Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,36 / Satış: 6,38
€ EURO → Alış: 7,43 / Satış: 7,46

Kürd Kara Fatma, Kasım 1887’de dünya basınında (II)

Kürd Kara Fatma, Kasım 1887’de dünya basınında (II)
  • 17.04.2018
  • 2.482 kez okundu

 

 

İngiliz Pall Mall Gazette adlı Londra merkezli gazetenin İstanbul muhabiri, Kasım 1887’de dünya ajanslarına ’KARA FATMA, AMAZON – Kürdistan’ın heybetli kahraman kadın savaşçısı’ başlığıyla Kara Fatma’nın tekrar İstanbul’a geldiği haberini geçmiş ve Amerikan gazeteleri de dahil, bir çok büyük gazete bu haberi okuyucularına ulaştırmıştır.

 

Muhabir; Kara Fatma’nın daha önce 1854* senesinde, Kırım’daki Osmanlı – Rus savaşında Osmanlı’ya destek vermek için Maraş’taki aşiretine bağlı 300 Kürd süvarisi ile İstanbul’a geldiğine atıfta bulunarak, diğer önemli detaylara da yer vermektedir.

 

Bu çeviri, haberin aslına sadık kalınarak 8 ve 14 Kasım 1887 tarihli New York Times ve Daily Alta California gazetelerinde aynı içerikle çıkan haber metninin çevirisidir.

 

 

 

Çeviren ve derleyen: Baran Zeydanlıoğlu

 

 

 

KARA FATMA, AMAZON KADINI –

 Kürdistan’ın heybetli kahraman kadın savaşçısı’

Pall Mall Gazette bildiriyor.

 

 

 

İstanbul ahalisi şu an bu Türk başkentini ziyarete gelenlere çok ilgi duyuyor, ki bunlar arasında kısa bir ziyaret yapmak için gelen Kürdistan’ın heybetli kahraman kadın savaşçısı Kara Fatma bulunmakta.  Kahramanlığının ve heybetinin olmasının arkasında, liderliğini yaptığı epeyi sayıdaki gönüllü Kürd süvarileri ile birlikte, yıllar önceki Kırım Savaşı başlarında, Turkiye saflarında gözüpek ve yiğitçe savaşmış olması yatmaktadır. Bu üstün hizmetlerinden dolayı da Osmanlı hükümeti kendisine ayda 5000 kuruşluk bir maaş bağlamıştır,ki bu miktar bizim tutumluluğumuzda dahi onun iyi ve rahat bir hayat yaşaması için yeterli gelmektedir. Şahin bakışlı esmer bir yüze sahip olan Kara Fatma uzun ve ince bir fiziğe sahip. Yanakları parşömen rengine benzerken, yüzünde de yara ve kesik izleri var. Giymiş olduğu erkeğimsi kıyafetlerden dolayı, 75 yaşını hiçbir zaman göremeyecek bir kadından ziyade, 40 yaşlarındaki bir erkeğe benzemekte. Kazakların giydiği uniformaya benzeyen kıyafetinin üzerine, yanlamasına asmış olduğu süvari kılıcının kabza mücevherleri yansıyıp parlarken, üniformasının kollarının üzerindeki çizgiler, onun Osmanlı Ordusu’nda bir komutan olduğunu gösteriyor.

 

*15 Nisan 1854 tarihli L’ILLUSTRATION Gazetesi manşeti ‘Kara Fatma – Kürdistanlı kahraman İstanbul’da

 

 

Bu ilginç karakter İstanbul sokaklarından geçerken, müttefik ordularının Kırım’a varması öncesi, General Lespinasse’nin sefere çıkmasından kısa bir vakit önce, Dobruca’da olmuş bir hadise anlatıldı.

 

General, silah arkadaşları ile çadırında sigara içip sohbet ederken, çok uzaklardan gelen ve insanın içini delip geçercesine duyulan; insan bağırtıları ile karışık, davul, tamtam ve klarnetlerin çalındığı bir müzik sesi kulaklarına gelir. Peki bu saz ekibinin tuhaf müziği nereden geliyordu? Çadırdaki herkes sesin nereden geldiğini kavramak için dışarıya doğru döndüğünde, önlerinde bir kadın liderliğinde, tepelerden onlara doğru dört nala yaklaşan 300 kişilik bir süvari grubunu görürler. Bu süvarilerin liderliğindeki parlak gözlere ve kıvrımlı hatlara sahip esmer tenli kadın, tam bir Amazon kadınını andırır.

 

 

 

Atının eyerinden sıçrayarak inen bu kadın, general Lespinasse’ye yaklaşarak onu ciddi bir şekilde selamlar ve tercümanı aracılığı ile; Ruslarla çarpışmak için geldiğini, hem kendisinin hemde beraberindeki cesur Kürd süvarilerinin generalin emrine amade olduklarını bildirir. O geceyi Fransız askeri birlikleri ile aynı yerde geçirmeleri için yerleştirilen Kara Fatma’nın süvarileri, sunulan bu konaklatılma tarzından hiç de hoşnut kalmazlar. Bu insanlar özgürlüklerini isterler ve bunu hiçbir başka şeye de değiştimezler. Ne kendi eşleri nede liderleri olan kadın dahi, onların bu özgürlük şiyarlarını onlardan alıp başka birşeyle takas edemez. Günün ağarması ile bu Kürd süvariler atlarına binip, onların gelişlerini haberdar eden o tuhaf tiz müzik eşiliğinde tepelere doğru, şafağın sökmesini karşılamaya atlarını sürerler.

 

 

 

 

Kaynaklar:

 

New York Times dijital arşivi

CDNC.UCR.EDU – Daily Alta California dijital arşivi

 

 

 

Baran Zeydanlıoğlu – 16 Nisan 2018

 

 

 

Bitlisname.com kaynak olarak gösterilmeden yayınlanamaz

Etiketler: / / / /

Bitlis’e tütün ne zaman geldi?
Tütün denince akla hep Bitlis tütünü ve sigarası gelir. Peki tütün köken olarak hangi coğrafyaya aitti? Kaçıncı yüzyılda Osmanlı’ya ve...
Tarihimizden Bir Portre: Mela Selim Efendi
Hizan şeyhlerinden biri olan Mela Selim Efendi***, yaşadığı döneme göre oldukça bilgili ve gelişkin biri olduğundan Hizan şeyhi Sebgetullah Hizanî’nin...
1913’ün Bitlis valisi ve Hizanlı Şeyh Seyyid Ali
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds...
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  Bîblîyografyaya Kirmanckî I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra...
“ZAZA” ADININ KAYNAĞI HAKKINDA BİRKAÇ NOT
Bir Kürt toplumsal grubu olan Zazalarla ilgili yazılan yazıların kimisinde sırf mülahaza olsun diye neredeyse içinde “z” harfinin geçtiği her...
Ahlat’ın 1046’daki Kürd hükümdarı ve Nasır-i Hüsrev’in Bitlis ziyareti
İran ve İslam dünyası edebiyatı içerisinde önemli bir yere sahip olan Nasır-i Hüsrev, 1045 yılında çıktığı yedi yıllık seyahati sırasında...
“ŞÊX EVDIREHÎM ASLA TESLİM OLMAZ!”
  Ben 1929 yılının onbirinci ayında, Pali’nın (Palu’nun) Xoşmat köyünde doğmuşum. Xoşmat, esasen eski bir Ermeni köyüdür. Orada çok arazi...
Bitlis kralının başının kesilmesi ve Prenses Gülşenraz
Üzerinde Fransızca olarak ’bakın Bitlis kralının başını kesip bu sepet içerisinde size getirdim’ yazısı olan bu gravür için, daha önceki...
Bitlis nire Albanya nire?
1911 28 Eylülünde İtalyan-Osmanlı harbi başladı, 1912 8 Ekiminde küçük Karadağ krallığının Osmanlı devletine savaş ilan etmesiyle sona erdi. Bir...
Kızıl Meydan’ın sosyalist dengbeji: Sûsika Simo
Ayağındaki prangaları kopardı, sesini tüm Sovyet ülkesine duyurdu, Lenin’e yazdığı kılamlarla anıldı. İyi ki vardı, iyi ki yaşadı…   Elvan...
Tavernier 1660’larda Bitlis ve Tatvan’dan geçerken
‘Bitlis beyi ülkenin en güçlüsü. Diğer beyler ya Osmanlı Padişahı’na yada İran Şahı’na bağlı olup biat ederken, Bitlis Beyi kimseye biat...
Kayıp Kürt kolonileri – Mısır, Ürdün, Lübnan, Filistin ve Yemen Kürtleri
      Kayıp Kürt kolonileri Ortadoğu’daki Arap devletlerinde yaşayan Kürtler’in tarihi, yayılmanın efsanevi Kürt Sultan Selahaddin Eyyubi döneminde başladığını...
27 Temmuz 1655, Bitlis şehrine saldırı ve Abdal Han
‘Bitlis Kalesi’nin Osmanlı ile ne alakası ola. Bu kale Osmanlı kalesi olsa içinde Osmanlı kulu olurdu. Biz Osmanoğlu’nun kulu değil,...
Cuinet’in 1889 tarihli Bitlis Vilayeti raporu
Bu çeviri, Fransız araştırmacı yazar Vital Cuinet’in 1889 yılında Bitlis Vilayeti hakkında tuttuğu Fransızca raporun Türkçe’ye çevirisidir. Cuinet’in 1894 yılında yayımladığı...
Hırvatların Kürtlüğü üzerine
    ABDULMELİK Ş. BEKİR Hırvatların köken olarak Kürt olduğuna dair bir söylentinin zaman zaman gündeme geldiği oluyor. Halkların kökenine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ