Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,43 / Satış: 6,46
€ EURO → Alış: 7,08 / Satış: 7,11

Şeyh Said’in Kendi Sesinden Okuduğu Kürtçe Plak’ın Akibeti Ne Oldu?

Şeyh Said’in Kendi Sesinden Okuduğu Kürtçe Plak’ın Akibeti Ne Oldu?
  • 16.03.2018

T.C Başvekalet Kararlar Müdürlüğü tarafından 28.01.1937 tarihli ”Şeyh Said tarafından doldurulmuş Kürtçe plağın, yurda sokulmasının yasaklanması.” başlıklı resmi belge…

 

 

 

 

 

  • N.A.Rojki

Dönemin Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından imzalanan kararnamede Şeyh Said Efendi’ye ait olduğu anlaşılan Kürtçe Plak’ın ”zararlı” bulunduğu gerekçesiyle yasaklandığı belirtilmekte.

 

” I-256 No’lu Şeyh Said tarafından okunmuş Kürtçe plakın, zararlı sözleri taşıdığı anlaşıldığından, Mutbuat Kanunun 51. maddesi hükmüne göre Türkiye’ye sokulmasının yasak edilmesi; Dahiliye Vekilliğinin 26/01/1937 tarih ve 659 sayılı tezkeresiyle yapılan teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince 25/01/1937’de onaylanmıştır.”

 

Bu belgeden anlaşıldığı üzere; Şeyh Said’e ait olan Kürtçe Plak’ın yasaklanarak çoğaltılması engellenmiştir. Bugüne kadar Şeyh Said’e ait bir ses kaydının olduğuna dair toplumun bir bilgisi bulunmuyordu. Kararnameyle yasaklanan Şeyh Said’e ait Kürtçe Plak’ın devlet arşivinde olup olmadığını şimdilik bilmiyoruz. Kürtçe Plak devlet arşivlerinde bulunuyorsa bunun takipçisi olacağımızı belirtmek istiyoruz.

 

 

 

Şeyh Said kimdir?

1865 Elazığ/Palo doğumlu olan Şeyh Said Efendi, Azadi Örgütü Teşkilatı bünyesinde örgütlenmesini yapmıştır. Cibranlı Halid Bey ve Yusuf Ziya Bey liderliğindeki Azadi Örgütüyle birlikte hareket eden Şeyh Said Efendi, 15 Şubat 1925’de Piran’da Kürt Özgürlük Harekatı kapsamında bir ayaklanma gerçekleştirmiştir. 15 Nisan 1925’de, Şeyh Saîd ve dava arkadaşları Varto’da esir alınarak Diyarbakır’a götürüldü. 29 Haziran 1925 günü Diyarbakır’da 45 arkadaşıyla birlikte yargılandı ve idam edilerek şehit edildiler.

Etiketler: / / / / / / /

Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’ya dair – Roşan Lezgin yazdı
Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi.      ...
Yaşar Kemal 1951 Haziran’ında Kurtalan’dan Bitlis’e geçerken
1951 yılının Haziran ayında bir röportaj muhabiri olarak gelir Yaşar Kemal ve diğer gazeteci arkadaşları Bitlis’e. Daha doğrusu trenle Kurtalan’a...
En Fazla Ermeni Kurtaran Kürt; Müküslü Muhtıla Bey
En fazla Ermeni’yi ölümden, gazap ve katliamdan kurtaran Kürt bana göre Van’ın Müküs (Bahçesaray) kazasından olan Beylerin Beyi Muhtıla Bey’dir. 19....
Mark Sykes’ın 1900’lerin Başında Bitlis’i Ziyareti Ve Kürd Aşiretleri Listesi
1879 doğumlu İngiliz siyasetçi, ajan, diplomat, asker, yazar ve bir gezgin olan Mark Sykes özellikle Osmanlı – Kürd ve Arap...
”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
  Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki...
Yılın En Uzun Gecesi – Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile
21 Aralık gecesi, yani ‘Yılın En Uzun Gecesi’ olan Şevê Yelda, nam-ı diğer Şeva Çile’dir Şab-i Yalda olarak da bilinir....
Cumhuriyet Dönemi Asimilasyon Politikaları: Siirt, Muş, Bitlis ve Van
  ”Asimilasyon olgusu, son iki asrın en büyük cinayetidir! Bu asimile olmuş taklitçiler ise ne kadar gülünç cinayetlere sebep olmuşlardır,...
Kurdolog Bazil Nikitin’den Times’e ”Dersim Harekatı” Eleştirisi
Bugünkü ‘’Cumhuryet’’ gazetesi, uzak şarkın vaziyeti hakkında bir makale neşrederek uzak şarkın o kadar uzakta olmadığını ve diğer Asya memleketlerinin...
Mîrza Seîd – Kurdê Yekem Li Swêdê (1893)
Ev lêkolîna jêrîn ji du beşan pêk tê. Di beşa yekem de jîyana Mîrza Seîd bi tevayî û di beşa...
Fransızca Çizgi Anlatımda Bitlis ve Kürdler  
Bitlis’in tarihteki konumu ve önemi üzerine yüzlerce makale, anlatım ve arşive denk gelmişimdir. Hepsinde de özellikle iki önemli siyaset adamının...
Bir Askerin Günlüğü ‘Dersim Soykırımı’
Çalışmalarını Almanya’da sürdüren tarihçi Zeynep Türkyılmaz Dersim’de 1938’te devlet eliyle yaşatılan vahşete dair önemli bir belgeyi paylaşıyor. Harekata katılan bir...
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ – El-Hediyyetü’l-Ḥamîdiyye fi’l-luġati’l-Kürdiyye
YÛSUF ZİYÂ el-HÂLİDÎ, ilk meclisin her iki devre çalışmalarına aktif biçimde katıldı ve Kānûn-ı Esâsî taraftarı ve istibdat karşıtı yönelimiyle...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ