Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 8,56 / Satış: 8,60
€ EURO → Alış: 10,09 / Satış: 10,13

ÇAVXEZALA HELEPÇÊ

ÇAVXEZALA HELEPÇÊ
  • 16.03.2016

 

 

Min dikir dest bi nivîsîna “Selahaddin, Axx, Selahaddin” bikira… Dîsa hat. Bi dîdema xwe ya awirxezalî, do êvarê jî xewê wer li min “herimandîbû.”

 

 

 

 

 

Yaşar Abdulselamoğlu

 

 

Mîna îro tê bîra min; li hembêza bavê xwe di pêçekê de, li tenîşta şîpanê, li erdê li hember jehra ji asîmana xezebê hatî re, giyana xwe berhewa dike, hildide, ji asîmanên balûpal ên welatê pîroz re didifûre; di ser re 22 sal derbas bûne; ew kêçika piçûk a ku hê çîkolata nexwarîbû, qet firfirokan nefirandîbû, a niha çi ciwan, şimşat, çi ecêb zanyar e! Ew niha xemrevîneka delal… Nîşana giyanberzî ya payîdar e.

– “Pir bi hers î, hersa xwe bi hiş û agirê evîna dilê xwe bidezgînke!, got.

– Tu tûşî li mezintirîn zilma mirovan bûyî, çawan dikanî wer dilaram û mîrovevîn bî?

– Hek tu di kelakela agirê Qamişloyê de bi wê azweriyê, niha li ser Selaheddînî binivîsî, nikanî edil bî. Hers şîretkareke qenc nîne. Bizan ku, hek tu edîl nebî, nikarî riya rastiyê jî bibînî.

Kurdbûn şêweyeke jiyînê ye. Hestiyariya jiyanê ya hezarsalîn e; xweseriya wê, di gewherên resen de veşartî ne. Hek tu xwe fêrî hizirkirin û ramanê nebî, hek zimanê xwe yê çewto-mewto paqij û zelal nekî, tu nikarî ti çêjî jê bigrî. Hek tu nikaribî mîna kurdekî hesta şadî û şanaziyê nasbikî, tu nikarî ji kurda hez jî bikî.
– Em le’netî bûne, ma em çawa dikarin ji hev hez bikin?

– Yên ku ji we re “le’netan dikin”, hun bi xwe ne, yê ku ez kuştime, ne Seddam e; ew bi tenê “tetîkvan” e. We ez kuştime.

Jehrên gazan laşê wê sotin, awira wê dil û canê min.

– Hin tişt henin, tu nikarî wan bipaş de bizîvirî, vîya baş bizan; gotinên hatî gotin, jiyana borî, tiştê bûyî û kesê mirî!

Îro, dev jê helbestan berde, xew û xewnê ji bîr bike, leqayî min nebe, belaya xwe bi Selaheddîn jî nede, ji bo ku bikarîbî agirê hezkirin û evînê, tevî bi her tiştî jîndar rabigrî, li giyanê bigere, bila Newroz alîkarê te be, li giyana xwe bigere û wê her berz bigre, tenê wê gavê ez ê her tim bi te ra bim;

Bingeha ramyara qenc û axaftina qenc giyan e, got û çû.

***
Giyan?

Di zanyariya Zerdûştî de; mirov ji sê hêmanan pêktê; laş, giyan û hiş. Giyan tewreke agirê ye; jê za bûye -ew destpêka çalak û aktîv a gerdûnê ye. Agirê rastî û evînê ku di dilên mirovên çak da bi pêt û ar e.

Em kanin bibêjin ku di kurdîyê de, yê ku ruh û laşê vedibêje, heman gotin e. Can –giyan, ew hem laş e, hem jî ruh e. Can, bi hêla xwe ya ruhî ve, Ez’a mirov e. Ya ku berê xwe ber bi xwe de, ber bi dinê de zivîriye; can, enerjî û çawkaniya jiyanê ye; ya ku ji me re şevq û hêza hezkirin û kînê, keser an şabûnê, ken û girînê dide. Ya ku di me de taybetiyên kêrhatî yên dilovanî û mihrîvaniyê avadike. Di trajediya xwe re hestiyariyê hişyar dike, zîrektiya me ya serwextbûna wateya jînê bi vê ve avadan e, di jenîna reha gerdûnê de, di heşir-neşira me ya bi ciwanî û çêyiyê de, di aheng û kaosa jînê de, di helbest honandin û stran bestînê de, di sotin û gîryanên me de, her “tiliyên” wê hene.

halepce1

Mirovê nûjen ê dema me pêwistiya bi Metafîzîkeka Giyanî ya nû ye.

Lewra, tev zanyarî û medeniyetên xwedayî û dinyayî yên ta roja îro, neêşiyan bi tena serê xwe, ji mirovayetiyê re şadî û aramiya jiyînê garantî bikin.

Mirovayetî, îro bi pêwîstiya sentezeke medeniyeteke nû, ya ku ji ceribandinên tev şarsaniyetên ta niha berztir e, rû bi rû ye. Felsefeya antropolojiyê ya nûjen a ku îro di navbera kulturên Rojava û Rojhilatê de berê xwe daye li sentez û şiroveyên nû, bala me dikşîne li ser çawatiya gewhera giyan û pirsgirêkên hizirkirina mirovî.

Niha, dema Newrozê ye, dema xwe tîrkirinên -konsantrekirinên li ser xwe bixwe, li ser bingehên qencî û rastîyê, dilovanî û camêriyê; xwe ji nû ve naskirin û şîrove kirinê ye…

Bawerzîna Newrozê; bi giyaneke resen û çalak, harmoniyek pêkhêner a ahenga mirovî ya ji wan nirxan mîsoger dike.

Çi mixabin, çawa li herderê, wer di nav kurdan de jî, wa ye, ew aheng û lihevhatina hestiyarî û yê entelelktûalî, yê laşî bi yê giyanî bi tundî û xeşimî hatiye xerab kirin.

Dema giyan jar dibe, zorbetî û werankerî serdest dibe. Di wan deman de giyan hestiyariya xwe ya xwe parastin û xwe berzkirinê wenda dike. “Qiyamet û felaketên” rastîn jî jixwe ew e.

***

Newroz e, xem nexwin, di her mirinan re; em ê cardin, bi berzkirineke giyanî xwe vejînin, çavxezala Helepçê, evînê, ji min’r, cardin wer got!

***

û got (16.03.2013);

Selahadînî xwest fermana Enfalan li ser kurdan rake. Tîrêjên şaristaniyeke diyar kir ku bingehên wê ji qencî, hamiyetan, camêrî û dadweriyê pêk tê…

Kaosa dinyayê serrast kir, ahengeke nû dayê û çû.

Lê, Enfala li ser kurdan ji n û ve ajda. Di şîfreya Fermana Enfalê de nakokiyên şaristanan veşartiye.

û got (16. 03. 2014);

Dewleta te tunebe; de Helepçeyên te hebin!

Lanet e ku Helepçe hê jî di nava sînorên Enfalciyan de ye. Zilm e ku Helepçê hê jî ne bi serê xwe ye. Ji qetla mirov dijwartir, jiyîna bihevra ya bi qetîlên xwe re ye. Bi mirina Seddamî, Kimyewî Eliyan kujer paqij nebüne. Qetîl li wir, li keleka hindirîn, li ser serê Helepçê li pey amadekariya Enfalên nu ne!

Ne veavakirina Helepçeyê weke “wîlayet”, lê veavakirina wê weke welat a serbixwe, bi tenê kare, Helepçeyê vejîne.

Ji bîr neke! Dewleta te tunebe; Helepçeyên te dê her hebin!

Di 16ê Adaran de

Etiketler: / / / / / /

Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
Kürt Tarihinde Newroz’un Yeri
Newroz Bayramı Kürt Ulusal Bayramları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Newroz Bayramı üzerine bir çok kutlama ritüeli bulunmaktadır. Kürtler dışında...
Gökmeydan değil, Gog Meydan. Nam-ı diğer Çevgan Meydanı
Bitlis’in ünlü meydanları denilince, akıllara hemen Avel Meydan ve Gökmeydan gelir. Bazı yerlerde Gök Meydan şeklinde yazılsa da genellikle bitişik...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ