Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,29 / Satış: 5,31
€ EURO → Alış: 6,00 / Satış: 6,03

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] 1963-2017 weşanîyaye

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  • 11.09.2018

 

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra sey kitab ame weşanayene. Seke yeno zanayîş kirmanckî de hetanî nika çend meqaleyan ra teber no warê de xebatêka xosere nîyamebî kerdene. Ancîna xebatê bîblîyografyayî xususen seba akademîsyanan û xebatkaranê şexsîyan çimeyê serekeyî yê. Na bîblîyografyaya umûmîya/pêroyîya ke hîrê serrî de qedîya do venganeyê (talîya) nê warê kirmanckî pirr bika. Ma zî sey nuştoxê nê kitabî vanê “Êdî yew bîblîyografya (kaynakçaya) kirmanckî zî esta! Wa kirmanckî (zazakî) û kirmancan rê bixeyr bo.!”

Şima do cêr ra nuşteyê pêşkeşî yê kitabî biwanê:

Pêşkêşî

Yeno zanayene ke kirmanckî (zazakî) mîyanê lehçeyanê kurdkî ra aya ke tewr erey ameya nuştene. Serra 1963î (Rojnameyê Roja Neweyî) sey mîladê nusîyayîşê aye yê dewrê modernî bero qebulkerdene zî bingeyê edebîyatê kirmanckî pê kovara Tîrêjî ke serra 1979î de dest bi weşanê xo kerdo ronîyayo. Awanbîyayîşê Grûba Xebate ya Vateyî ra pey (Swêd, 1996) , lîteraturê nuştekî yê kirmanckî vera-vera aver şîyo, wendox û nuştoxê kirmanckî nîsbeten zîyade bîyî. Herçiqas ke kirmanckî hema zî cuya xo şertanê zaf negatîfan de domnena zî ma êdî eşkenê vajîn ke kirmanckî wayîrê pêserîyêda nuştekî ya. Na xebata ke xo rê kerdo hedef ke na pêserîya ke hetê bêj û mîqdarî ra zîyade bîya pêşkêşê ewro û neslanê ameyoxan bikero, hîrê beşan ser o awan bîya. Beşê yewinî de derheqê bîblîyografya, bêjanê aye û bîblîyografyayanê kurdan de melumatî estê. Beşê dîyinî de sernuşte û kunyeyê 332 kitabanê ke goreyê tewirane xo tesnîf bîyê estê. Beşê hîrêyinî de zî sernuşte û kunyayê 5998 metnanê weşananê perîyodîkan ke goreyê tewiranê xo tesnîf bîyê ca gênê. Hûmara pêroyê kunyeyanê bîblîyografîkan 6330 a.

Sunuş

Kürt lehçeleri içerisinde yazımına en geç başlanan lehçe olan Kırmanccanın (Zazacanın) modern dönem yazın miladı olarak 1963 yılı (Roja Newe Gazetesi) kabul edilse de Kırmancca Edebiyatının temeli 1979’da yayına başlayan Tîrêj Dergisiyle atılmıştır. Standardizasyon ve arşivleme çalışmalarını halen sürdürmekte olan Vate Çalışma Grubu’nun kurulmasıyla birlikte (İsveç, 1996) lehçenin yazın literatürü giderek gelişmiş, okur-yazar sayısı eskiye oranla nispeten artmıştır. Halen yüz yüze bulunduğu olumsuz koşullara rağmen bugün artık Kırmanccanın yazılı birikime sahip olduğu söylenebilir. Tür ve sayıca artan bu birikimi günümüze ve yarına sunmayı amaç edinen bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bibliyografya, bibliyografya çeşitleri ve Kürtler üzerine hazırlanmış bibliyografyalar üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde türlerine göre tasnif edilmiş olan 332 kitabın başlık ve künyeleri, üçüncü bölümde ise yine türlerine göre tasnif edilmiş olan 5998 periyodik yayın metninin başlık ve künyeleri yer almaktadır. Çalışmadaki toplam bibliyografik künye sayısı 6330’dir.

Mutlu CAN
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] I1963-2017I,
Weşanxaneyê Vateyî, Îstanbul, 2018, 465 r.

Etiketler: / / /

Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
Bitlis Hizanlı Law Reşid ve Kemal Fevzi
Minarelerden yükselen ezan sesi, Bitlis Çarşısı’nda tatlı bir telaşın başlamasına neden olmuştu. Orucun son günüydü. Son iftar açılmış, son şerbetler...
Zorqlu Kürd? Zorq neresi ola?
1850 sonrası Bitlis ve civarından geçmiş bazı seyyahların anlatımları ile birlikte yayımlanmış bir gravürün altında Fransızca olarak ’guerrier Kurde de...
Bitlisli Said-i Kurdi ve Venezüellalı Rafael de Nogales
Çeşitli yayın organları ve platformlarda paylaşılan bir görsel için ‘Saidi Nursi’nin cephede çekilmiş fotoğrafı’ veya ‘Bediüzamman’ın Ruslara karşı savaşırken fotoğrafı’...
1882’deki Büyük Bitlis Yangını
Bitlis şehir merkezinde vuku bulmuş bir çok doğal felaket, sosyolojik ve siyasi hadiselere dair anlatımlar hep var olmuşlardır. Kıtlık, muhacirlik,...
1913 – Bir Bitlisli Kürd Bebek
Bu çeviri, rahibe Mary D. Uline’in Bitlis’ten Amerika’ya göndermiş olduğu bir mektubun içeriğine aittir. Bitlis Amerikan – Ermeni İlahiyat Kız...
1810’ların Bitlis’i ve Rahip Giuseppe Campanile
Bu çeviri, 1802 yılında Vatikan tarafından Musul’a gönderilen İtalyan rahip Giuseppe Campanile’nin (1762 – 1835), Kürdistan coğrafyasındaki onüç yıllık görevi...
Dersimli Kürd kızı Emê  ve  Harput Misyoner Okulu
Bu çeviri, Harput Amerikan İlahiyat Okulu’nda 1857 – 1893 yılları arasında idarecilik yapmış, Amerikalı misyoner çift Bay ve Bayan Crosby...
Gürcistan’ın Kürt Asıllı Prensesi, Eyyubilerin Ahlat Melikesi Tamta’nın Maceraları
  Kürt asıllı bir Ermeni-Gürcü prensesi olan Tamta (1195?-1254) 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, ömrünün son...
Bitlis Kürd Hanı’nın 1655’deki dillere destan kütüphanesi ve akıbeti
‘Ey vilayet halkı, kaçan hanın bu Van kuluna 200 kese borcu vardır ve 40 bin koyun Malazgird Beyi Mehmed beye...
Della Valle’nin 1617’deki mektubunda Bitlis Beyi ve Kürdler
  Bitlis tarihi içerikli yazılarda, yabancı batılı seyyahların bu şehre dair izlenim ve anlatımlarına hep değinilir. Yazdığı eserlerde Bitlis’e değinen...
Kürt-Osmanlı İttifakı Bağlamında; İdris-i Bitlisi
  İdris-i Bitlisî, 1452 (bazı kaynaklar da 1457) yılında Rojkan Kürt (Bitlis Hükümdarlığının) idari merkezi olan Bitlis şehrinde Hüsameddin Bitlisi’nin...
AHLAT’I YÖNETEN ”SÖKMENOĞULLARI” KÜRT MÜYDÜ?
  Daha Türkler gelmeden önce Azerbaycan’da, Kürdistan’da, Ermenistan ve Gürcistan’ın doğu ve güney bölümlerinde Rewadi, Merwani ve Şeddadi Kürt devletleri...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ