Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,36 / Satış: 5,38
€ EURO → Alış: 6,07 / Satış: 6,10

1854 İngiliz Gazetesinde Bitlis ve Kürdler

1854 İngiliz Gazetesinde  Bitlis ve Kürdler
  • 06.12.2015
  • 5.238 kez okundu

 

 

Bu çeviri, İngiltere’de 1854 yılında ‘Illustrated Family Paper’ adlı gazetedeki, Bitlis gravürü ile beraber yayımlanmış bir makaleyi kapsamaktadır.

 

 

 

 

 

Çeviren: Baran Zeydanlıoğlu

 

1854 – Illustrated Family Letter

Kürdistan, Fırat ve Aras nehirleri arasındaki Toros Dağlarının yüksek yaylalarından oluşan bölgeye verilen addır.

Roma ordularının ilerlemelerini engelleyen Ağrı Dağı, Doğu Toros Dağları ve Gerderi Dağları’nın zirvelerini örten ve hiç erimeyen karlar, o dağları bir hükümdar gibi kucaklayarak hükmediyor ve her zaman yaptığı gibi, şimdi de Fırat ve Dicle nehirlerine hayat veriyor . Eskiden beri varolan volkanik kraterler ve sayısız tuz gölleri, bu bölgede sürekli cereyan eden jeolojik sarsıntılara şahitlik yapmaktalar. Sürüler, peygamberlerin zamanlarında olduğu gibi, bu verimli, bol tahıl ve meyve dolu zengin yaylalarda otlamaktalar. Bitlis, Van Gölü yakınında konumlanmış ve yaklaşık 150 000 nüfusu ile şuan Kürdistan’daki Kürd Beyliklerine başkentlik yapan bir şehir. Yakındaki diğer önemli sayılabilecek yerleşim yerleri arasında Cölemerg, Karacaoğlan, Çeyereh, Timadieh sayılabilinir.

bitlistarih13

Not: Çeviriye ait olan bu resim, gazetenin o zaman çıkan nüshası olup o sayfadaki üç gravürü içermekte. Üstte Varna ile ilgili bir gravür, ortada Bitlis/Kürdistan gravürü ve yazısı ve en altta da İstanbul Tophane ile ilgili gravür.

Xenophon zamanındaki Karduchilerin (Kürdler) büyük kralın egemenliğine karşı, korkusuzca direnerek, Onbinlerin geriye çekilmelerini engelledikleri gibi, modern Kürdler de, Osmanlı tabasına dahil olmalarına rağmen, sürekli Sultan’a karşı baş kaldırmış ve Sultan’ın paşaları da onların bağımsızlık ruhu ve savaşçı yapılarından dolayı hep sorun yaşamışlardır. Bölgedeki bazı diğer milletlerin de bu şekilde güçlü hükümdarlara karşı direnişleri gıpta ile öne çıkarılır, ki bu milletler Kafkaslar, Maratlar ve Druzler’dirler.. Kürdler; Tatarlar, Afganlar, Türkmenler ve diğer yüksek ve soğuk coğrafyada yaşayan, kadim ve fetihçi milletler sınıfında sayılmalıldırar, ki zaten eskiden beri Asya’nın korkulunan isimleri (Seytler/Seyhtians) arasında anılırlar. Adaletli ve dürüst bir yazarın dediği gibi ‘sahip oldukları güçlü ve heyecanlı karakterlerini cesaretleri dışa vururken, kaba bir davranışda bulunmamak için sağduyulu bir duruş da sergilerler; bilimden, güzel sanatlardan ve lüksden uzak, tamamıyle kötü ahlakdan arınmış ve yabancılara karşı inanılmaz misafirperverdirler.

 

Bu sahip oldukları güzel erdem ve meziyetlerin yanında, savaş ve özellikle yağmalama ve anarşik yaşam tarzının da belirtilmesi lazım’. Kürd ırkı, Türklerden tamamıyle farklı bir millettir. Kürdler herşeyden önce Moğollar gibi yatsı burunlu olmadıkları gibi, Osmanlıların sahip oldukları dik ve uzun burunları da yoktur. İkincinin aksine, Kürdlerin yüzü daha uzun kıllarla kaplıdır. Kürdlerin görünüşleri, sınırlarının kesiştiği Türkiye ve Fars Ülkesi’ndeki yerleşik halklardan ziyade, Araplara daha çok benzer.

Ilustrated Family Letter, sayfa 172

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayımlanamaz.

 

Etiketler: / / / /

Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
Osmanlı Söylemi ve Bir Hegemonyayı Aklama – Kürdistan Sorunu
‘Tarihi, işlemediği biçimde yargılamak hakkına sahip değiliz ve böyle bir tavır bizi fazla bir yere ulaştırmaz. Ancak “olguların” oluş biçimleri...
Lord Kinross’un 1951 Bitlis ziyareti – Ahlat, Tatvan ve Deli Mito
‘Lord Kinross – Kutsal Anadolu Toprakları’ adı ile 2003 yılında Türkçe’ye çevirilmiş bir kitabı okurken, hem dili hem de tanımlamaları...
Silêmanê Kurd li Swêdê – Rohat Alakom
            Xebata lêkolerê kurd Rohat Alakom di derbarê yekem penaberê kurd ku di sala 1929an...
İsmet İnönü’ye Gönderilen Dersim-Ovacık Kürt Raporu
  Jön Türklerle başlayan ‘tek tipleştirme’ politikası Cumhuriyetin ilanıyla beraber ‘Kemalizm’ kimliği altında bütün Kürt coğrafyasını etkisi altına aldı.  ...
Sultan II.Abdulhamid’e Yönelik Suikast’e Karışan Bitlisli Ermeniler
  Sultan II.Abdulhamid’e karşı 21 Temmuz 1905 günü ‘Ermeni Devrimci Federasyonu’ tarafından Hamidiye Camii önünde bombalı suikast düzenlendi.    ...
Çin Seddi’nden Bitlis Kalesi’ni görmek
  Tarihine ve kültürüne değer vermeyen toplumların hallerini düşündüm.                 ‘Bitlis’in sembolü kalesidir’...
Kaniya Beqa
  Çend roj heye di êvar de heta sibê dengê beqan li kaniya beqan de dihat. Ji ber tîrsa ku...
Atatürk’e Gönderilen Raporlarda Alişer’in (Koçgiri) Şiirleri – BELGE
  Alişer, 1900-1937 yılları arasında önemli roller üstlenmiştir. Lider kişiliği yanı sıra Dersim bölgesinde halk tarafından çok sevilen bir kişi...
Bitlis’in sembolü (beş) minare değil, kalesidir
Bitlis’te beş minare olmadığı gibi, şehrin sembolü de kaledir.   Şehirlerin ya insan eliyle yapılmış yada doğal güzellikleri sayılan, bir...
Ebu Eyyub (Eyüp Sultan) Kardeşi Feyzullah Ensari’nin Türbesi Bitlis’te mi?
  Feyzullah EL-Ensari, Eyüp Sultan (Ebu Eyyûb Halid bin Zeyd veya Ebu Eyyûb El-Ensarî)’nin kardeşi olduğu ‘rivayet’ edilir. Kürt Coğrafyasında...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ