Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 4,84 / Satış: 4,86
€ EURO → Alış: 5,68 / Satış: 5,70

Bitlisli Kürd Musa Bey 1889 Tarihli İngiliz Gazetesinde

Bitlisli Kürd Musa Bey 1889 Tarihli İngiliz Gazetesinde
  • 08.02.2018
  • 874 kez okundu

 

The Graphic 7 Aralık 1889

Musa Bey İstanbul’daki mahkemede cinayet ile yargılandı ve beraat etti.

 

 

 

 

Çeviri: Baran Zeydanlıoğlu

 

Bir kaç ay önce Daily News gazetesinde Bay Gladstone tarafından detaylı ve kapsamlı bir şekilde ele alınan, Musa Bey adında çok nüfuzlu bir Kürd aşiret liderine karşı ciddi suçlamalar yönetildi. İddaya göre, geçen Mart ayında Muş şehri yakınlarındaki Ağaciyan ailesine ait bir eve Musa Bey ve adamları baskın düzenleyip, ailenin erkeğini* öldürüp evi yağmaladıktan sonra, adamın karısını* ve kızını** kaçırmışlar.

 

 

Kadın karlı yolda daha fazla dayanamayarak ölürken, henüz 15 yaşında olan kızı ise, zorla Musa Bey’in kardeşi Caso’ya cariye olarak verilmek için alıkoyulmuş. Sonradan olanların duyulması üzerine bir kaç jandarma kıza ulaşmak için Caso’nun köyüne giderek kızı bulmuş. Ancak kız ’ ben Müslümanım. Beni rahat bırakın’ diyerek kendileri ile gitmeyeceğini belirtse de, nihayetinde jandarmalar kızı alıp (Bitlis’teki) Ermeni cemaatine teslim ederken, Musa Bey de hakkındaki bu iddalar ve diğer suçlamalarla ilgili ifade vermek için İstanbul’a çağrılmış.

 

Musa Bey, hakkındaki iki iddianemede bulunan on suçlama için 23 Kasım’daki duruşmasında hazır bulunmuş. Kamu savcısı Halid Bey davanın birinci oturumunda tanıklardan sadece ikisini dinlemiş. Savcı Halid Bey’in tanıkları dinleme ve sorgulama tarzı, yakışıklı sanığın yüzüne tebessüm getirirken, mahkeme salonunda bulunan dinleyicilerin tepki, kınama ve itirazlarına neden olmuş. Musa Bey’in kibirli ve meydan okurca duruşu, mahkemenin onun tarafını tuttuğunu bildiğinin açık ispatıymış. Aslında Musa Bey’in yüksek mevkidekiler tarafından korunup kollandığı ve üstelik Padişah’ın dahi İslam’a karşı olan önyargılara fırsat verilmesini istememesine rağmen, Musa Bey’in mahkemeye çıkartılması da ayrıca çok şaşırtıcı. Kendisinin mahkemeye hava atmak için geldiği düşünülse de, aslında Sir William White’ın baskıları sonucu bu mahkeme gerçekleşmiş. İstanbul’daki genel kanı, bu yüksek mevkilerde desteği ve bağlantıları olan Kürd aşiret liderinin, muhtemelen hafifte olsa bir cezaya çarpıtılması beklenilmekteymiş.

 

 

Ancak, Bay Gladstone’a rağmen, Daily News’e rağmen ve üstelik aleyhinde gerçekleşen detaylı tanık ifadelerine rağmen; Musa Bey ilk duruşmasında beraat etmiş. – Haberdeki gravürümüz, İstanbul’daki Abdullah Kardeşler’in çektiği Musa Bey’in bir fotoğrafına ait olup, bize L. Herald gazetesinden Bay Edgar Whittaker tarafından gönderilmiştir.

 

 

Çevirmenin notu: Bu gazete haberi, 7 Aralık 1889 tarihli İngiliz The Graphic gazetesinde yayımlanmıştır. * Haberde bahsi geçen ve öldürülen Gulizar’ın babasının ismi Mihran, annesinin ismi Altun ve kızının ismi ise Gulizar’dır. ** Gulizar üzerine epeyi haber yapılmış ve kitaplar yazılmıştır. Musa Bey her ne kadar ilk mahkemesinde beraat ettirilmiş olsa da, daha sonraları açılan itiraz davaları sonucu ceza alarak Mekke’ye sürülmüştür.

 

Araştırma ve çeviri: Baran Zeydanlıoğlu

 

 

Etiketler: / / / /

24 Haziran 2018 Seçimleri, Siyasi ve Toplumsal Durum
Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de düzenlenecek olan Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekili seçimlerini konuşmaya devam ediyoruz…      ...
Bir Bilge Kürd’ün ‘Delirişi’
  Karanlığa hapsolmuş, üzerinden büyük bir şehrin vefasızlığı geçmiş; Yüreğimiz de yaşattığımız o kahramanlara…            ...
Kürtler, Seçim İttifakları ve  Türkiye Seçimleri
    Sosyolog Yaşar Abduselamoğlu’yla 24 Haziran 2018’de yapılacak olan Seçimleri konuşmaya devam ediyoruz…            ...
Bitlisli Musa Bey ve Misyonerler Hadisesi
1883 yılında vuku bulan ve Amerikan Misyoner Heyeti’nin İstanbul Merkezi raporlarıyla da doğrulanan olayın detaylarını, 1913’ün Nisan ayında Bitlis, Tatvan...
24 Haziran 2018 Seçimlerinde Kürtlerin Tutumu Ne Olacak?
  24 Haziran 2018 Seçimleri yaklaşırken kamuoyu Kürt siyasi partileri ve Kürt toplumunun seçimde nasıl bir tavır alacağını merak ediyor....
Derbarê Zaro Axa de Reklamek (1928)
  Li havîna sala 2001ê gava min geştekê li Amerîkayê kir, min serdana Dr. Vera Beaudin Saîdpourî kir. Li sala...
Kürd Kara Fatma, Kasım 1887’de dünya basınında (II)
    İngiliz Pall Mall Gazette adlı Londra merkezli gazetenin İstanbul muhabiri, Kasım 1887’de dünya ajanslarına ’KARA FATMA, AMAZON –...
Kürd KARA FATMA İstanbul’da (I)
Bu çeviri, 22 Nisan 1854 tarihli The Illustrated London News Gazetesi haberinin aslına sadık kalınarak yapılmıştır. 1853 – 1856 Kırım...
Osmanlılardan Önce Batı Anadolu’da Devlet Kuran Menteşeoğulları’nın Kürtlüğü
  Bu çalışma, Türklerin ‘Menteşe Beyliği’, ’Menteşeoğulları’, ya da ‘Menteşe Emirliği’ diye adlandırdığı beyliğin kurucu ve yönetici hanedanının etnik kökenine...
Bitlis Ayaklanması – Tarihi Araştırma
  Jön-türklerin iktidara gelişlerinin ilk yılları, Türkiye Kürtlerinin toplumsal ve siyasal yaşamlannda meydana gelen canlanmayı gösterir.        ...
1914 Bitlis Kürd İsyanı Öncesi ve Sonrası Mektupları
  Bu çeviriler, Bitlis İsyanı sırasında, şehirdeki Holyoke Amerikan Ermeni Kız Koleji’nde 1915’e kadar görev yapmış rahibe Mary D.Uline ve...
Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler
  Hz. Peygamber (s.a.v.) ”Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.” der. Haksızlık hangi dönem kim tarafından yapılırsa yapılsın, haksızlığa karşı sessiz...
Kürd Mona Lisa – Keça Kafroş
Özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret edenler, hemen hemen her evin bir odasında genç bir kız tablosunun asılı olduğunu görmüşlerdir. Genellikle...
Bitlis Ayaklanmasına Detaylı Bakış
  1914 BİTLİS İSYANI HAKKINDA 1919 YILINDA “JÎN” DERGİSİ”NDE YAYIMLANAN BİTLİSLİ “LAW REŞİD”İN YAZISI            ...
Bitlis İsyanı Mektupları 1-6 Nisan 1914
Bu mektuplar, Bitlis’teki Amerikan Ermeni Koleji’nde görev yapmış bayan Mary D.Uline’nin Boston’daki arkadaşlarına yazdıkları mektuplardır. 1-6 Nisan 1914 tarihleri arasında...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ