Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,08 / Satış: 6,10
€ EURO → Alış: 6,56 / Satış: 6,59

Tahtacılar’ın Saç Modelleri

Tahtacılar’ın Saç Modelleri
  • 16.04.2016

Bir süredir „19. Yüzyılda Alman Şarkiyatcıların Bektaşilik Serüveni“ başlıklı kitap üzerinde çalışıyorum. (bak: http://almankaynaklarindabektasilik.blogspot.de/ ) Kitabın bir bölümü 1880 yılında Likya Bölgesinde yaşayan Tahtacılar üzerinde araştırmalar yapmış olan şarkiyatcı Felix von Luschan’a ayrıldı.

 

 

 

 

İlhami Yazgan / Araştırmacı

Luschan, araştırma ve gözlemlerinin yanı sıra bölgede yaşayan Tahtacılar’ın kafatası ölçümlerini almak için erkeklerin ön va yan profilden fotoğraflarını çekmiş. Luschan’ın bir antroplog olduğunu bu arada vurgulamak gerekir.
Luschan’ın çekmiş olduğu fotoğraflara dikkatli bakıldığında erkeklerin saç modelleri oldukça dikkat çekici. Fotoğrafların bir çoğunda Tahtacılar’ın başlarının arka kısmındaki bir tutam saçı kesmedikleri ve uzun bir şekilde bıraktıkları görülüyor. Luschan, Tahtacılar hakkında yaptığı araştırmasında şu belirlemeyi yapar: ’’Gözlerden uzak, çadırlarda ve dönemin şartlarıyla ulaşılması zor yerlerde yaşayan bu insanlar fazla değişime uşramamışlar.’’ Buradan şöyle bir sonuç çıkarmak mümkün: orta Asya’dan üç-dört kuşak önce gelmiş bu insanlar gelenek ve göreneklerini hala sürdürmekteler. Muhtemelen Likya’da yaşayan ve yaşamış birçok uygarlık gibi Tahtacılar da dağlık ve zor coğrafi şartlar yüzünden dışarıdan oldukça yalıtılmış bir yaşamları vardı ve uzun bir süre gelenekleri bozulmadan, dışarıdan bir müdaheleye maruz kalmadan geleneklerini korudular.

 

tht1

Luschan’ın objektifine poz vermiş Tahtacı erkek modeller. Felix von Luschan’ın çalışmalarından alınmıştır
Bu konuda ufak bir araştırma yapan Öğr.Gör. Mehmet Değer bu tür saç modelleri için bakın neler yazmakta: ’’Eski Türklerde erkekler de kadınlar gibi saçlarını uzatır, tek veya çift örgüyle örerlerdi. Göktürk ve Uygurlara ait eşyalarda, heykellerde, minyatürlerde bu saç tipi görülmektedir.Örgülü saç tipi Selçuklu erkeklerince de Anadolu’da sürdürülmüştür. Erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi”, kadınlarınkine ise”örgüç” denilmiştir.Kadınlar erkeklerden farklı olarak başlarını keçi kılından ek takma zülüf ile kabartırlardı. Uzun saç modası Selçuklulardan diğer ülkelere yayılmıştır’’

 

tht5 tht2

Mehmet Değer, erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi’’ dendiğini yazmış. Aşağıda görülen ve Urfa Birecik’de 1880’li yılların çekilen bir fotoğrafta “yülidi’’ ye örnek gösterebileceğimiz bir saç modeli var. Hatta fotoğraftaki saç modeli çift örgülü.

 

tht3

Araştırmacı Mehmet Değer’e makalesinde: ’’Selçuklu zamanında erkeklerde uzun saç adeti devam etmektedir. Selçuklu zamanında erkeklerde iki tip saç mevcuttu. Erkekler, ya saçlarını omuzlarına salıveriyorlardı yada başlarını kazıtıp sadece bir perçem bırakıyorlardı. Erkeklerin bıyıklı olduklarından ancak sakaldan bahsedilmemektedir (Köymen,1971:51-90). Türk erkeklerindeki uzun saç, Selçuklulardan sonra artık görülmemektedir. Erkeklerin saçlarını kesip, sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğu düşünülmektedir.’’

Değer, cümlesinin sonunda erkeklerin saçlarını kesip sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğunu vurgulamış!

Ne demek gerekir bilemiyorum… #direnintahtacı demek geliyor içimden, diren, şarkıların bitmedi daha, bu memleket sen direnirsen kurtulur, umut bulur, soluk alıp verir, … #direnintahtacı diren, çocukların var gelecekte….

 

Etiketler: / / / /

Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
Yılın En Uzun Gecesi – Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile
21 Aralık gecesi, yani ‘Yılın En Uzun Gecesi’ olan Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile’dir Şab-i Yalda olarak da bilinir....
Cumhuriyet Dönemi Asimilasyon Politikaları: Siirt, Muş, Bitlis ve Van
  ”Asimilasyon olgusu, son iki asrın en büyük cinayetidir! Bu asimile olmuş taklitçiler ise ne kadar gülünç cinayetlere sebep olmuşlardır,...
Kurdolog Bazil Nikitin’den Times’e ”Dersim Harekatı” Eleştirisi
Bugünkü ‘’Cumhuryet’’ gazetesi, uzak şarkın vaziyeti hakkında bir makale neşrederek uzak şarkın o kadar uzakta olmadığını ve diğer Asya memleketlerinin...
Mîrza Seîd – Kurdê Yekem Li Swêdê (1893)
Ev lêkolîna jêrîn ji du beşan pêk tê. Di beşa yekem de jîyana Mîrza Seîd bi tevayî û di beşa...
Fransızca Çizgi Anlatımda Bitlis ve Kürdler  
Bitlis’in tarihteki konumu ve önemi üzerine yüzlerce makale, anlatım ve arşive denk gelmişimdir. Hepsinde de özellikle iki önemli siyaset adamının...
Bir Askerin Günlüğü ‘Dersim Soykırımı’
Çalışmalarını Almanya’da sürdüren tarihçi Zeynep Türkyılmaz Dersim’de 1938’te devlet eliyle yaşatılan vahşete dair önemli bir belgeyi paylaşıyor. Harekata katılan bir...
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ – El-Hediyyetü’l-Ḥamîdiyye fi’l-luġati’l-Kürdiyye
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ, ilk meclisin her iki devre çalışmalarına aktif biçimde katıldı ve Kānûn-ı Esâsî taraftarı ve istibdat karşıtı yönelimiyle...
Nasuh Paşa Bitlislilerin damadı idi
Bitlislilerin damadı olan Nasuh Paşa’nın adının verildiği ‘Nasuh Paşa Camii, 1920’ler, Amid (Kara-Amid) Diyarbekir. Nasuh Paşa da, diğer bir çok...
İsmail Beşikçi Vakfı’nda Bitlis tarihi üzerine panel
Di vê panelê de bi riya nivîsên Baran Zeydanlıoğlu yên di derbarê bajarê Bêdlîsê û paşeroja hikumdarên wê de dê...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ