Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,47 / Satış: 5,50
€ EURO → Alış: 6,15 / Satış: 6,18

Tahtacılar’ın Saç Modelleri

Tahtacılar’ın Saç Modelleri
  • 16.04.2016
  • 5.766 kez okundu

Bir süredir „19. Yüzyılda Alman Şarkiyatcıların Bektaşilik Serüveni“ başlıklı kitap üzerinde çalışıyorum. (bak: http://almankaynaklarindabektasilik.blogspot.de/ ) Kitabın bir bölümü 1880 yılında Likya Bölgesinde yaşayan Tahtacılar üzerinde araştırmalar yapmış olan şarkiyatcı Felix von Luschan’a ayrıldı.

 

 

 

 

İlhami Yazgan / Araştırmacı

Luschan, araştırma ve gözlemlerinin yanı sıra bölgede yaşayan Tahtacılar’ın kafatası ölçümlerini almak için erkeklerin ön va yan profilden fotoğraflarını çekmiş. Luschan’ın bir antroplog olduğunu bu arada vurgulamak gerekir.
Luschan’ın çekmiş olduğu fotoğraflara dikkatli bakıldığında erkeklerin saç modelleri oldukça dikkat çekici. Fotoğrafların bir çoğunda Tahtacılar’ın başlarının arka kısmındaki bir tutam saçı kesmedikleri ve uzun bir şekilde bıraktıkları görülüyor. Luschan, Tahtacılar hakkında yaptığı araştırmasında şu belirlemeyi yapar: ’’Gözlerden uzak, çadırlarda ve dönemin şartlarıyla ulaşılması zor yerlerde yaşayan bu insanlar fazla değişime uşramamışlar.’’ Buradan şöyle bir sonuç çıkarmak mümkün: orta Asya’dan üç-dört kuşak önce gelmiş bu insanlar gelenek ve göreneklerini hala sürdürmekteler. Muhtemelen Likya’da yaşayan ve yaşamış birçok uygarlık gibi Tahtacılar da dağlık ve zor coğrafi şartlar yüzünden dışarıdan oldukça yalıtılmış bir yaşamları vardı ve uzun bir süre gelenekleri bozulmadan, dışarıdan bir müdaheleye maruz kalmadan geleneklerini korudular.

 

tht1

Luschan’ın objektifine poz vermiş Tahtacı erkek modeller. Felix von Luschan’ın çalışmalarından alınmıştır
Bu konuda ufak bir araştırma yapan Öğr.Gör. Mehmet Değer bu tür saç modelleri için bakın neler yazmakta: ’’Eski Türklerde erkekler de kadınlar gibi saçlarını uzatır, tek veya çift örgüyle örerlerdi. Göktürk ve Uygurlara ait eşyalarda, heykellerde, minyatürlerde bu saç tipi görülmektedir.Örgülü saç tipi Selçuklu erkeklerince de Anadolu’da sürdürülmüştür. Erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi”, kadınlarınkine ise”örgüç” denilmiştir.Kadınlar erkeklerden farklı olarak başlarını keçi kılından ek takma zülüf ile kabartırlardı. Uzun saç modası Selçuklulardan diğer ülkelere yayılmıştır’’

 

tht5 tht2

Mehmet Değer, erkeklerin örgülü saçlarına “yülidi’’ dendiğini yazmış. Aşağıda görülen ve Urfa Birecik’de 1880’li yılların çekilen bir fotoğrafta “yülidi’’ ye örnek gösterebileceğimiz bir saç modeli var. Hatta fotoğraftaki saç modeli çift örgülü.

 

tht3

Araştırmacı Mehmet Değer’e makalesinde: ’’Selçuklu zamanında erkeklerde uzun saç adeti devam etmektedir. Selçuklu zamanında erkeklerde iki tip saç mevcuttu. Erkekler, ya saçlarını omuzlarına salıveriyorlardı yada başlarını kazıtıp sadece bir perçem bırakıyorlardı. Erkeklerin bıyıklı olduklarından ancak sakaldan bahsedilmemektedir (Köymen,1971:51-90). Türk erkeklerindeki uzun saç, Selçuklulardan sonra artık görülmemektedir. Erkeklerin saçlarını kesip, sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğu düşünülmektedir.’’

Değer, cümlesinin sonunda erkeklerin saçlarını kesip sakal bırakmalarında İslamiyet’in büyük etkisi olduğunu vurgulamış!

Ne demek gerekir bilemiyorum… #direnintahtacı demek geliyor içimden, diren, şarkıların bitmedi daha, bu memleket sen direnirsen kurtulur, umut bulur, soluk alıp verir, … #direnintahtacı diren, çocukların var gelecekte….

 

Etiketler: / / / /

Lord Kinross’un 1951 Bitlis ziyareti – Ahlat, Tatvan ve Deli Mito
‘Lord Kinross – Kutsal Anadolu Toprakları’ adı ile 2003 yılında Türkçe’ye çevirilmiş bir kitabı okurken, hem dili hem de tanımlamaları...
Silêmanê Kurd li Swêdê – Rohat Alakom
            Xebata lêkolerê kurd Rohat Alakom di derbarê yekem penaberê kurd ku di sala 1929an...
İsmet İnönü’ye Gönderilen Dersim-Ovacık Kürt Raporu
  Jön Türklerle başlayan ‘tek tipleştirme’ politikası Cumhuriyetin ilanıyla beraber ‘Kemalizm’ kimliği altında bütün Kürt coğrafyasını etkisi altına aldı.  ...
Sultan II.Abdulhamid’e Yönelik Suikast’e Karışan Bitlisli Ermeniler
  Sultan II.Abdulhamid’e karşı 21 Temmuz 1905 günü ‘Ermeni Devrimci Federasyonu’ tarafından Hamidiye Camii önünde bombalı suikast düzenlendi.    ...
Çin Seddi’nden Bitlis Kalesi’ni görmek
  Tarihine ve kültürüne değer vermeyen toplumların hallerini düşündüm.                 ‘Bitlis’in sembolü kalesidir’...
Kaniya Beqa
  Çend roj heye di êvar de heta sibê dengê beqan li kaniya beqan de dihat. Ji ber tîrsa ku...
Atatürk’e Gönderilen Raporlarda Alişer’in (Koçgiri) Şiirleri – BELGE
  Alişer, 1900-1937 yılları arasında önemli roller üstlenmiştir. Lider kişiliği yanı sıra Dersim bölgesinde halk tarafından çok sevilen bir kişi...
Bitlis’in sembolü (beş) minare değil, kalesidir
Bitlis’te beş minare olmadığı gibi, şehrin sembolü de kaledir.   Şehirlerin ya insan eliyle yapılmış yada doğal güzellikleri sayılan, bir...
Ebu Eyyub (Eyüp Sultan) Kardeşi Feyzullah Ensari’nin Türbesi Bitlis’te mi?
  Feyzullah EL-Ensari, Eyüp Sultan (Ebu Eyyûb Halid bin Zeyd veya Ebu Eyyûb El-Ensarî)’nin kardeşi olduğu ‘rivayet’ edilir. Kürt Coğrafyasında...
1947 Tarihli ”Bitlis’te Kürtçülük Raporu” BELGE
  17.01.1947 tarihli bu belge Bitlis Valiliği tarafından dönemin İçişleri Bakanlığına çekilmiş. İçişleri Bakanlığı ise raporu C.H.P Genel Sekreterine aktarmıştır....
Unutulmuş Bilge Bir Kürdün Hikayesi
  Onunla ilk tanışmam, Santiago de Compostela Universitesi İspanyol Dili ve Kültürü kursunda olmuştu. Kursun yaz döneminde, kurs ögrencileri birer...
Bitlis’e patates ilk kez ne zaman ve kimler tarafından getirildi?
    Bitlis denince ilk akla gelenler genellikle tütün, bal, ceviz ve Büryan kebabı olur. Ancak temel ana tüketim ürünlerinden...
Bitlis Rojkili Mir Şemseddin ve Karakoyunlu Kara Yusuf
          Bitlis Rojkili Kürd hükümdar Mir Şemseddin ve Karakoyunlu Türkmen hükümdar Kara Yusuf   Baran Zeydanlıoğlu...
Orta Asya Kürtleri – Araştırma
  Orta Asya sınırlarına Kürtlerin ilk göçü 17’nci yüzyılda Safevi hükümdarı Şah Abbas’ın Türkmenlerden gelen saldırılara karşı kalkan görevi üstlenmesi...
Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları
  Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ