Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,55 / Satış: 5,57
€ EURO → Alış: 6,39 / Satış: 6,41

Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları

Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları
  • 22.09.2018
  • 1.831 kez okundu

 

Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı.

 

 

 

 

 

 

Bitlis Mutkili Xelîl Xeyalî 1864-1946 yılları arasında yaşamıştır.

ilk Kürdçe alfabe ve dilbilgisi kitabını ve ilk Kürdçe düzyazıyı yazmıştır. Kürdçe’nin Kurmanci, Zazaki lehçeleriyle, Türkçe, Farsça, Arapça ve Fransızca’yı bilen bir Kürd aydını idi Xeyalî.

Fotoğrafları ilk defa Bitlisname sayfası tarafından paylaşılmakta.

Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı. Kürd öğrencilerini okutturup dernekler açtırdı. Kürdçe’nin Kurmancî lehçesinde bir elifbâ kitabı da yazdı. Kürdçe üzerine çalışmalar yürüttü.

Xeyalî’inin Ankara’daki mezar yeri tespit edildikten sonra, Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu (Bitlisname) olarak bir kaç sene önce de ziyaret edilmişti.

 

Bitlisli Xeyalî’yi rahmet ve saygıyla anıyoruz.

 

 

Ey kardeşler! Adavet, düşmanlık ve husumeti kalbinizden çıkarınız, barışınız, “Müminler kardeştir” hükmünü nazar-ı dikkate alınız. Arkadaşlar, okullar açınız, çocuklarınızı ilim öğretmeye çalıştırınız; bilgisizlik ayıbını onlara layık görmeyiniz . “Beşikten mezara kadar ilmi arayınız” emrine sarılıp uymak bize farzdır. Ey ulema-yı navdar, ey nüfus ve iktidar sahibi Kürt liderleri, iyice biliniz ki milletimizin hayatı, Kurdistan’ın selameti sizin ittifakınız da, gayretinizde, hamiyetinizdedir.

Reddedilmesi gereken kötü adetleri bırakın. Kürt bireylerini barıştırınız, hayır ve şerri onlara anlatınız. Öncülük ediniz. Öncülüğünüz Kurdistan’ın yararına faidesine,milletin terakki ve yükselmesi konusunda olsun,nefsiniz yani kendiniz için olmasın.

Kıyameti hatırınıza getiriniz. Bu alem-i fanide namınızı iyilikle bırakınız. ”Allah sana iyilik ettiği gibi sende iyilik et” ayet-i kerimesini aklınızdan çıkarmayınız.

Xelîl Xeyalî: Kurdistan, sen ne kadar mukaddes, ne kadar latifsin!

Lale bahçelerinden, şehitlerin kanından,sünbül ve reyhanların yiğitlerin yüz hoşluğundan oluşmuştur.Xelîl Xeyalî: “Ah, bu zalimler önce biz Kürtleri okuyup yazmaktan, sonra ticaret ve ziraatten mahrum bıraktılar; sonra da hakkımızda istediklerini yaptılar, aksini, tersini söylediler…

Allah’ı ve Peygamberi hatırlarına getirmediler. İttihad Cemiyetinin (ittihad-ı tekrakkiyi kast ediyor) himmeti, askerlerimizin yardımıyla Anayasa ilan edildi. Zulüm ve istibdad belası üzerimizden kaldırıldı. Muhterem miletvekillerimiz toplandılar, Mecliste vatan’ın “Kürdistan’ın” durumlarını konuşacaklardı. Allah onlara muvaffakıyet versin, hainlerin gözünü kör etsin.”

Etiketler: / /

Çin Seddi’nden Bitlis Kalesi’ni görmek
  Tarihine ve kültürüne değer vermeyen toplumların hallerini düşündüm.                 ‘Bitlis’in sembolü kalesidir’...
Kaniya Beqa
  Çend roj heye di êvar de heta sibê dengê beqan li kaniya beqan de dihat. Ji ber tîrsa ku...
Atatürk’e Gönderilen Raporlarda Alişer’in (Koçgiri) Şiirleri – BELGE
  Alişer, 1900-1937 yılları arasında önemli roller üstlenmiştir. Lider kişiliği yanı sıra Dersim bölgesinde halk tarafından çok sevilen bir kişi...
Bitlis’in sembolü (beş) minare değil, kalesidir
Bitlis’te beş minare olmadığı gibi, şehrin sembolü de kaledir.   Şehirlerin ya insan eliyle yapılmış yada doğal güzellikleri sayılan, bir...
Ebu Eyyub (Eyüp Sultan) Kardeşi Feyzullah Ensari’nin Türbesi Bitlis’te mi?
  Feyzullah EL-Ensari, Eyüp Sultan (Ebu Eyyûb Halid bin Zeyd veya Ebu Eyyûb El-Ensarî)’nin kardeşi olduğu ‘rivayet’ edilir. Kürt Coğrafyasında...
1947 Tarihli ”Bitlis’te Kürtçülük Raporu” BELGE
  17.01.1947 tarihli bu belge Bitlis Valiliği tarafından dönemin İçişleri Bakanlığına çekilmiş. İçişleri Bakanlığı ise raporu C.H.P Genel Sekreterine aktarmıştır....
Unutulmuş Bilge Bir Kürdün Hikayesi
  Onunla ilk tanışmam, Santiago de Compostela Universitesi İspanyol Dili ve Kültürü kursunda olmuştu. Kursun yaz döneminde, kurs ögrencileri birer...
Bitlis’e patates ilk kez ne zaman ve kimler tarafından getirildi?
    Bitlis denince ilk akla gelenler genellikle tütün, bal, ceviz ve Büryan kebabı olur. Ancak temel ana tüketim ürünlerinden...
Bitlis Rojkili Mir Şemseddin ve Karakoyunlu Kara Yusuf
          Bitlis Rojkili Kürd hükümdar Mir Şemseddin ve Karakoyunlu Türkmen hükümdar Kara Yusuf   Baran Zeydanlıoğlu...
Orta Asya Kürtleri – Araştırma
  Orta Asya sınırlarına Kürtlerin ilk göçü 17’nci yüzyılda Safevi hükümdarı Şah Abbas’ın Türkmenlerden gelen saldırılara karşı kalkan görevi üstlenmesi...
Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları
  Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı....
Bitlis’e tütün ne zaman geldi?
Tütün denince akla hep Bitlis tütünü ve sigarası gelir. Peki tütün köken olarak hangi coğrafyaya aitti? Kaçıncı yüzyılda Osmanlı’ya ve...
Tarihimizden Bir Portre: Mela Selim Efendi
Hizan şeyhlerinden biri olan Mela Selim Efendi***, yaşadığı döneme göre oldukça bilgili ve gelişkin biri olduğundan Hizan şeyhi Sebgetullah Hizanî’nin...
1913’ün Bitlis valisi ve Hizanlı Şeyh Seyyid Ali
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds...
Bîblîyografyaya Kirmanckî [Zazakî]  1963-2017 weşanîyaye
  Bîblîyografyaya Kirmanckî I1963-2017I ke hetê Mutlu Canî ra sey xebata tezê masterî amebî amadekerdiş, hetê weşanxaneyê Vateyî ra...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ