Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: / Satış:
€ EURO → Alış: / Satış:

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] 1963-2017 weşanîyaye

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  • 11.09.2018

 

Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra sey kitab ame weşanayene. Seke yeno zanayîş kirmanckî de hetanî nika çend meqaleyan ra teber no warê de xebatêka xosere nîyamebî kerdene. Ancîna xebatê bîblîyografyayî xususen seba akademîsyanan û xebatkaranê şexsîyan çimeyê serekeyî yê. Na bîblîyografyaya umûmîya/pêroyîya ke hîrê serrî de qedîya do venganeyê (talîya) nê warê kirmanckî pirr bika. Ma zî sey nuştoxê nê kitabî vanê “Êdî yew bîblîyografya (kaynakçaya) kirmanckî zî esta! Wa kirmanckî (zazakî) û kirmancan rê bixeyr bo.!”

Şima do cêr ra nuşteyê pêşkeşî yê kitabî biwanê:

Pêşkêşî

Yeno zanayene ke kirmanckî (zazakî) mîyanê lehçeyanê kurdkî ra aya ke tewr erey ameya nuştene. Serra 1963î (Rojnameyê Roja Neweyî) sey mîladê nusîyayîşê aye yê dewrê modernî bero qebulkerdene zî bingeyê edebîyatê kirmanckî pê kovara Tîrêjî ke serra 1979î de dest bi weşanê xo kerdo ronîyayo. Awanbîyayîşê Grûba Xebate ya Vateyî ra pey (Swêd, 1996) , lîteraturê nuştekî yê kirmanckî vera-vera aver şîyo, wendox û nuştoxê kirmanckî nîsbeten zîyade bîyî. Herçiqas ke kirmanckî hema zî cuya xo şertanê zaf negatîfan de domnena zî ma êdî eşkenê vajîn ke kirmanckî wayîrê pêserîyêda nuştekî ya. Na xebata ke xo rê kerdo hedef ke na pêserîya ke hetê bêj û mîqdarî ra zîyade bîya pêşkêşê ewro û neslanê ameyoxan bikero, hîrê beşan ser o awan bîya. Beşê yewinî de derheqê bîblîyografya, bêjanê aye û bîblîyografyayanê kurdan de melumatî estê. Beşê dîyinî de sernuşte û kunyeyê 332 kitabanê ke goreyê tewirane xo tesnîf bîyê estê. Beşê hîrêyinî de zî sernuşte û kunyayê 5998 metnanê weşananê perîyodîkan ke goreyê tewiranê xo tesnîf bîyê ca gênê. Hûmara pêroyê kunyeyanê bîblîyografîkan 6330 a.

Sunuş

Kürt lehçeleri içerisinde yazımına en geç başlanan lehçe olan Kırmanccanın (Zazacanın) modern dönem yazın miladı olarak 1963 yılı (Roja Newe Gazetesi) kabul edilse de Kırmancca Edebiyatının temeli 1979’da yayına başlayan Tîrêj Dergisiyle atılmıştır. Standardizasyon ve arşivleme çalışmalarını halen sürdürmekte olan Vate Çalışma Grubu’nun kurulmasıyla birlikte (İsveç, 1996) lehçenin yazın literatürü giderek gelişmiş, okur-yazar sayısı eskiye oranla nispeten artmıştır. Halen yüz yüze bulunduğu olumsuz koşullara rağmen bugün artık Kırmanccanın yazılı birikime sahip olduğu söylenebilir. Tür ve sayıca artan bu birikimi günümüze ve yarına sunmayı amaç edinen bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bibliyografya, bibliyografya çeşitleri ve Kürtler üzerine hazırlanmış bibliyografyalar üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde türlerine göre tasnif edilmiş olan 332 kitabın başlık ve künyeleri, üçüncü bölümde ise yine türlerine göre tasnif edilmiş olan 5998 periyodik yayın metninin başlık ve künyeleri yer almaktadır. Çalışmadaki toplam bibliyografik künye sayısı 6330’dir.

Mutlu CAN
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî] I1963-2017I,
Weşanxaneyê Vateyî, Îstanbul, 2018, 465 r.

Etiketler: / / /

Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
Kürt Tarihinde Newroz’un Yeri
Newroz Bayramı Kürt Ulusal Bayramları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Newroz Bayramı üzerine bir çok kutlama ritüeli bulunmaktadır. Kürtler dışında...
Gökmeydan değil, Gog Meydan. Nam-ı diğer Çevgan Meydanı
Bitlis’in ünlü meydanları denilince, akıllara hemen Avel Meydan ve Gökmeydan gelir. Bazı yerlerde Gök Meydan şeklinde yazılsa da genellikle bitişik...
‘Mewlidê Kirdî’ adı üzerine
İnternet ortamında menşei belli olmayan birçok saçma dezenformasyon her gün dolaşıma giriyor. Elbette dikkate alınmamalı, ama kimi temel noktalarda cevap...
Ekim 1881- Kürd kumandanın top güllesi ile infazı
‘İnfazın gerçekleşeceği günden bir gün öncesi, ağzı havaya doğru kaldırılmış o büyük kalibreli demirden yapılma top meydana kurulmuştu. Şafağın sökmesiyle...
Manuscute neresidir? Bitlis’ten üç, Diyarbekir’den beş günlük mesafededir
1600 yılının temmuz ayında, beraberindeki altı yüz kişilik bir kervan eşliğinde Halep üzeri Diyarbekir ve Bitlis yaparak yolculuğuna devam eden...
Aşkın ve İmanın Şairi: Fethi
Kalemin ve kelamın gücünü simgeleyen, ona hayat katan, yüreğinin çığlıklarını korkusuzca bütün renkleriyle ortaya koyabilen Kürt coğrafyasının edebi hafızasında unutulmuş,...
İsveç kralı Demirbaş Şarl’ın (1709) Osmanlı’ya borçları  ve alacaklıların İsveç macerası
Osmanlı tarihinde Kral Demirbaş Şarl’ın askerleriyle birlikte İstanbul’daki Sultan’a sığındığı ve yıllarca padişahın misafiri olduğu anlatılır. Peki kimdi bu kral?...
Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?
  1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi?                 M.MALMÎSANIJ  ...
Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır....
160 yıl yaşamış Bitlisli Zaro Ağa ile Londra’da yapılmış bir röportaj ve bilinmeyenler
Hemşerim olan Mutkili Kürd Zaro Ağa hakkında yazılmış onlarca yerli ve yabancı arşive rastlamış ve bunların çoğunu da incelemişimdir. Birbirinden...
İsmail Beşikçi: Kürdler, Şehir, Şehirlileşme
  26-27 Mart 2016 tarihlerinde düzenlenen II. Uluslararası Bitlis Sempozyumu, Kürtler, Şehir, Şehirlileşme konusunu irdeliyor. Sempozyuma sunulan bildiriler kitaplaştırılmış.      ...
Kürt Kadınları Neşeli ve Güzeller Parlak Kıyafetler Giyerler
Bana doğru uzaktan bir kadın grubu geliyor. Şerefli renkleri ile onlar kürt kadınları. Kökleri kazmak ve yaprakları toplamakla meşguldürler. Benim...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ