Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,44 / Satış: 7,47
€ EURO → Alış: 9,02 / Satış: 9,05

Şeyh Said’in Kendi Sesinden Okuduğu Kürtçe Plak’ın Akibeti Ne Oldu?

Şeyh Said’in Kendi Sesinden Okuduğu Kürtçe Plak’ın Akibeti Ne Oldu?
  • 16.03.2018

T.C Başvekalet Kararlar Müdürlüğü tarafından 28.01.1937 tarihli ”Şeyh Said tarafından doldurulmuş Kürtçe plağın, yurda sokulmasının yasaklanması.” başlıklı resmi belge…

 

 

 

 

 

  • N.A.Rojki

Dönemin Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından imzalanan kararnamede Şeyh Said Efendi’ye ait olduğu anlaşılan Kürtçe Plak’ın ”zararlı” bulunduğu gerekçesiyle yasaklandığı belirtilmekte.

 

” I-256 No’lu Şeyh Said tarafından okunmuş Kürtçe plakın, zararlı sözleri taşıdığı anlaşıldığından, Mutbuat Kanunun 51. maddesi hükmüne göre Türkiye’ye sokulmasının yasak edilmesi; Dahiliye Vekilliğinin 26/01/1937 tarih ve 659 sayılı tezkeresiyle yapılan teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince 25/01/1937’de onaylanmıştır.”

 

Bu belgeden anlaşıldığı üzere; Şeyh Said’e ait olan Kürtçe Plak’ın yasaklanarak çoğaltılması engellenmiştir. Bugüne kadar Şeyh Said’e ait bir ses kaydının olduğuna dair toplumun bir bilgisi bulunmuyordu. Kararnameyle yasaklanan Şeyh Said’e ait Kürtçe Plak’ın devlet arşivinde olup olmadığını şimdilik bilmiyoruz. Kürtçe Plak devlet arşivlerinde bulunuyorsa bunun takipçisi olacağımızı belirtmek istiyoruz.

 

 

 

Şeyh Said kimdir?

1865 Elazığ/Palo doğumlu olan Şeyh Said Efendi, Azadi Örgütü Teşkilatı bünyesinde örgütlenmesini yapmıştır. Cibranlı Halid Bey ve Yusuf Ziya Bey liderliğindeki Azadi Örgütüyle birlikte hareket eden Şeyh Said Efendi, 15 Şubat 1925’de Piran’da Kürt Özgürlük Harekatı kapsamında bir ayaklanma gerçekleştirmiştir. 15 Nisan 1925’de, Şeyh Saîd ve dava arkadaşları Varto’da esir alınarak Diyarbakır’a götürüldü. 29 Haziran 1925 günü Diyarbakır’da 45 arkadaşıyla birlikte yargılandı ve idam edilerek şehit edildiler.

Etiketler: / / / / / / /

Manuscute neresidir? Bitlis’ten üç, Diyarbekir’den beş günlük mesafededir
1600 yılının temmuz ayında, beraberindeki altı yüz kişilik bir kervan eşliğinde Halep üzeri Diyarbekir ve Bitlis yaparak yolculuğuna devam eden...
Aşkın ve İmanın Şairi: Fethi
Kalemin ve kelamın gücünü simgeleyen, ona hayat katan, yüreğinin çığlıklarını korkusuzca bütün renkleriyle ortaya koyabilen Kürt coğrafyasının edebi hafızasında unutulmuş,...
İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ