Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,69 / Satış: 5,71
€ EURO → Alış: 6,29 / Satış: 6,31

Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler

Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler
  • 01.04.2018

 

Hz. Peygamber (s.a.v.) ”Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.” der. Haksızlık hangi dönem kim tarafından yapılırsa yapılsın, haksızlığa karşı sessiz kalmak zulme ortak olmaktır.

 

 

 

 

 

 

N.A.Rojki

 

Çatırdayan Osmanlı imparatorluğu bir kaç yıl sonra ‘tarih’ olacak, Jön Türkler küfrün bütün silahını inançlı ve imanlı Kürt halkının üstünde deneyecekti.

Kürtlerin yarı özerk-bağımsız hükümetlerinden geriye hiç bir şey kalmamış; Kürtler ağır bir zulmün altında can çekişmeye başlamıştır. Din ayaklar altına alınmış ‘Kürt’ demek bile yasaklanmıştır.Kürtler iyice İsyan ateşini düşünmüştür.

Bir gece Bitlis’in bütün öncü kadroları Xumaçlı Ferso Ağa’nın evinde buluşacak, o gece çok çay içilip tütün sarılacak ve sıcak tartışmalar Ferso Ağa’nın evinden bütün Bitlis’e yayılacaktı…

İsyanın öncüleri Şeyh Şahabeddin ve Seyyid Ali Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti üyeleriydi. Mela Selim, isyana dair bütün hazırlıkları yapan ve organize eden kişiydi. Mela Selim’e herkesin büyük bir saygısı olduğundan kimse pek fazla sözlerini eleştiremezdi…

Şirvanlı Mehmed Emin Bey ve Xumaçlı Ferso Ağa gece tüfeklerini yağlamaya başladılar. Ferso Ağa, Rojkan yiğitleri gibi korkusuz ve yiğitti. Şüphesiz sahip olduğu asil kan her Rojkan’lının sahip olduğu asaletten gelmekteydi.

İsyan ateşi yakıldı,Kürtler küçük bir güçle Jön Türklere karşı üstün bir ilerleme sağlayarak Bitlis’in Şerif Bey tepesini ve civar mahallelerini ele geçirmiştir. Ulus-Bilinç bütünlüğünün olmamasından kaynaklanan trajedi bu isyanda da karşımıza çıkacaktır. Kürt süvarileri, kişisel menfaatler uğruna ihanete uğrayacaktır.

İdam sehpaları Gökmeydan’da hazırlanacak; Bütün bir Bitlis karalar giyinip yas tutmaya başlayacaktı. Yüzlerce insan sürgünün yolunu tutarken isyana öncülük edenler için idam sehpaları hazır vaziyette bekleniyordu.

İdam sehpasına ilk Mela Resul çıkartıldı. Hiç tereddüt etmedi; Zalimlere dönerek ağzından şu cümleler çıktı: “Kürt milleti çok geçmeden zor ve zulmünden kurtulacağı için bahtiyarım”.

Zalimlerin gözünü kan bürümüş; Allah’ın adaletine karşı kendi firavunluklarını Gökmeydan’da sergiliyorlardı. Şeyh Şahabeddin’in ipi kopunca ‘idam hükümsüz’ kalır diye bekledi herkes; İkinci ip kopunca, üçüncü ip getirilmeden Şeyh Şahabeddin büyük bir hiddetle ”Siz Allah’a karşısınız. Allah bu idamı istemiyor siz istiyorsunuz! Uğursuz cellat, kalın bir ip getirin bana!” diyerek o gün ölümü korkutmuştur…

Seyyid Ali, zamana ve mekana ağzında dua Gökmeydan’ı zalimlere kahrediyordu.

İdama şahitlik eden tarihin canlı tanıkları şehrin canlı hafızası o anı şöyle günümüze aktardı;

Seyyid Ali bir an meydanda bulunanlara baktı. Korkusuz ve başı dikti. Bir an şöyle dedi “Dost eliyle ele karşı asılmak bana çok ağır geliyor.”

Yüzyıldan fazla bir zaman geçti. Zulme karşı direnen Kürt büyükleri, Kürtlerin kalplerinde yaşamaktadır. Kimlikleri,özgürlükleri ve inançlarına uğruna zalime karşı direnenler hep kalplerde yaşayacaktır.

Kimliklerini ve özgürlüklerini ‘kişisel menfaat’ uğruna satanlar, zalimin önünde eğilenler, her devrin ‘insanı’ olanlar günümüzde bile arsız ot gibi her yerde yeşermekteler…

 

DİPNOTLAR:

Rus Arşivleri

B.Nikitin Notları

Etiketler: / / / / / / / / / / / / / /

Osmanlı’da – Bitlis Kürd Beyliği’nde Kölelik ve Köle Pazarları
Köleliğin çok eski çağlardan beri var olduğu ve hemen hemen tüm kıtalarda 1800’lerin ortalarına kadar da yer aldığı bilinen bir...
BİTLİS SANA HASRET WILLIAM SAROYAN
William Saroyan ünlü bir Amerikalı Ermeni yazar. Hem Oscar’ı, hem Pulitzer’i olan tek adam. Kendini Bitlisli ve Amerikalı olarak görüyor....
Bitlis’te de lewendî ile dolaşılırdı
Her bir coğrafyanın, milletin ve toplumun kendine göre giyim kuşamları vardır. Bölgeden bölgeye değişiklik gösterdikleri gibi şehirler arası da bu...
Kürd Amazon Fatma Seher. Nam-ı diğer Erzurumlu Kara Fatma
Yakın dönem tarih ve savaş kahramanları anlatımlarında Kara Fatma adı ile karşımıza çıkan bir çok kadın bulunmaktadır. Değişik bölge, mıntıka...
ALÎŞÊR’İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME – Malmîsanij
Koçgirili Alişêr’in iki mektubu, Vate dergisinin 59. sayısında (Zimistan 2019) yayımlanmıştı. Oradaki metinlerin Osmanlıca olan asıllarını okuyunca transkripsiyonda bazı yanlışlar,...
Bitlis’in son beş yüzyıldaki nüfusu ve sakinleri. Kürdler, Ermeniler ve diğerleri
Binlerce yıllık tarihi bir yerleşim yeri olan kadim şehir Bitlis’in nüfusuna ve orada yaşamış kavimlere dair pek çok anlatım vardır....
Li ser Betlîsê û tarîxa Kurdan kitêbeke pir hêja
Baran Zeydanlıoğlu 11 roj berê, di 5ê mehê da kitêba xwe ” Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ” ji min ra...
Bitlis’te Kitap Tanıtımı, İmza ve Söyleşi Günü Düzenlendi
Yeni çıkan ‘Seyyahların anlatımlarıyla Bitlis ve Ahalisi’ adlı kitabın ilk tanıtım ve imza günü Bitlis’te gerçekleşti. Bitlis Düşünce ve Akademik...
Koçgirili Alişer’in İki Mektubu
 Birinci Dünya Savaşı’ndan Osmanlı Devleti yenik, İtilaf Devletleri galip çıktı. 1918 yılında İstanbul’da Kurdistan Teali Cemiyeti (KTC) kuruldu. Cemiyetin başkanı...
Kitap Duyurusu – Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ
’Seyyahların anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ’ adlı kitap, yakında DARA YAYINLARI’ndan çıkıyor.           360 sayfadan oluşan ve...
Prenses Tamta – Ahlat’ın Kürd – Ermeni – Gürcü Melikesi
18 Mayıs 2019 tarihinde Tel Aviv’de gerçekleşen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Tamta adlı bayan bir şarkıcı temsil etti. Bu...
Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar
1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini...
Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu / Gülizar’ın Feryadı
Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ