Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,04 / Satış: 6,06
€ EURO → Alış: 6,73 / Satış: 6,76

Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler

Bitlis İsyanı Sonrası Son Demler
  • 01.04.2018

 

Hz. Peygamber (s.a.v.) ”Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.” der. Haksızlık hangi dönem kim tarafından yapılırsa yapılsın, haksızlığa karşı sessiz kalmak zulme ortak olmaktır.

 

 

 

 

 

 

N.A.Rojki

 

Çatırdayan Osmanlı imparatorluğu bir kaç yıl sonra ‘tarih’ olacak, Jön Türkler küfrün bütün silahını inançlı ve imanlı Kürt halkının üstünde deneyecekti.

Kürtlerin yarı özerk-bağımsız hükümetlerinden geriye hiç bir şey kalmamış; Kürtler ağır bir zulmün altında can çekişmeye başlamıştır. Din ayaklar altına alınmış ‘Kürt’ demek bile yasaklanmıştır.Kürtler iyice İsyan ateşini düşünmüştür.

Bir gece Bitlis’in bütün öncü kadroları Xumaçlı Ferso Ağa’nın evinde buluşacak, o gece çok çay içilip tütün sarılacak ve sıcak tartışmalar Ferso Ağa’nın evinden bütün Bitlis’e yayılacaktı…

İsyanın öncüleri Şeyh Şahabeddin ve Seyyid Ali Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti üyeleriydi. Mela Selim, isyana dair bütün hazırlıkları yapan ve organize eden kişiydi. Mela Selim’e herkesin büyük bir saygısı olduğundan kimse pek fazla sözlerini eleştiremezdi…

Şirvanlı Mehmed Emin Bey ve Xumaçlı Ferso Ağa gece tüfeklerini yağlamaya başladılar. Ferso Ağa, Rojkan yiğitleri gibi korkusuz ve yiğitti. Şüphesiz sahip olduğu asil kan her Rojkan’lının sahip olduğu asaletten gelmekteydi.

İsyan ateşi yakıldı,Kürtler küçük bir güçle Jön Türklere karşı üstün bir ilerleme sağlayarak Bitlis’in Şerif Bey tepesini ve civar mahallelerini ele geçirmiştir. Ulus-Bilinç bütünlüğünün olmamasından kaynaklanan trajedi bu isyanda da karşımıza çıkacaktır. Kürt süvarileri, kişisel menfaatler uğruna ihanete uğrayacaktır.

İdam sehpaları Gökmeydan’da hazırlanacak; Bütün bir Bitlis karalar giyinip yas tutmaya başlayacaktı. Yüzlerce insan sürgünün yolunu tutarken isyana öncülük edenler için idam sehpaları hazır vaziyette bekleniyordu.

İdam sehpasına ilk Mela Resul çıkartıldı. Hiç tereddüt etmedi; Zalimlere dönerek ağzından şu cümleler çıktı: “Kürt milleti çok geçmeden zor ve zulmünden kurtulacağı için bahtiyarım”.

Zalimlerin gözünü kan bürümüş; Allah’ın adaletine karşı kendi firavunluklarını Gökmeydan’da sergiliyorlardı. Şeyh Şahabeddin’in ipi kopunca ‘idam hükümsüz’ kalır diye bekledi herkes; İkinci ip kopunca, üçüncü ip getirilmeden Şeyh Şahabeddin büyük bir hiddetle ”Siz Allah’a karşısınız. Allah bu idamı istemiyor siz istiyorsunuz! Uğursuz cellat, kalın bir ip getirin bana!” diyerek o gün ölümü korkutmuştur…

Seyyid Ali, zamana ve mekana ağzında dua Gökmeydan’ı zalimlere kahrediyordu.

İdama şahitlik eden tarihin canlı tanıkları şehrin canlı hafızası o anı şöyle günümüze aktardı;

Seyyid Ali bir an meydanda bulunanlara baktı. Korkusuz ve başı dikti. Bir an şöyle dedi “Dost eliyle ele karşı asılmak bana çok ağır geliyor.”

Yüzyıldan fazla bir zaman geçti. Zulme karşı direnen Kürt büyükleri, Kürtlerin kalplerinde yaşamaktadır. Kimlikleri,özgürlükleri ve inançlarına uğruna zalime karşı direnenler hep kalplerde yaşayacaktır.

Kimliklerini ve özgürlüklerini ‘kişisel menfaat’ uğruna satanlar, zalimin önünde eğilenler, her devrin ‘insanı’ olanlar günümüzde bile arsız ot gibi her yerde yeşermekteler…

 

DİPNOTLAR:

Rus Arşivleri

B.Nikitin Notları

Etiketler: / / / / / / / / / / / / / /

Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar
1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini...
Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu / Gülizar’ın Feryadı
Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı...
Nivîskarno! Zarokên Me Heyf in
Ji ber ku min çîrokeke zarokan a sosret xwend, mecbûr mam ku vê gotarê binivîsim. Lewra zarokên me heyf in,...
Malazgirt savaşı ve Kürtler
Bu Savaş, Türklere Anadolu’nun kapılarını açmak için değil, amacı Malazgirt ve Ahlat’tan Rey ve Hemedan’a kadar olan İslam topraklarını ele...
1510’ların Bitlis’ini, Van Gölü çevresini ve Van’ı anlatan İtalyan tüccar
İtalyan bir tüccarın 16. yüzyılda kaleme aldığı anlatımından, kendisinin 1507 yılında Şah İsmail’in ordusu ile birlikte Erzincan’a geldiğini öğreniyoruz. Kırk...
Bitlis’in tarihi mahalleleri ve yerli aileleri
’Bu şehrin büyüleyiciliğini dün akşam vadiden geçerken hissetmiştim, ancak bu sabah gördüklerimden sonra, buranın yapısı ve konumlandırılması itibari ile Batı...
Şerefxanê Bedlîsî – Yaşamı ve Eserleri
Şerefxanê Bedlîsî, 25 Şubat 1543 yılında Mir Şemseddin’in oğlu olarak İran’ın Kerehrud şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Safevi devletinde geçti....
Selahaddin Eyyubi’nin kendi kaleminden Kürdler ve hayatı
İskenderiye Kütüphanesinde bulunan Selahattin Eyyubi’nin el yazması günlüğü, Fransız kadın yazar Genevieve Chauvel tarafından romanlaştırılmış. Mısır, Suriye, Yemen ve Filistin...
Bitlis’te konuşulan dillerin tarihçesi, inkar ve asimilasyon
Bir çok kavim ve medeniyete ev sahipliği yapmış olan Bitlis, hem mimari hem de kültürel olarak muazzam bir geçmişe sahiptir....
Antik Çağ’da Kürdler
Kürtler, Ortadoğu’nun en eski halklarından olup Toros dağlarından Zagros dağlarına kadar uzanan coğrafyada yaşayan ve Hint-avrupa dil grubuna ait bir...
Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ