Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,31 / Satış: 6,33
€ EURO → Alış: 7,37 / Satış: 7,40

1854 İngiliz Gazetesinde Bitlis ve Kürdler

1854 İngiliz Gazetesinde  Bitlis ve Kürdler
  • 06.12.2015
  • 5.065 kez okundu

 

 

Bu çeviri, İngiltere’de 1854 yılında ‘Illustrated Family Paper’ adlı gazetedeki, Bitlis gravürü ile beraber yayımlanmış bir makaleyi kapsamaktadır.

 

 

 

 

 

Çeviren: Baran Zeydanlıoğlu

 

1854 – Illustrated Family Letter

Kürdistan, Fırat ve Aras nehirleri arasındaki Toros Dağlarının yüksek yaylalarından oluşan bölgeye verilen addır.

Roma ordularının ilerlemelerini engelleyen Ağrı Dağı, Doğu Toros Dağları ve Gerderi Dağları’nın zirvelerini örten ve hiç erimeyen karlar, o dağları bir hükümdar gibi kucaklayarak hükmediyor ve her zaman yaptığı gibi, şimdi de Fırat ve Dicle nehirlerine hayat veriyor . Eskiden beri varolan volkanik kraterler ve sayısız tuz gölleri, bu bölgede sürekli cereyan eden jeolojik sarsıntılara şahitlik yapmaktalar. Sürüler, peygamberlerin zamanlarında olduğu gibi, bu verimli, bol tahıl ve meyve dolu zengin yaylalarda otlamaktalar. Bitlis, Van Gölü yakınında konumlanmış ve yaklaşık 150 000 nüfusu ile şuan Kürdistan’daki Kürd Beyliklerine başkentlik yapan bir şehir. Yakındaki diğer önemli sayılabilecek yerleşim yerleri arasında Cölemerg, Karacaoğlan, Çeyereh, Timadieh sayılabilinir.

bitlistarih13

Not: Çeviriye ait olan bu resim, gazetenin o zaman çıkan nüshası olup o sayfadaki üç gravürü içermekte. Üstte Varna ile ilgili bir gravür, ortada Bitlis/Kürdistan gravürü ve yazısı ve en altta da İstanbul Tophane ile ilgili gravür.

Xenophon zamanındaki Karduchilerin (Kürdler) büyük kralın egemenliğine karşı, korkusuzca direnerek, Onbinlerin geriye çekilmelerini engelledikleri gibi, modern Kürdler de, Osmanlı tabasına dahil olmalarına rağmen, sürekli Sultan’a karşı baş kaldırmış ve Sultan’ın paşaları da onların bağımsızlık ruhu ve savaşçı yapılarından dolayı hep sorun yaşamışlardır. Bölgedeki bazı diğer milletlerin de bu şekilde güçlü hükümdarlara karşı direnişleri gıpta ile öne çıkarılır, ki bu milletler Kafkaslar, Maratlar ve Druzler’dirler.. Kürdler; Tatarlar, Afganlar, Türkmenler ve diğer yüksek ve soğuk coğrafyada yaşayan, kadim ve fetihçi milletler sınıfında sayılmalıldırar, ki zaten eskiden beri Asya’nın korkulunan isimleri (Seytler/Seyhtians) arasında anılırlar. Adaletli ve dürüst bir yazarın dediği gibi ‘sahip oldukları güçlü ve heyecanlı karakterlerini cesaretleri dışa vururken, kaba bir davranışda bulunmamak için sağduyulu bir duruş da sergilerler; bilimden, güzel sanatlardan ve lüksden uzak, tamamıyle kötü ahlakdan arınmış ve yabancılara karşı inanılmaz misafirperverdirler.

 

Bu sahip oldukları güzel erdem ve meziyetlerin yanında, savaş ve özellikle yağmalama ve anarşik yaşam tarzının da belirtilmesi lazım’. Kürd ırkı, Türklerden tamamıyle farklı bir millettir. Kürdler herşeyden önce Moğollar gibi yatsı burunlu olmadıkları gibi, Osmanlıların sahip oldukları dik ve uzun burunları da yoktur. İkincinin aksine, Kürdlerin yüzü daha uzun kıllarla kaplıdır. Kürdlerin görünüşleri, sınırlarının kesiştiği Türkiye ve Fars Ülkesi’ndeki yerleşik halklardan ziyade, Araplara daha çok benzer.

Ilustrated Family Letter, sayfa 172

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayımlanamaz.

 

Etiketler: / / / /

Bitlis’e tütün ne zaman geldi?
Tütün denince akla hep Bitlis tütünü ve sigarası gelir. Peki tütün köken olarak hangi coğrafyaya aitti? Kaçıncı yüzyılda Osmanlı’ya ve...
Tarihimizden Bir Portre: Mela Selim Efendi
Hizan şeyhlerinden biri olan Mela Selim Efendi***, yaşadığı döneme göre oldukça bilgili ve gelişkin biri olduğundan Hizan şeyhi Sebgetullah Hizanî’nin...
1913’ün Bitlis valisi ve Hizanlı Şeyh Seyyid Ali
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds...
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  Bîblîyografyaya Kirmanckî I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra...
“ZAZA” ADININ KAYNAĞI HAKKINDA BİRKAÇ NOT
Bir Kürt toplumsal grubu olan Zazalarla ilgili yazılan yazıların kimisinde sırf mülahaza olsun diye neredeyse içinde “z” harfinin geçtiği her...
Ahlat’ın 1046’daki Kürd hükümdarı ve Nasır-i Hüsrev’in Bitlis ziyareti
İran ve İslam dünyası edebiyatı içerisinde önemli bir yere sahip olan Nasır-i Hüsrev, 1045 yılında çıktığı yedi yıllık seyahati sırasında...
“ŞÊX EVDIREHÎM ASLA TESLİM OLMAZ!”
  Ben 1929 yılının onbirinci ayında, Pali’nın (Palu’nun) Xoşmat köyünde doğmuşum. Xoşmat, esasen eski bir Ermeni köyüdür. Orada çok arazi...
Bitlis kralının başının kesilmesi ve Prenses Gülşenraz
Üzerinde Fransızca olarak ’bakın Bitlis kralının başını kesip bu sepet içerisinde size getirdim’ yazısı olan bu gravür için, daha önceki...
Bitlis nire Albanya nire?
1911 28 Eylülünde İtalyan-Osmanlı harbi başladı, 1912 8 Ekiminde küçük Karadağ krallığının Osmanlı devletine savaş ilan etmesiyle sona erdi. Bir...
Kızıl Meydan’ın sosyalist dengbeji: Sûsika Simo
Ayağındaki prangaları kopardı, sesini tüm Sovyet ülkesine duyurdu, Lenin’e yazdığı kılamlarla anıldı. İyi ki vardı, iyi ki yaşadı…   Elvan...
Tavernier 1660’larda Bitlis ve Tatvan’dan geçerken
‘Bitlis beyi ülkenin en güçlüsü. Diğer beyler ya Osmanlı Padişahı’na yada İran Şahı’na bağlı olup biat ederken, Bitlis Beyi kimseye biat...
Kayıp Kürt kolonileri – Mısır, Ürdün, Lübnan, Filistin ve Yemen Kürtleri
      Kayıp Kürt kolonileri Ortadoğu’daki Arap devletlerinde yaşayan Kürtler’in tarihi, yayılmanın efsanevi Kürt Sultan Selahaddin Eyyubi döneminde başladığını...
27 Temmuz 1655, Bitlis şehrine saldırı ve Abdal Han
‘Bitlis Kalesi’nin Osmanlı ile ne alakası ola. Bu kale Osmanlı kalesi olsa içinde Osmanlı kulu olurdu. Biz Osmanoğlu’nun kulu değil,...
Cuinet’in 1889 tarihli Bitlis Vilayeti raporu
Bu çeviri, Fransız araştırmacı yazar Vital Cuinet’in 1889 yılında Bitlis Vilayeti hakkında tuttuğu Fransızca raporun Türkçe’ye çevirisidir. Cuinet’in 1894 yılında yayımladığı...
Hırvatların Kürtlüğü üzerine
    ABDULMELİK Ş. BEKİR Hırvatların köken olarak Kürt olduğuna dair bir söylentinin zaman zaman gündeme geldiği oluyor. Halkların kökenine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ