Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 7,38 / Satış: 7,41
€ EURO → Alış: 8,95 / Satış: 8,99

1890-1900 Bitlis ve Van Vilayetlerinin Milliyetlere Göre Demografik Yapısı

1890-1900 Bitlis ve Van Vilayetlerinin Milliyetlere Göre Demografik Yapısı
  • 30.03.2018
Van ve Bitlis vilayetilerinin milliyet ve nüfusa göre taksimini gösterir istatistiki şekiller.Osmanlı arşivinde  PLK.p.. / 2875 nolu kayıt belgesiyle yer alan Bitlis ve Van vilayetlerinin demografik durumunu gösteren belge.

 

 

 

 

 

 

 

  • N.A.Rojki / Volkan Şahin

Osmanlı arşivinde  PLK.p.. / 2875 nolu kayıt belgesiyle yer alan Bitlis ve Van vilayetlerinin demografik durumunu gösteren belge. Belge de Bitlis ve Van’a bağlı sancaklarda yaşayan milletlerin nüfus oranları ve yoğunlukları sadece %’lik şeklinde verilmiştir. Sayı olarak herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. İstatistikler 1890-1900 yıllarını kapsamaktadır.

İlk üç tablo da Bitlis ve Van vilayetlerinde yaşayan milletlerin yüzdelik oranına yer verilirken diğer üç tablo da ise, Vilayetlere bağlı sancak ve kazalara yer verilmiştir.

Demografik yapıya örnek olarak Bitlis sancağında ‘Fıstık Yeşili’ olarak belirtilen Türkler, vilayet kapsamında toplam nüfuslarının karşılığı %3’lere denk gelirken, Van vilayetinde ise Türklerin nüfusu %4-5 olarak belirtilmektedir. Osmanlı Devleti tarafından yapılan bu araştırma kapsamında Siirt sancağında Arap nüfusun %1 bile olmadığı görülmektedir. Siirt’te Arapların yoğun olarak yaşadığı belirtilir fakat Osmanlı Devleti tarafından yapılan nüfus ve milliyet araştırmasında ‘diğer’ kategori de yer almışlardır.

Not: 1. tablolardaki renklerin milliyetlere göre dağılımı şu şekilde:

 

A.) Pembe Renk: Kürd
B.) Fıstık Yeşili: Türk
C.) Sarı Renk: Ermeni
D.) Turkuvaz Rengi: Nasturi(Hristiyan mezhebi)
E.) Koyu mavi: Diğer Milletler

1-Van ve Bitlis vilayetlerinde ki ahalinin millet itibarıyla taksimi: Kaza ve sancaklardaki muktadarinine göre olmuştur.

Van Vilayeti:
1. Van sancağı: Kürd, Ermeni, Nasturi, Türk, Diğer milletler

2. Hakkari Sancağı: Kürd, Ermeni, Nasturi

Bitlis Vilayeti:

1. Muş  Sancağı: Kürd, Ermeni
2. Bitlis Sancağı: Kürd, Ermeni, Türk
3. Siirt  Sancağı: Kürd, Ermeni

Not: 2. Tablodaki renklerin vilayetlere göre sınıflandırılması şu şekilde:

A.) Pembe Renk: Bitlis Vilayeti
B.) Sarı Renk: Van Vilayeti
  2. Van ve Bitlis Vilayetlerindeki Mukadder Nufusa Göre Taksimi:

Her iki vilayetteki kaza ve sancaktaki mikdar haneye göre taksim edilmiştir.

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan, Muradiye
2. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
3. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
4.Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel                                                       
5.Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi
6.Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

Not: 3. tablolardaki renklerin milliyetlere göre dağılımı şu şekilde:

A.) Pembe Renk: Kürd
B.) Fıstık Yeşili: Türk
C.) Sarı Renk: Ermeni
D.) Turkuvaz Rengi: Nasturi(Hristiyan mezhebi)
E.) Koyu mavi: Diğer Milletler

Son üç tablo da Van ve Bitlis vilayetlerinin şehir ve sancaklarına yer verilmiştir.

3.1. Van Vilayetinin milliyet itibari ile taksimi:

Kaza ve Sancaklardaki hane adedine göre tasnif edilmiştir.

3. 1.Van Vilayeti

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan, Muradiye
2. Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi

3. 2. Bitlis Vilayetinin milliyet itibari ile taksimi:

3. 2. Bitlis Vilayeti

1. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
2. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
3. Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel
4. Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

Not: 4. Bölümde ki  tablolardaki renklerin dağılımı:

A.) Sarı Renk: Van Vilayeti
B.) Pembe Renk: Bitlis Vilayeti
C.) Van Gölü

4. 1. Van ve Bitlis vilayetlerindeki kaza ve sancaklardaki köy miktarını gösterir

1. Van Sancağı: Erciş, Adilcevaz, Gevaş, Çatax, Bekiri, Van şehri, Van kazası, Artemutan, El-Bak, Karçikan,  Muradiye
2. Bitlis Sancağı: Bitlis şehri, Bitlis kazası, Ahlat, Mutki, Hizan
3. Muş Sancağı: Muş şehri, Muş kazası, Malazgirt, Bulanık, Varto, Sason
4.Siirt Sancağı: Siirt şehri, Siirt kazası, Şirwan, Pervari, Eruh, Havel                                                       
5.Hakkari Sancağı: El-Bak, Hamidiye, Gever, Colemerg, Beytu’ş şebab, Şemdinan, Nasturi arazisi
6.Genç Sancağı: Genç şehri, Kulp

4. 2.  Van ve Bitlis Vilayetlerinde ki muhtelif kısımların arazi miktarını gösterir. Dairelerde ki miktarlar kaza ve köylerin muhtelif arazilerini gösterir.

 

Etiketler: / / / / / / / / / / / / /

Manuscute neresidir? Bitlis’ten üç, Diyarbekir’den beş günlük mesafededir
1600 yılının temmuz ayında, beraberindeki altı yüz kişilik bir kervan eşliğinde Halep üzeri Diyarbekir ve Bitlis yaparak yolculuğuna devam eden...
Aşkın ve İmanın Şairi: Fethi
Kalemin ve kelamın gücünü simgeleyen, ona hayat katan, yüreğinin çığlıklarını korkusuzca bütün renkleriyle ortaya koyabilen Kürt coğrafyasının edebi hafızasında unutulmuş,...
İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
1961 yılının Tatvan’ı ve Van Gölü
Bitlis ve ilçelerine dair arşiv taraması sırasında karşılaştığım ‘Tatvan’ adlı bir geminin izini sürmeye başladım. Daha önceleri 1950’li yılların arşivlerinde...
Bitlis ve ilçelerinin tarihini anlatıyorlar gözleri kapalı, vicdanları esir bir halde
Memleketim olan Bitlis ve ilçelerinin tarihine dair arşiv çalışmalarına başlamam on beş seneden fazla olmuştur. Aslında doğup büyüdüğüm Tatvan’a ve...
Bitlis Rojkili Huma Hatun ve Kürdlere ‘Abbasi’ Denilmesi
1655 yılında Bitlis, Van, Diyarbekir ve Mardin mıntıkaları da dahil olmak üzere, çok geniş bir coğrafyayı gezen Osmanlı’nın ünlü seyyahı...
Kadim Bir Kürd Aşireti: Zeydan
Zeydan isminin kökeninin, Kürdçedeki zeyî-dan yani arıcılıkdaki ‘oğul vermek, çoğalmak’ fiili gibi bir kökenden geldiği söylenir. Zeydan (Zeîdan, Zeydanlı, Zeydî...
Bitlis’in konuşma ve yazı dilindeki X, Q, Ê, W harflerinin kullanılması
Dillerin, lehçelerin ve şivelerin kendilerine özgü vurguları ve kullanım şekilleri vardır. Kâh yazılı kâh sözlü olarak, belirli bir yapıya sahiptir...
“Kürd’e fırsat verme Yârâb” sözde şiir uydurmadır – Murat Bardakçı
“Kürd’e fırsat verme Yârâb, dehre sultân olmasın” mısrası ile başlayan şiiri güya Yavuz Sultan Selim yazmış, Berbat bir şiir bozuntusunun...
Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir
Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ