Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,99 / Satış: 6,01
€ EURO → Alış: 6,82 / Satış: 6,85

Efsane Kürt kadını Hefse Xan Naqib

Efsane Kürt kadını Hefse Xan Naqib
  • 13.08.2017
  • 3.414 kez okundu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Kürtlerin en az ilgilendikleri alan,
kendi tarihleridir.” M.R. İzady

Kürtler, ata toprakları Kürdistan’da, çağlardan beridir yaşamlarını sürdürüyorlar. Sahip oldukları tarihsel ve kültürel zenginliğe rağmen Kürtlere ilişkin yeteri kadar tatmin edici çalışma yoktur. Var olanlar eksik ve taraflıdırlar. Bu boşluğun temel nedeni kendilerine ait egemen ve hükümran bir devlet aygıtından mahrum bırakılmalarıdır. Kürdistan’ı bölüp parçalayan devletler, Kürt kimliğini, dilini ve tarihini tahrip etmeyi öncelikli işleri haline getirmişlerdir. Kürtlerin örgütlü bir devlet yapısına sahip olmasını engelleyebilmek için her dönem şiddet ve zor yolunu seçmişlerdir.

Öte yandan da sistematik politikalar uygulayarak, Kürtlere dair derli toplu çalışmaların ortaya çıkmasını engellemişlerdir. Kürdistan’ı bölüp, parçalayan, sömürgeleştiren devletlerin bu özellikleri onların çıkarları gereğidir.

Garip olan bu güne kadar dünyanın hiçbir köşesinde, hiçbir müzesinde, hiçbir üniversitesinde Kürtlere dair tek bir arkeolojik nesnenin, kırık bir çömlek parçasının, küçük bir mozaik çalışmasının, duvara nakşedilmiş bir figürün, bir miğferin, bir mızrağın bulunamaması, şaşırtıcı olduğu kadar yadırgatıcıdır da… Bu sonuçtan koca, köhne dünyanın Kürtler konusunda sağır ve dilsiz olduğu sonucuna ulaşabiliriz.

Kürt tarihi ve Kürtler yaşadığı ağır ideolojik ve politik saldırılardan oldukça etkilenmeye açık bir alandı. Kürdoloji yazımı ve çalışmaları daha çok yabancı tarihçiler tarafından yapılmıştır. (Minorsky, Nikitin, Martin van Bruinessen, Orbelli, Lazarev, Lescot, Evliya Çelebi…) Kürt tarihçileri tarih sahnesinde hem yeni ve hem de oldukça azdırlar.

Bu problemli alanda yol almaya çalışmak, adeta iğne ile kuyu kazmak gibidir. Tarihe ve değerlerimize sahiplenmesek, onları yok olmaya terk edeceğiz. Kürdistan’ı sömürgeleştiren güçlerin işini kolaylaştıracağız. Kürt toplumu Clara Zetkin, Rosa Luksemburg, Agust Bebel, Behice Boran, Sabiha Sertel ve diğerlerini bildiği kadar onu yazıp çizdiği kadar kendi kadınlarını, mücadele ve yaşamlarını bilmiyor. Şaşırtıcı olan merakta etmiyor. Bilmiyorum farkında mısınız; Kürdistan mücadelesine emek vermiş, katkı koymuş bu kahraman kadınları hatırlamayarak, unutarak ruhlarını ve aziz anılarını incitiyoruz.

SEVDASI KÜRDİSTAN HEFSE XAN NEQİP

1881 yılında Süleymaniye’de doğdu. Şex Maruf Xafid’in kızı, Şex Mehmud Berzenci’nin amcasının kızıdır. Şex Qadır Hafid’in eşidir. Kürt kadın ve Kürt ulus hareketi içinde çok tanınan ve bilinen bir simadır. Yaşamı boyunca bütün varlığı ve gücüyle mücadelenin içinde ve ön saflarında oldu. Evi Kürtler için bir karargah gibiydi, evinin kapısı sonuna kadar günün her saati bütün Kürtlere açıktı. Evinde Süleymaniyeli kadınlar toplanarak saatlerce sorunlarını ve çözüm yollarını konuşup tartışırlardı. Hefse Xan’ın divanı bir okul işlevine sahipti. Eğittiği kadınlar Kürt mücadelesinin içinde aktif yer aldılar.

1930 yılında bir başına kaleme aldığı, Kürtlerin ulusal taleplerini içeren bir mektubunu Birleşmiş Milletlere ve ilgili yerlere iletti.

Kürt kadınlarını eğitmek, onlara ulusal bilinç kazandırmak için bir gece okulu açtı. Yüzlerce kadını bu okulda eğitti. Bu Kürt tarihinde bilinen ilk kadın okuludur.

Şex Mehmud Berzenci’ye verilen idam kararının durdurulup geri alınması için başını çektiği bir dizi etkinlik düzenledi. Etkin bir kamuoyu oluşturdu. Oluşan kamuoyu Berzenci’nin idamı durdurulmak zorunda kaldı.

Qazi Mıhemed’in başında bulunduğu Genç Mehabad Kürt Cumhuriyeti’ne yoğun maddi-manevi destek verdi. Bu desteğinden ötürü Qazi Mıhemed kendisine bir mektup göndererek emek ve çabalarından ötürü kendisine teşekkür etti.

Siyasal çalışmalarından ötürü takip edildi, zaman-zaman gözaltına alındı, defalarca tutuklandı ve sürgüne gönderildi.

1952 yılında Yekiti Afretani Kürdistan (Kürdistan Kadınlar Birliği) kuruluş çalışmalarını başlattı. Bu çaba Kürt Kadın Teali Cemiyetinden yaklaşık otuz yıl sonra Kürt kadınlarının ilk örgütlenme çabasıydı. Kurduğu derneğin ilk başkanlığını yaptı.

1953 yılında Süleymaniye’de öldü.

Aziz`in anısı ve mücadelesi önünde saygı ile eğiliyorum.

NEVİN GÜNGÖR REŞAN

………………………..

Kaynak: marksist.org

Etiketler:

Bitlis nire Albanya nire?
1911 28 Eylülünde İtalyan-Osmanlı harbi başladı, 1912 8 Ekiminde küçük Karadağ krallığının Osmanlı devletine savaş ilan etmesiyle sona erdi. Bir...
Kızıl Meydan’ın sosyalist dengbeji: Sûsika Simo
Ayağındaki prangaları kopardı, sesini tüm Sovyet ülkesine duyurdu, Lenin’e yazdığı kılamlarla anıldı. İyi ki vardı, iyi ki yaşadı…   Elvan...
Tavernier 1660’larda Bitlis ve Tatvan’dan geçerken
‘Bitlis beyi ülkenin en güçlüsü. Diğer beyler ya Osmanlı Padişahı’na yada İran Şahı’na bağlı olup biat ederken, Bitlis Beyi kimseye biat...
Kayıp Kürt kolonileri – Mısır, Ürdün, Lübnan, Filistin ve Yemen Kürtleri
      Kayıp Kürt kolonileri Ortadoğu’daki Arap devletlerinde yaşayan Kürtler’in tarihi, yayılmanın efsanevi Kürt Sultan Selahaddin Eyyubi döneminde başladığını...
27 Temmuz 1655, Bitlis şehrine saldırı ve Abdal Han
‘Bitlis Kalesi’nin Osmanlı ile ne alakası ola. Bu kale Osmanlı kalesi olsa içinde Osmanlı kulu olurdu. Biz Osmanoğlu’nun kulu değil,...
Cuinet’in 1889 tarihli Bitlis Vilayeti raporu
Bu çeviri, Fransız araştırmacı yazar Vital Cuinet’in 1889 yılında Bitlis Vilayeti hakkında tuttuğu Fransızca raporun Türkçe’ye çevirisidir. Cuinet’in 1894 yılında yayımladığı...
Hırvatların Kürtlüğü üzerine
    ABDULMELİK Ş. BEKİR Hırvatların köken olarak Kürt olduğuna dair bir söylentinin zaman zaman gündeme geldiği oluyor. Halkların kökenine...
”Kürt Sorunu” Kiminle Başladı?
24 Haziran seçimlerinden ötürü sık sık Kürt şehirlerinde halka ‘Sorunu onlar başlattı.Biz bitirdik’ propagandası yapılıyor. AKP’nin CHP’ye yönelik propaganda temelini...
1511’de Destan Yazan Rojkiler
  Bitlisli Emir Şeref Xan Fars ülkesinde zindandadır. Onu kurtarmak için Bitlisli Rojki Aşiretinden özel bir süvari birliği yola çıkar....
24 Haziran 2018 Seçimleri, Siyasi ve Toplumsal Durum
Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de düzenlenecek olan Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekili seçimlerini konuşmaya devam ediyoruz…      ...
Bir Bilge Kürd’ün ‘Delirişi’
  Karanlığa hapsolmuş, üzerinden büyük bir şehrin vefasızlığı geçmiş; Yüreğimiz de yaşattığımız o kahramanlara…            ...
Kürtler, Seçim İttifakları ve  Türkiye Seçimleri
    Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de yapılacak olan Seçimleri konuşmaya devam ediyoruz…            ...
Bitlisli Musa Bey ve Misyonerler Hadisesi
1883 yılında vuku bulan ve Amerikan Misyoner Heyeti’nin İstanbul Merkezi raporlarıyla da doğrulanan olayın detaylarını, 1913’ün Nisan ayında Bitlis, Tatvan...
24 Haziran 2018 Seçimlerinde Kürtlerin Tutumu Ne Olacak?
  24 Haziran 2018 Seçimleri yaklaşırken kamuoyu Kürt siyasi partileri ve Kürt toplumunun seçimde nasıl bir tavır alacağını merak ediyor....
Derbarê Zaro Axa de Reklamek (1928)
  Li havîna sala 2001ê gava min geştekê li Amerîkayê kir, min serdana Dr. Vera Beaudin Saîdpourî kir. Li sala...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ