Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 4,71 / Satış: 4,73
€ EURO → Alış: 5,46 / Satış: 5,48

Peşmergeler Moskovaya Yürüyor Mayıs 1947

Peşmergeler Moskovaya Yürüyor Mayıs 1947
  • 24.05.2016
  • 5.432 kez okundu

1931 yılında ağabeyi Şeyh Ahmed’in Irak’a karşı başlattığı Kürt ayaklanmasında yer alan ve ayaklanmanın bastırılmasından sonra, önce Basra, ardından da Süleymaniye’ye sürgüne gönderilen Molla Mustafa Barzanî, 1943 yılında sürgün tutulduğu Süleymaniye’den kaçarak Barzan’a gitmiş ve kısa bir süre sonra Arap yönetimine karşı büyük bir ayaklanma başlatmıştı.

 

 

 

 

1945′te isyanın kanlı bir şekilde bastırılması üzerine geriye kalan peşmergeleriyle birlikte Doğu Kürdistan’a geçmiş ve 22 Ocak 1946′da ilan edilen Kürdistan Cumhuriyeti’nin kuruluşunda yer almıştı. Ancak, 17 Aralık 1946′da İran’ın Mehabad’ı işgal etmesiyle Kürdistan Cumhuriyeti’nin yıkılması ve 31 Mart 1947′de Pêşewa Qadi Muhammed ve arkadaşlarının idam edilmesi üzerine, peşmergeleriyle birlikte Güney Kürdistan’a dönen Barzanî, burada uzalaşı ile sorunu halletmek istiyordu. Ne var ki Doğu Kürdistan’daki uygulamada Kürtlerin başarısızlığını gören Irak yönetimi uzun bir süredir Barzanî ailesinin başkaldırılarıyla kendilerini meşgul eden Kürt sorununu şiddetle çözmeyi hedeflemekteydi. Zaten güç kaybetmiş olan Kürtler, böylece uzun süre sessiz kalacaklardı.

Barzanî’nin beraberindeki Peşmergeler, SSCB’de eğitim esnasında (24 Nisan 1949)

 

moskova1

Kısa bir süre içerisinde Barzan’a yerleşen Molla Mustafa, burada Kürtlerin hak sorunu için yeni bir stratejinin temellerini attı ve Kürdistan Demokrat Partisi’ı kurarak Kürt istemleriyle ilgili çeşitli programlar hazırladı. Irak hükümetinin kısa bir süre sonra gelen sert tepkisine rağmen hükümetle diyalog geliştirmeye çalışan Barzanî sorunun çözümü için bir danışmanlar meclisi oluşturdu. Kısa bir süre sonra Kürt taleplerini Bağdat’a bildirmek için 24 Nisan 1946′da KDP üyesi ve önde gelen bazı aşiret reislerinden oluşan bir barış heyetini Irak Hükümeti’ni ziyaret için Bağdat’a gönderdi. Ancak hükümet, gelen heyeti tutuklayarak iki gün sonra göstermelik bir mahkemeyle heyetteki 17 kişiyi kurşuna dizdi. Olayın üzerinden pek geçmeden 24 Mayıs 1947′de, Irak Ordusu’nda görevli olan ve Barzanî’ye katılan İzzet Abdülaziz, Mustafa Xoşnav, Muhammed Mahmud, Hayrullah Abdülkerim adlı Kürt subaylar tutuklandı ve Bağdat’ta idam edildiler.

Fotoğraf: Barzanîler can güvenliği istemiyle Özbekistan’da bir gösteri yaparken (1947)

moskova2

 

Bu talihsiz olayların ardından Barzanî ve yanındaki 500 peşmerge 27 Mayıs 1947′de Güney Kürdistan’dan çıkma ve Sovyetler Birliği’ne iltica etme kararı alarak uzun bir yürüyüşe başladılar. Barzanî ve peşmergeleri İran-Irak ve Türkiye sınırından çoğu yerde şiddetli çarpışmaları yararak geçtiler ve 15 Haziran 1947′de 5 ölü ve 12 yaralıyla SSCB sınırlarına ulaştılar. Buradan önce Kırgızistan’a ardından da Özbekistan’a gittiler. Rus yetkililer ile bütün uğraşlara rağmen görüşemeyen Barzanî ve arkadaşları en son Moskova’ya yürüdüler ve burada çeşitli gösterilerde bulundular. 11 Yıl boyunca SSCB’de kalan Barzanîler, Abdülkerim Kasım’ın Irak’ta askeri darbeyle Bağdat yönetimini ele geçirmesinin ardından 7 Ekim 1958′de çocuk ve kadınların da olduğu 855 kişilik bir kafileyle Güney Kürdistan’a geri döndüler.

Etiketler: / / / /

”Kürt Sorunu” Kiminle Başladı?
24 Haziran seçimlerinden ötürü sık sık Kürt şehirlerinde halka ‘Sorunu onlar başlattı.Biz bitirdik’ propagandası yapılıyor. AKP’nin CHP’ye yönelik propaganda temelini...
1511’de Destan Yazan Rojkiler
  Bitlisli Emir Şeref Xan Fars ülkesinde zindandadır. Onu kurtarmak için Bitlisli Rojki Aşiretinden özel bir süvari birliği yola çıkar....
24 Haziran 2018 Seçimleri, Siyasi ve Toplumsal Durum
Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de düzenlenecek olan Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekili seçimlerini konuşmaya devam ediyoruz…      ...
Bir Bilge Kürd’ün ‘Delirişi’
  Karanlığa hapsolmuş, üzerinden büyük bir şehrin vefasızlığı geçmiş; Yüreğimiz de yaşattığımız o kahramanlara…            ...
Kürtler, Seçim İttifakları ve  Türkiye Seçimleri
    Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de yapılacak olan Seçimleri konuşmaya devam ediyoruz…            ...
Bitlisli Musa Bey ve Misyonerler Hadisesi
1883 yılında vuku bulan ve Amerikan Misyoner Heyeti’nin İstanbul Merkezi raporlarıyla da doğrulanan olayın detaylarını, 1913’ün Nisan ayında Bitlis, Tatvan...
24 Haziran 2018 Seçimlerinde Kürtlerin Tutumu Ne Olacak?
  24 Haziran 2018 Seçimleri yaklaşırken kamuoyu Kürt siyasi partileri ve Kürt toplumunun seçimde nasıl bir tavır alacağını merak ediyor....
Derbarê Zaro Axa de Reklamek (1928)
  Li havîna sala 2001ê gava min geştekê li Amerîkayê kir, min serdana Dr. Vera Beaudin Saîdpourî kir. Li sala...
Kürd Kara Fatma, Kasım 1887’de dünya basınında (II)
    İngiliz Pall Mall Gazette adlı Londra merkezli gazetenin İstanbul muhabiri, Kasım 1887’de dünya ajanslarına ’KARA FATMA, AMAZON –...
Kürd KARA FATMA İstanbul’da (I)
Bu çeviri, 22 Nisan 1854 tarihli The Illustrated London News Gazetesi haberinin aslına sadık kalınarak yapılmıştır. 1853 – 1856 Kırım...
Osmanlılardan Önce Batı Anadolu’da Devlet Kuran Menteşeoğulları’nın Kürtlüğü
  Bu çalışma, Türklerin ‘Menteşe Beyliği’, ’Menteşeoğulları’, ya da ‘Menteşe Emirliği’ diye adlandırdığı beyliğin kurucu ve yönetici hanedanının etnik kökenine...
Bitlis Ayaklanması – Tarihi Araştırma
  Jön-türklerin iktidara gelişlerinin ilk yılları, Türkiye Kürtlerinin toplumsal ve siyasal yaşamlannda meydana gelen canlanmayı gösterir.        ...
1914 Bitlis Kürd İsyanı Öncesi ve Sonrası Mektupları
  Bu çeviriler, Bitlis İsyanı sırasında, şehirdeki Holyoke Amerikan Ermeni Kız Koleji’nde 1915’e kadar görev yapmış rahibe Mary D.Uline ve...
Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler
  Hz. Peygamber (s.a.v.) ”Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.” der. Haksızlık hangi dönem kim tarafından yapılırsa yapılsın, haksızlığa karşı sessiz...
Kürd Mona Lisa – Keça Kafroş
Özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret edenler, hemen hemen her evin bir odasında genç bir kız tablosunun asılı olduğunu görmüşlerdir. Genellikle...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ