yılında Vatikan tarafından Musul’a gönderilen İtalyan rahip Giuseppe Campanile’nin (1762 – 1835), Kürdistan coğrafyasındaki onüç yıllık görevi...
Dersimli Kürd kızı Emê  ve  Harput Misyoner Okulu
Bu çeviri, Harput Amerikan İlahiyat Okulu’nda 1857 – 1893 yılları arasında idarecilik yapmış, Amerikalı misyoner çift Bay ve Bayan Crosby...
Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ