Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 6,04 / Satış: 6,06
€ EURO → Alış: 6,73 / Satış: 6,76

Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları

Mutkili Xelîl Xeyalî’nin Fotoğrafları
  • 22.09.2018

 

Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı.

 

 

 

 

 

 

Bitlis Mutkili Xelîl Xeyalî 1864-1946 yılları arasında yaşamıştır.

ilk Kürdçe alfabe ve dilbilgisi kitabını ve ilk Kürdçe düzyazıyı yazmıştır. Kürdçe’nin Kurmanci, Zazaki lehçeleriyle, Türkçe, Farsça, Arapça ve Fransızca’yı bilen bir Kürd aydını idi Xeyalî.

Fotoğrafları ilk defa Bitlisname sayfası tarafından paylaşılmakta.

Saîd-î Kurdî kendisi için ‘Milli Onurumuz’ demiştir. Jîn dergisinde yazılar yazan Xelîl Xeyalî 1900-1920 Kürd örgütlenmeleri arasında yer aldı. Kürd öğrencilerini okutturup dernekler açtırdı. Kürdçe’nin Kurmancî lehçesinde bir elifbâ kitabı da yazdı. Kürdçe üzerine çalışmalar yürüttü.

Xeyalî’inin Ankara’daki mezar yeri tespit edildikten sonra, Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu (Bitlisname) olarak bir kaç sene önce de ziyaret edilmişti.

 

Bitlisli Xeyalî’yi rahmet ve saygıyla anıyoruz.

 

 

Ey kardeşler! Adavet, düşmanlık ve husumeti kalbinizden çıkarınız, barışınız, “Müminler kardeştir” hükmünü nazar-ı dikkate alınız. Arkadaşlar, okullar açınız, çocuklarınızı ilim öğretmeye çalıştırınız; bilgisizlik ayıbını onlara layık görmeyiniz . “Beşikten mezara kadar ilmi arayınız” emrine sarılıp uymak bize farzdır. Ey ulema-yı navdar, ey nüfus ve iktidar sahibi Kürt liderleri, iyice biliniz ki milletimizin hayatı, Kurdistan’ın selameti sizin ittifakınız da, gayretinizde, hamiyetinizdedir.

Reddedilmesi gereken kötü adetleri bırakın. Kürt bireylerini barıştırınız, hayır ve şerri onlara anlatınız. Öncülük ediniz. Öncülüğünüz Kurdistan’ın yararına faidesine,milletin terakki ve yükselmesi konusunda olsun,nefsiniz yani kendiniz için olmasın.

Kıyameti hatırınıza getiriniz. Bu alem-i fanide namınızı iyilikle bırakınız. ”Allah sana iyilik ettiği gibi sende iyilik et” ayet-i kerimesini aklınızdan çıkarmayınız.

Xelîl Xeyalî: Kurdistan, sen ne kadar mukaddes, ne kadar latifsin!

Lale bahçelerinden, şehitlerin kanından,sünbül ve reyhanların yiğitlerin yüz hoşluğundan oluşmuştur.Xelîl Xeyalî: “Ah, bu zalimler önce biz Kürtleri okuyup yazmaktan, sonra ticaret ve ziraatten mahrum bıraktılar; sonra da hakkımızda istediklerini yaptılar, aksini, tersini söylediler…

Allah’ı ve Peygamberi hatırlarına getirmediler. İttihad Cemiyetinin (ittihad-ı tekrakkiyi kast ediyor) himmeti, askerlerimizin yardımıyla Anayasa ilan edildi. Zulüm ve istibdad belası üzerimizden kaldırıldı. Muhterem miletvekillerimiz toplandılar, Mecliste vatan’ın “Kürdistan’ın” durumlarını konuşacaklardı. Allah onlara muvaffakıyet versin, hainlerin gözünü kör etsin.”

Etiketler: / /

Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar
1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini...
Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu / Gülizar’ın Feryadı
Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı...
Nivîskarno! Zarokên Me Heyf in
Ji ber ku min çîrokeke zarokan a sosret xwend, mecbûr mam ku vê gotarê binivîsim. Lewra zarokên me heyf in,...
Malazgirt savaşı ve Kürtler
Bu Savaş, Türklere Anadolu’nun kapılarını açmak için değil, amacı Malazgirt ve Ahlat’tan Rey ve Hemedan’a kadar olan İslam topraklarını ele...
1510’ların Bitlis’ini, Van Gölü çevresini ve Van’ı anlatan İtalyan tüccar
İtalyan bir tüccarın 16. yüzyılda kaleme aldığı anlatımından, kendisinin 1507 yılında Şah İsmail’in ordusu ile birlikte Erzincan’a geldiğini öğreniyoruz. Kırk...
Bitlis’in tarihi mahalleleri ve yerli aileleri
’Bu şehrin büyüleyiciliğini dün akşam vadiden geçerken hissetmiştim, ancak bu sabah gördüklerimden sonra, buranın yapısı ve konumlandırılması itibari ile Batı...
Şerefxanê Bedlîsî – Yaşamı ve Eserleri
Şerefxanê Bedlîsî, 25 Şubat 1543 yılında Mir Şemseddin’in oğlu olarak İran’ın Kerehrud şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Safevi devletinde geçti....
Selahaddin Eyyubi’nin kendi kaleminden Kürdler ve hayatı
İskenderiye Kütüphanesinde bulunan Selahattin Eyyubi’nin el yazması günlüğü, Fransız kadın yazar Genevieve Chauvel tarafından romanlaştırılmış. Mısır, Suriye, Yemen ve Filistin...
Bitlis’te konuşulan dillerin tarihçesi, inkar ve asimilasyon
Bir çok kavim ve medeniyete ev sahipliği yapmış olan Bitlis, hem mimari hem de kültürel olarak muazzam bir geçmişe sahiptir....
Antik Çağ’da Kürdler
Kürtler, Ortadoğu’nun en eski halklarından olup Toros dağlarından Zagros dağlarına kadar uzanan coğrafyada yaşayan ve Hint-avrupa dil grubuna ait bir...
Seyyahların gözüyle  Bitlis ahalisi ve giyim kuşamları, 1600 -1900
‘Bitlis çarşısının üzeri örgülü hasır halılar ve kuru dallarla örtülmüş dar sokaklardan oluşmakta. Tezgahlar çok zengin meyve ve sebze çeşitleri...
Bitlis’in Deliklitaş’ı
’Bu Delikli Taş aynı zamanda bir pınardır’ diye yazmıştır Şerefxanê Bedlîs-î Farsça olarak Bitlis’te kaleme aldığı ve 1597 yılında tamamladığı...
Şerefxanê Bedlîsî ve Osmanlı Padişahı III.Murad minyatürü
Bitlis’in Kürt Hükümdarı Şerefxanê Bedlîsî (sağda ayakta) ve Osmanlı Padişahı III.Murad’ı gösteren minyatür.   ‪Şerefxanê Bedlîsî’nin babası Mir Şemseddin, Osmanlı’yla...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ