Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 13,66 / Satış: 13,71
€ EURO → Alış: 15,40 / Satış: 15,46

Kaniya Beqa

Kaniya Beqa
  • 11.10.2018

 

Çend roj heye di êvar de heta sibê dengê beqan li kaniya beqan de dihat. Ji ber tîrsa ku beq ê wan bixwin tu mêşek jî newêribûn biçû na ser kanî yê. Êdî wisan bibû ku yan ew ê ji tî bûna bimrin yan jî ev ê bibin xwarina beqan.

 

 

 

 

  • Eylem AKINCI

 

Roj bi roj, şev bi şev hemû mêşên li der dora kaniya beqan ji tî bûna ber vê mirinê diçûn. Zarên wan li ber xwe nedidan çawa ku ji hêkên xwe derbiketa wisan jî ji ber tî bûna serê xwe dadanîn. Rewşeke pir xirap bû war wara wan bû, her roj li mala mêşek de şîn hebû. Ev rewşa wan wisan dom kir heta ku tenê çend mêşên temen dîtî man.

Mêşa pîr, ev mêşeke ji wan mêşên mayî de yek e: Ev dinav koma xwe de weke sermiyan jî tê zanîn. Wê sibê hîn şeveq lênexistibû ev ji hilîna xwe derket ji kaniya beqan dûr dûr ber vê hilîna koma xwe çû:

-Rabin rabin malxerabno rabin, çawa xew dikeve çavên we, çavên we rijiyano rabin lê binere ka zarokên me, ka jinên me, ka mêrên me?.. Ka li ku ew eşqa me, ka li ku ew kenê me; ka li ku ew dawet û eydiyên me?.. Weyla ar bi kaniya beqan keto! Wax li min û wax li te yo, waxxx û wax ar bi ocaxa me ketî!..

Pîra mêş li dû gotinên xwe ser çavên xwe qelaşt porê xwe kaş kir, çokên xwe di repikan de mor kir. Mêşên di koma wê de ew jî bi haho û giriyên xwe ve wê piştgirî kirin. Meriv nizanibûn berê xwe bida ku, gav pîra mêş dikir haho û di para de diqelîbî gav mêşên din her yek ji wan tiştek digotin ji xwe ve diçûn, axêr ew e ku mêşa pîr li xwe haydar bû dest bi axaftinê kir. Mêşên din jî hinek dengê wan hat birîn.

-Mêşên min ez qurbana we hûn halên me dizanin çawan e? Ar li mala me xistin!.. Em çareserek ji vê bê av bûna xwe re nebînin ev ê beq me qir bikin.

Mêşên din jî weke ku di valahiyê de mabin gav li erdê dinerîn gav li jor dinerîn yek caran jî li hevûdu û li mêşa pîr dinerîn. Mêşa pîr li ber xwe dida ku çawan biçe ser kaniya beqa ku avê vebixwin:

-Mêşên min, bi Xwedê ez tenê li ber xwe nakevim ez li ber me hemûyan dikevim… Gelo fikreke we heye ji bo vê derdê me?

Mêşan gotin:

-Na, na pîrê ka ji tî bûna em dikarin bifikirin? Niha tu navê me ji me bipirse em nizanin navê me çi ye. Ji bo me, hemû cîh weke kaniya beqan xwe nîşan dide. Pîrê em bê hal in pîrê, em ji tî bûna dikin bimrin em ê çawan bifikirin?

Ji çavên mêşa pîr hêrs hat, ev lîçika xwe pakir havêt ber vê kaniyê û berê xwe jî mêşan ve kir:

-Çareyek tenê heye, gelo em dikaribin vê pêk bînin yan na?

-Çi ye, pîrê bibêje hela çi ye?

-Yan em ê biçin ser kaniyê beqên me bixwin, yan jî em ê ji vir bar bikin?

-Na na ser kaniyê nabe… Ka em ê çawan bar bikin, ji bo Xwedê em ê çawan ji vir biçin? Ka teqeta me maye ku em bar bikin?

-Em ê hewl bidin, heke em dixwazin di rojên pêşiya me de jiyaneke bê minet dest bixin, em ê barkin biçin cîheke wisan ku bila zilma beqa ne lê be… Ez qurbana we me ku hûn bêhêvî nebin, de kerem bikin em bar bikin. Heke em destên xwe sivik nekin zivîstanê ev ê di ser me de were em ê nikaribin barbikin! De qurban de heyran, em hewl bidin ev ê ji bo pêşeroja me hîn xweştirîn be.

Mêşa pîr gotinên xwe xelaskir, mêşên din jî lê nerîn ku tu çareyek ji bo wan tune ye, ew jî gotinên pîrê ji xwe re xistin weke armanca gihaştina avê û li dûrê kaniya beqan de bi rê ketin çûn çûn…

Cîheke pir xweş ji wan re diyar bû, lê êdî di wan de jî ji tî bûna teqet nema bû ev çend roj û şev bû wisan di rê de bê av diçûn. Çend heb ji wan ber tî bûna li ber xwe nedan di rê de mirin çend heb jî di rê de seqet bûn. Axêr ev bû ku çend heb gihaştin cîhê avê. Mêşa pîr:

-Hûn azadin, mêşên min, ev cîh êdî cîhê me ye cîhê zar û zêçê me ne.

Mêşên din:

-Mêşa pîr em ji te re spas dikin, tu yê tim û tim sermiyana me be.

Mêşa pîr çû ser avê şikuriya xwe ji Xwedê re hanî û gazî li mêşên din kir, ava xwe vexwarin. Mêşa pîr, bi ken got:

-Evqas zêde venexwin hûn ê avê biçikînin haaa!

Hemû bi hev re keniyan dengê wan û şada wan de diyar dibû ku rojên alozî êdî li par de ma bû, rojên xweşî û şahî jî li pêş de bervê wan dihat.

 

Etiketler: / / /

Gravürlere Yansıyan Kürdler
Toplumların kültürel hafızasını ayakta tutan birçok faktör vardır. Güzel sanatlar, gastronomi, folklor, müzik, dans, edebiyat, sözlü anlatım, ritüeller ve mimari...
Bir Çarpıtmanın Anatomisi: Ehmedê Xasî Örneği
Ehmedê Xasî’nin 1899 yılında Osmanlı döneminin Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umûmiye Nezareti tarafından Diyarbekir’de basılmış Mewlidê Kirdî adlı eseri Zazakî Kürdçesiyle yazılmış...
Katran-ı Tebrizi; Kürt Rewadi ve Şeddadi Devletlerinin Saray Şairi
Katran-ı Tebrizi, 11. yüzyılın tanınmış bir şairidir. Rewadi devletinin başkenti Tebriz’e yakın Şadiabad köyünde doğdu. Bütün yaşamını iki Kürt devletinde; Şeddadilerle Rewadilerde geçirdi. Bu...
Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ