Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 4,84 / Satış: 4,86
€ EURO → Alış: 5,68 / Satış: 5,70

Efsane Kürt kadını Hefse Xan Naqib

Efsane Kürt kadını Hefse Xan Naqib
  • 13.08.2017
  • 3.110 kez okundu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Kürtlerin en az ilgilendikleri alan,
kendi tarihleridir.” M.R. İzady

Kürtler, ata toprakları Kürdistan’da, çağlardan beridir yaşamlarını sürdürüyorlar. Sahip oldukları tarihsel ve kültürel zenginliğe rağmen Kürtlere ilişkin yeteri kadar tatmin edici çalışma yoktur. Var olanlar eksik ve taraflıdırlar. Bu boşluğun temel nedeni kendilerine ait egemen ve hükümran bir devlet aygıtından mahrum bırakılmalarıdır. Kürdistan’ı bölüp parçalayan devletler, Kürt kimliğini, dilini ve tarihini tahrip etmeyi öncelikli işleri haline getirmişlerdir. Kürtlerin örgütlü bir devlet yapısına sahip olmasını engelleyebilmek için her dönem şiddet ve zor yolunu seçmişlerdir.

Öte yandan da sistematik politikalar uygulayarak, Kürtlere dair derli toplu çalışmaların ortaya çıkmasını engellemişlerdir. Kürdistan’ı bölüp, parçalayan, sömürgeleştiren devletlerin bu özellikleri onların çıkarları gereğidir.

Garip olan bu güne kadar dünyanın hiçbir köşesinde, hiçbir müzesinde, hiçbir üniversitesinde Kürtlere dair tek bir arkeolojik nesnenin, kırık bir çömlek parçasının, küçük bir mozaik çalışmasının, duvara nakşedilmiş bir figürün, bir miğferin, bir mızrağın bulunamaması, şaşırtıcı olduğu kadar yadırgatıcıdır da… Bu sonuçtan koca, köhne dünyanın Kürtler konusunda sağır ve dilsiz olduğu sonucuna ulaşabiliriz.

Kürt tarihi ve Kürtler yaşadığı ağır ideolojik ve politik saldırılardan oldukça etkilenmeye açık bir alandı. Kürdoloji yazımı ve çalışmaları daha çok yabancı tarihçiler tarafından yapılmıştır. (Minorsky, Nikitin, Martin van Bruinessen, Orbelli, Lazarev, Lescot, Evliya Çelebi…) Kürt tarihçileri tarih sahnesinde hem yeni ve hem de oldukça azdırlar.

Bu problemli alanda yol almaya çalışmak, adeta iğne ile kuyu kazmak gibidir. Tarihe ve değerlerimize sahiplenmesek, onları yok olmaya terk edeceğiz. Kürdistan’ı sömürgeleştiren güçlerin işini kolaylaştıracağız. Kürt toplumu Clara Zetkin, Rosa Luksemburg, Agust Bebel, Behice Boran, Sabiha Sertel ve diğerlerini bildiği kadar onu yazıp çizdiği kadar kendi kadınlarını, mücadele ve yaşamlarını bilmiyor. Şaşırtıcı olan merakta etmiyor. Bilmiyorum farkında mısınız; Kürdistan mücadelesine emek vermiş, katkı koymuş bu kahraman kadınları hatırlamayarak, unutarak ruhlarını ve aziz anılarını incitiyoruz.

SEVDASI KÜRDİSTAN HEFSE XAN NEQİP

1881 yılında Süleymaniye’de doğdu. Şex Maruf Xafid’in kızı, Şex Mehmud Berzenci’nin amcasının kızıdır. Şex Qadır Hafid’in eşidir. Kürt kadın ve Kürt ulus hareketi içinde çok tanınan ve bilinen bir simadır. Yaşamı boyunca bütün varlığı ve gücüyle mücadelenin içinde ve ön saflarında oldu. Evi Kürtler için bir karargah gibiydi, evinin kapısı sonuna kadar günün her saati bütün Kürtlere açıktı. Evinde Süleymaniyeli kadınlar toplanarak saatlerce sorunlarını ve çözüm yollarını konuşup tartışırlardı. Hefse Xan’ın divanı bir okul işlevine sahipti. Eğittiği kadınlar Kürt mücadelesinin içinde aktif yer aldılar.

1930 yılında bir başına kaleme aldığı, Kürtlerin ulusal taleplerini içeren bir mektubunu Birleşmiş Milletlere ve ilgili yerlere iletti.

Kürt kadınlarını eğitmek, onlara ulusal bilinç kazandırmak için bir gece okulu açtı. Yüzlerce kadını bu okulda eğitti. Bu Kürt tarihinde bilinen ilk kadın okuludur.

Şex Mehmud Berzenci’ye verilen idam kararının durdurulup geri alınması için başını çektiği bir dizi etkinlik düzenledi. Etkin bir kamuoyu oluşturdu. Oluşan kamuoyu Berzenci’nin idamı durdurulmak zorunda kaldı.

Qazi Mıhemed’in başında bulunduğu Genç Mehabad Kürt Cumhuriyeti’ne yoğun maddi-manevi destek verdi. Bu desteğinden ötürü Qazi Mıhemed kendisine bir mektup göndererek emek ve çabalarından ötürü kendisine teşekkür etti.

Siyasal çalışmalarından ötürü takip edildi, zaman-zaman gözaltına alındı, defalarca tutuklandı ve sürgüne gönderildi.

1952 yılında Yekiti Afretani Kürdistan (Kürdistan Kadınlar Birliği) kuruluş çalışmalarını başlattı. Bu çaba Kürt Kadın Teali Cemiyetinden yaklaşık otuz yıl sonra Kürt kadınlarının ilk örgütlenme çabasıydı. Kurduğu derneğin ilk başkanlığını yaptı.

1953 yılında Süleymaniye’de öldü.

Aziz`in anısı ve mücadelesi önünde saygı ile eğiliyorum.

NEVİN GÜNGÖR REŞAN

………………………..

Kaynak: marksist.org

Etiketler:

24 Haziran 2018 Seçimleri, Siyasi ve Toplumsal Durum
Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de düzenlenecek olan Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekili seçimlerini konuşmaya devam ediyoruz…      ...
Bir Bilge Kürd’ün ‘Delirişi’
  Karanlığa hapsolmuş, üzerinden büyük bir şehrin vefasızlığı geçmiş; Yüreğimiz de yaşattığımız o kahramanlara…            ...
Kürtler, Seçim İttifakları ve  Türkiye Seçimleri
    Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de yapılacak olan Seçimleri konuşmaya devam ediyoruz…            ...
Bitlisli Musa Bey ve Misyonerler Hadisesi
1883 yılında vuku bulan ve Amerikan Misyoner Heyeti’nin İstanbul Merkezi raporlarıyla da doğrulanan olayın detaylarını, 1913’ün Nisan ayında Bitlis, Tatvan...
24 Haziran 2018 Seçimlerinde Kürtlerin Tutumu Ne Olacak?
  24 Haziran 2018 Seçimleri yaklaşırken kamuoyu Kürt siyasi partileri ve Kürt toplumunun seçimde nasıl bir tavır alacağını merak ediyor....
Derbarê Zaro Axa de Reklamek (1928)
  Li havîna sala 2001ê gava min geştekê li Amerîkayê kir, min serdana Dr. Vera Beaudin Saîdpourî kir. Li sala...
Kürd Kara Fatma, Kasım 1887’de dünya basınında (II)
    İngiliz Pall Mall Gazette adlı Londra merkezli gazetenin İstanbul muhabiri, Kasım 1887’de dünya ajanslarına ’KARA FATMA, AMAZON –...
Kürd KARA FATMA İstanbul’da (I)
Bu çeviri, 22 Nisan 1854 tarihli The Illustrated London News Gazetesi haberinin aslına sadık kalınarak yapılmıştır. 1853 – 1856 Kırım...
Osmanlılardan Önce Batı Anadolu’da Devlet Kuran Menteşeoğulları’nın Kürtlüğü
  Bu çalışma, Türklerin ‘Menteşe Beyliği’, ’Menteşeoğulları’, ya da ‘Menteşe Emirliği’ diye adlandırdığı beyliğin kurucu ve yönetici hanedanının etnik kökenine...
Bitlis Ayaklanması – Tarihi Araştırma
  Jön-türklerin iktidara gelişlerinin ilk yılları, Türkiye Kürtlerinin toplumsal ve siyasal yaşamlannda meydana gelen canlanmayı gösterir.        ...
1914 Bitlis Kürd İsyanı Öncesi ve Sonrası Mektupları
  Bu çeviriler, Bitlis İsyanı sırasında, şehirdeki Holyoke Amerikan Ermeni Kız Koleji’nde 1915’e kadar görev yapmış rahibe Mary D.Uline ve...
Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler
  Hz. Peygamber (s.a.v.) ”Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.” der. Haksızlık hangi dönem kim tarafından yapılırsa yapılsın, haksızlığa karşı sessiz...
Kürd Mona Lisa – Keça Kafroş
Özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret edenler, hemen hemen her evin bir odasında genç bir kız tablosunun asılı olduğunu görmüşlerdir. Genellikle...
Bitlis Ayaklanmasına Detaylı Bakış
  1914 BİTLİS İSYANI HAKKINDA 1919 YILINDA “JÎN” DERGİSİ”NDE YAYIMLANAN BİTLİSLİ “LAW REŞİD”İN YAZISI            ...
Bitlis İsyanı Mektupları 1-6 Nisan 1914
Bu mektuplar, Bitlis’teki Amerikan Ermeni Koleji’nde görev yapmış bayan Mary D.Uline’nin Boston’daki arkadaşlarına yazdıkları mektuplardır. 1-6 Nisan 1914 tarihleri arasında...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ