Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 12,93 / Satış: 12,98
€ EURO → Alış: 14,67 / Satış: 14,73

Bitlis hükümdarı Emir Şeref Han’ın öldürülmesi

Bitlis hükümdarı Emir Şeref Han’ın öldürülmesi
  • 17.03.2018

 

 

Emir Şeref Han, Kürdlerin Tarihi adlı eser Şerefname’yi 1597’de yazan Şerefxane Bedlis-i’nin dedesidir.

 

Kanuni Sultan Süleyman hükümdarlığındaki Osmanlı Ordusu, o zaman Azerbeycan Umumi Valisi olan Ulama (Han) Paşa komutasında 1532 yılında, Emir Şeref Han’ın hükümdarlığında olan Bitlis Kürd Beyliği’ni ele geçirmek için saldırmış ancak başaramamıştır. Şehri kuşatan Ulama Paşa, Rojkan Kürd Beyliği’nin üstün direnişiyle karşılaşınca, arkasında çok sayı da ölü bırakıp geri çekilir. Ancak çeşitli entrikalarla sarayın desteğini kazanarak 1534’de tekrar saldırır.

 

 

Ulama Paşa aslen Teke mıntıkası Türkmenlerinden olup önce Şahkulu İsyanı’nda Osmanlı’ya karşı yer almış, yenilgiyle Safeviler’in tarafına geçip Şah İsmail’e sığınmış ve onun kızı ile evlenerek, o dönem Van’a hükmeden Safevilerin naibliğine atanmıştır. Daha sonraki yıllarda Safevi Şahı Tahmasb ile ters düşen Ulama Paşa tekrar saf değiştirip, Osmanlı’ya sığınarak Sultan Süleyman’ın affını dilemiş ve Osmanlı için görev talep etmiştir. Hem Safeviler hemde Emir Şeref Han şahsında Kürdlere karşı Sultan Süleyman’ın sarayına bilgi ve istihbarat vererek, Emir Şeref Han’ın yerine kendisini Beylerbeyi olarak atatmıştır. Emir Şeref Han’ın Ulama Paşa ve ailesine zamanında yardım etmiş olmasına rağmen, Osmanlı’nın da onayını ve askeri gücünü kendi komutasında arkasına alan Ulema Paşa, 1534 yılında (bazı kaynaklarda 1533 diye geçer) Bitlis Rojki Kürdlerine saldırarak Emir Şeref Han’ı Tatik’te öldürmüştür. Bu yenilgiden sonra Bitlis Kürd Beyliği Osmanlı idaresine bir süreliğine geçmiş ve Rojkanlar da İran/Safeviler’e sığınmışlardır. Şerefname’nin yazarı Şerefxane Bedlis-i de İran’da dünyaya gelmiştir.

 

Rivayete göre Emir Şeref Han’ı öldüren Ulama Paşa, Han’ın kafasını da kesmiştir.

 

Pargalı İbrahim Paşa gravürü (1648) 

Pargalı İbrahim Paşa’nın Bitlis beyliğine karşı yapılan saldırıda entrika ve rolünün olduğu bilinmekte. Pargalı İbrahim Paşa, daha sonra Kanuni Sultan Süleyman tarafından yatağında boğdurularak öldürülmüştür. Figani’nin Pargalı için söylediği bu sözler meşhurdur; Dünyaya iki İbrahim geldi; Biri putları yıktı diğeri putları dikti” Pargalı İbrahim heykellere olan düşkünlüğüyle bilinir…

 

Baran Zeydanlıoğlu – 16 Mart 2018

 

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayınlanamaz

 

Etiketler: / / / / / / / /

Gravürlere Yansıyan Kürdler
Toplumların kültürel hafızasını ayakta tutan birçok faktör vardır. Güzel sanatlar, gastronomi, folklor, müzik, dans, edebiyat, sözlü anlatım, ritüeller ve mimari...
Bir Çarpıtmanın Anatomisi: Ehmedê Xasî Örneği
Ehmedê Xasî’nin 1899 yılında Osmanlı döneminin Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umûmiye Nezareti tarafından Diyarbekir’de basılmış Mewlidê Kirdî adlı eseri Zazakî Kürdçesiyle yazılmış...
Katran-ı Tebrizi; Kürt Rewadi ve Şeddadi Devletlerinin Saray Şairi
Katran-ı Tebrizi, 11. yüzyılın tanınmış bir şairidir. Rewadi devletinin başkenti Tebriz’e yakın Şadiabad köyünde doğdu. Bütün yaşamını iki Kürt devletinde; Şeddadilerle Rewadilerde geçirdi. Bu...
Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ