Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,36 / Satış: 5,38
€ EURO → Alış: 6,10 / Satış: 6,12

1890-1900 Bitlis ve Van Vilayetlerinin Milliyetlere Göre Demografik Yapısı

1890-1900 Bitlis ve Van Vilayetlerinin Milliyetlere Göre Demografik Yapısı
  • 30.03.2018
  • 5.381 kez okundu
Van ve Bitlis vilayetilerinin milliyet ve nüfusa göre taksimini gösterir istatistiki şekiller.Osmanlı arşivinde  PLK.p.. / 2875 nolu kayıt belgesiyle yer alan Bitlis ve Van vilayetlerinin demografik durumunu gösteren belge.

 

 

 

 

 

 

 

  • N.A.Rojki / Volkan Şahin

Osmanlı arşivinde  PLK.p.. / 2875 nolu kayıt belgesiyle yer alan Bitlis ve Van vilayetlerinin demografik durumunu gösteren belge. Belge de Bitlis ve Van’a bağlı sancaklarda yaşayan milletlerin nüfus oranları ve yoğunlukları sadece %’lik şeklinde verilmiştir. Sayı olarak herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. İstatistikler 1890-1900 yıllarını kapsamaktadır.

İlk üç tablo da Bitlis ve Van vilayetlerinde yaşayan milletlerin yüzdelik oranına yer verilirken diğer üç tablo da ise, Vilayetlere bağlı sancak ve kazalara yer verilmiştir.

Demografik yapıya örnek olarak Bitlis sancağında ‘Fıstık Yeşili’ olarak belirtilen Türkler, vilayet kapsamında toplam nüfuslarının karşılığı %3’lere denk gelirken, Van vilayetinde ise Türklerin nüfusu %4-5 olarak belirtilmektedir. Osmanlı Devleti tarafından yapılan bu araştırma kapsamında Siirt sancağında Arap nüfusun %1 bile olmadığı görülmektedir. Siirt’te Arapların yoğun olarak yaşadığı belirtilir fakat Osmanlı Devleti tarafından yapılan nüfus ve milliyet araştırmasında ‘diğer’ kategori de yer almışlardır.

Not: 1. tablolardaki renklerin milliyetlere göre dağılımı şu şekilde:

 

A.) Pembe Renk: Kürd
B.) Fıstık Yeşili: Türk
C.) Sarı Renk: Ermeni
D.) Turkuvaz Rengi: Nasturi(Hristiyan mezhebi)
E.) Koyu mavi: Diğer Milletler

1-Van ve Bitlis vilayetlerinde ki ahalinin millet itibarıyla taksimi: Kaza ve sancaklardaki muktadarinine göre olmuştur.

Van Vilayeti:
1. Van sancağı: Kürd, Ermeni, Nasturi, Türk, Diğer milletler

2. Hakkari Sancağı: Kürd, Ermeni, Nasturi

Bitlis Vilayeti:

1. Muş  Sancağı: Kürd, Ermeni
2. Bitlis Sancağı: Kürd, Ermeni, Türk
3. Siirt  Sancağı: Kürd, Ermeni

Not: 2. Tablodaki renklerin vilayetlere göre sınıflandırılması şu şekilde:

A.) Pembe Renk: Bitlis Vilayeti
B.) Sarı Renk: Van Vilayeti
  2. Van ve Bitlis Vilayetlerindeki Mukadder Nufusa Göre Taksimi:

Her iki vilayetteki kaza ve sancaktaki mikdar haneye göre taksim edilmiştir.

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan, Muradiye
2. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
3. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
4.Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel                                                       
5.Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi
6.Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

Not: 3. tablolardaki renklerin milliyetlere göre dağılımı şu şekilde:

A.) Pembe Renk: Kürd
B.) Fıstık Yeşili: Türk
C.) Sarı Renk: Ermeni
D.) Turkuvaz Rengi: Nasturi(Hristiyan mezhebi)
E.) Koyu mavi: Diğer Milletler

Son üç tablo da Van ve Bitlis vilayetlerinin şehir ve sancaklarına yer verilmiştir.

3.1. Van Vilayetinin milliyet itibari ile taksimi:

Kaza ve Sancaklardaki hane adedine göre tasnif edilmiştir.

3. 1.Van Vilayeti

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan, Muradiye
2. Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi

3. 2. Bitlis Vilayetinin milliyet itibari ile taksimi:

3. 2. Bitlis Vilayeti

1. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
2. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
3. Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel
4. Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

Not: 4. Bölümde ki  tablolardaki renklerin dağılımı:

A.) Sarı Renk: Van Vilayeti
B.) Pembe Renk: Bitlis Vilayeti
C.) Van Gölü

4. 1. Van ve Bitlis vilayetlerindeki kaza ve sancaklardaki köy miktarını gösterir

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan,  Muradiye
2. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
3. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
4.Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel                                                       
5.Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi
6.Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

4. 2.  Van ve Bitlis Vilayetlerinde ki muhtelif kısımların arazi miktarını gösterir. Dairelerde ki miktarlar kaza ve köylerin muhtelif arazilerini gösterir.

 

Etiketler: / / / / / / / / / / / / /

Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
Osmanlı Söylemi ve Bir Hegemonyayı Aklama – Kürdistan Sorunu
‘Tarihi, işlemediği biçimde yargılamak hakkına sahip değiliz ve böyle bir tavır bizi fazla bir yere ulaştırmaz. Ancak “olguların” oluş biçimleri...
Lord Kinross’un 1951 Bitlis ziyareti – Ahlat, Tatvan ve Deli Mito
‘Lord Kinross – Kutsal Anadolu Toprakları’ adı ile 2003 yılında Türkçe’ye çevirilmiş bir kitabı okurken, hem dili hem de tanımlamaları...
Silêmanê Kurd li Swêdê – Rohat Alakom
            Xebata lêkolerê kurd Rohat Alakom di derbarê yekem penaberê kurd ku di sala 1929an...
İsmet İnönü’ye Gönderilen Dersim-Ovacık Kürt Raporu
  Jön Türklerle başlayan ‘tek tipleştirme’ politikası Cumhuriyetin ilanıyla beraber ‘Kemalizm’ kimliği altında bütün Kürt coğrafyasını etkisi altına aldı.  ...
Sultan II.Abdulhamid’e Yönelik Suikast’e Karışan Bitlisli Ermeniler
  Sultan II.Abdulhamid’e karşı 21 Temmuz 1905 günü ‘Ermeni Devrimci Federasyonu’ tarafından Hamidiye Camii önünde bombalı suikast düzenlendi.    ...
Çin Seddi’nden Bitlis Kalesi’ni görmek
  Tarihine ve kültürüne değer vermeyen toplumların hallerini düşündüm.                 ‘Bitlis’in sembolü kalesidir’...
Kaniya Beqa
  Çend roj heye di êvar de heta sibê dengê beqan li kaniya beqan de dihat. Ji ber tîrsa ku...
Atatürk’e Gönderilen Raporlarda Alişer’in (Koçgiri) Şiirleri – BELGE
  Alişer, 1900-1937 yılları arasında önemli roller üstlenmiştir. Lider kişiliği yanı sıra Dersim bölgesinde halk tarafından çok sevilen bir kişi...
Bitlis’in sembolü (beş) minare değil, kalesidir
Bitlis’te beş minare olmadığı gibi, şehrin sembolü de kaledir.   Şehirlerin ya insan eliyle yapılmış yada doğal güzellikleri sayılan, bir...
Ebu Eyyub (Eyüp Sultan) Kardeşi Feyzullah Ensari’nin Türbesi Bitlis’te mi?
  Feyzullah EL-Ensari, Eyüp Sultan (Ebu Eyyûb Halid bin Zeyd veya Ebu Eyyûb El-Ensarî)’nin kardeşi olduğu ‘rivayet’ edilir. Kürt Coğrafyasında...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ