Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,29 / Satış: 5,31
€ EURO → Alış: 6,00 / Satış: 6,03

Tahtacılar’ın Saç Modelleri

Tahtacılar’ın Saç Modelleri
  • 16.04.2016

Bir süredir „19. Yüzyılda Alman Şarkiyatcıların Bektaşilik Serüveni“ başlıklı kitap üzerinde çalışıyorum. (bak: http://almankaynaklarindabektasilik.blogspot.de/ ) Kitabın bir bölümü 1880 yılında Likya Bölgesinde yaşayan Tahtacılar üzerinde araştırmalar yapmış olan şarkiyatcı Felix von Luschan’a ayrıldı.

 

 

 

 

İlhami Yazgan / Araştırmacı

Luschan, araştırma ve gözlemlerinin yanı sıra bölgede yaşayan Tahtacılar’ın kafatası ölçümlerini almak için erkeklerin ön va yan profilden fotoğraflarını çekmiş. Luschan’ın bir antroplog olduğunu bu arada vurgulamak gerekir.
Luschan’ın çekmiş olduğu fotoğraflara dikkatli bakıldığında erkeklerin saç modelleri oldukça dikkat çekici. Fotoğrafların bir çoğunda Tahtacılar’ın başlarının arka kısmındaki bir tutam saçı kesmedikleri ve uzun bir şekilde bıraktıkları görülüyor. Luschan, Tahtacılar hakkında yaptığı araştırmasında şu belirlemeyi yapar: ’’Gözlerden uzak, çadırlarda ve dönemin şartlarıyla ulaşılması zor yerlerde yaşayan bu insanlar fazla değişime uşramamışlar.’’ Buradan şöyle bir sonuç çıkarmak mümkün: orta Asya’dan üç-dört kuşak önce gelmiş bu insanlar gelenek ve göreneklerini hala sürdürmekteler. Muhtemelen Likya’da yaşayan ve yaşamış birçok uygarlık gibi Tahtacılar da dağlık ve zor coğrafi şartlar yüzünden dışarıdan oldukça yalıtılmış bir yaşamları vardı ve uzun bir süre gelenekleri bozulmadan, dışarıdan bir müdaheleye maruz kalmadan geleneklerini korudular.

 

tht1

Luschan’ın objektifine poz vermiş Tahtacı erkek modeller. Felix von Luschan’ın çalışmalarından alınmıştır
Bu konuda ufak bir araştırma yapan Öğr.Gör. Mehmet Değer bu tür saç modelleri için bakın neler yazmakta: ’’Eski Türklerde erkekler de kadınlar gibi saçlarını uzatır, tek veya çift örgüyle örerlerdi. Göktürk ve Uygurlara ait eşyalarda, heykellerde, minyatürlerde bu saç tipi görülmektedir.Örgülü saç tipi Selçuklu erkeklerince de Anadolu’da sürdürülmüştür. Erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi”, kadınlarınkine ise”örgüç” denilmiştir.Kadınlar erkeklerden farklı olarak başlarını keçi kılından ek takma zülüf ile kabartırlardı. Uzun saç modası Selçuklulardan diğer ülkelere yayılmıştır’’

 

tht5 tht2

Mehmet Değer, erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi’’ dendiğini yazmış. Aşağıda görülen ve Urfa Birecik’de 1880’li yılların çekilen bir fotoğrafta “yülidi’’ ye örnek gösterebileceğimiz bir saç modeli var. Hatta fotoğraftaki saç modeli çift örgülü.

 

tht3

Araştırmacı Mehmet Değer’e makalesinde: ’’Selçuklu zamanında erkeklerde uzun saç adeti devam etmektedir. Selçuklu zamanında erkeklerde iki tip saç mevcuttu. Erkekler, ya saçlarını omuzlarına salıveriyorlardı yada başlarını kazıtıp sadece bir perçem bırakıyorlardı. Erkeklerin bıyıklı olduklarından ancak sakaldan bahsedilmemektedir (Köymen,1971:51-90). Türk erkeklerindeki uzun saç, Selçuklulardan sonra artık görülmemektedir. Erkeklerin saçlarını kesip, sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğu düşünülmektedir.’’

Değer, cümlesinin sonunda erkeklerin saçlarını kesip sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğunu vurgulamış!

Ne demek gerekir bilemiyorum… #direnintahtacı demek geliyor içimden, diren, şarkıların bitmedi daha, bu memleket sen direnirsen kurtulur, umut bulur, soluk alıp verir, … #direnintahtacı diren, çocukların var gelecekte….

 

Etiketler: / / / /

Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
Bitlis Hizanlı Law Reşid ve Kemal Fevzi
Minarelerden yükselen ezan sesi, Bitlis Çarşısı’nda tatlı bir telaşın başlamasına neden olmuştu. Orucun son günüydü. Son iftar açılmış, son şerbetler...
Zorqlu Kürd? Zorq neresi ola?
1850 sonrası Bitlis ve civarından geçmiş bazı seyyahların anlatımları ile birlikte yayımlanmış bir gravürün altında Fransızca olarak ’guerrier Kurde de...
Bitlisli Said-i Kurdi ve Venezüellalı Rafael de Nogales
Çeşitli yayın organları ve platformlarda paylaşılan bir görsel için ‘Saidi Nursi’nin cephede çekilmiş fotoğrafı’ veya ‘Bediüzamman’ın Ruslara karşı savaşırken fotoğrafı’...
1882’deki Büyük Bitlis Yangını
Bitlis şehir merkezinde vuku bulmuş bir çok doğal felaket, sosyolojik ve siyasi hadiselere dair anlatımlar hep var olmuşlardır. Kıtlık, muhacirlik,...
1913 – Bir Bitlisli Kürd Bebek
Bu çeviri, rahibe Mary D. Uline’in Bitlis’ten Amerika’ya göndermiş olduğu bir mektubun içeriğine aittir. Bitlis Amerikan – Ermeni İlahiyat Kız...
1810’ların Bitlis’i ve Rahip Giuseppe Campanile
Bu çeviri, 1802 yılında Vatikan tarafından Musul’a gönderilen İtalyan rahip Giuseppe Campanile’nin (1762 – 1835), Kürdistan coğrafyasındaki onüç yıllık görevi...
Dersimli Kürd kızı Emê  ve  Harput Misyoner Okulu
Bu çeviri, Harput Amerikan İlahiyat Okulu’nda 1857 – 1893 yılları arasında idarecilik yapmış, Amerikalı misyoner çift Bay ve Bayan Crosby...
Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ