Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 9,58 / Satış: 9,62
€ EURO → Alış: 11,15 / Satış: 11,19

Malazgirt savaşı ve Kürtler

Malazgirt savaşı ve Kürtler
  • 06.04.2019

Bu Savaş, Türklere Anadolu’nun kapılarını açmak için değil, amacı Malazgirt ve Ahlat’tan Rey ve Hemedan’a kadar olan İslam topraklarını ele geçirmek olan Bizans kralını durdurmak için yapıldı. Ön cephede de Kürt toprakları vardı.

 

 

 

 

 

 

Murad Ciwan

 

Kürt toprakları Şeddadi, Rewadi ve Merwani devletlerinden oluşuyordu. Romen Diyojen kazansaydı bu üç devlet de Roma topraklarının egemenliğine gireceketi hatta Hezarespi, Hasanweyî, Kakeweyhî Kürt devletleri de bu akibete uğrayabilirdi.

Sultan Alpaslan’ın ordusu 14-20 bin kişi arasındaydı. Bunlardan dört bini Sultan’ın özel birliği, geriye kalanların tümü Şeddadi, Rewadi ve Merwani devletleri ile onların sınırları içindeki Müslüman halktan oluşuyordu. Roma’nın ordusu 2-3 yüz bin civarındaydı. 60 bin diyen de var (Bizans kaynakları).

Sultan Alpaslan, Kürt devletlerini ele geçirerek kendine bağlamış değildi. Abbasi devleti İslam yasaları çerçevesinde birbirine karşı sorumlu emirliklerden oluşan konfederal bir devletti. Her emirlik halife ve onun tayin ettiği sultan adına hutbe okutur, vergi verir ve savaşa asker gönderirdi.

Abbasi halifesi ilk başta İslam dünyasının hem dini hem dünyevi önderiydi, islam emirlikleri ( devletleri) de onu tanırlardı. Ancak Halife Harun Reşid’den sonra merkez de iç çelişkiler, rekabet ve iktidar savaşları başladı 9-10. yüzyılda dini ve dünyevi iktidar birbirinden ayrıldı.

Önce Büveyhi hanedanı Bağdat’ta dünyevi liderliği ele geçirdi. İslam dünyasında hutbelere Halife’nin yanısıra dünyevi liderlerin de adı kondu. Bağdat’ta kim etkinse Halife onun adına okuyun, ona vergi ve asker verin diyordu, diğer devletler gibi Kürtler de böyle yapıyordu.

11. yüzyılın başından itibaren Oğuzlar/ Selçuklular geldi. Büveyhilerle iktidar savaşına girdiler. Halife şii Büveyhi hanedanın egemenliğinden rahatsızdı. Sünni Selçuklu Tuğrul’u destekledi. Sonunda Tuğrul Buveyhileri yendi ve Bağdat’ın egemeni oldu.

Halife onu İslam’ın sultanı ilan etti. Bundan böyle İslam devletleri onun adına hutbe okuttular, vergi ve asker verdiler. Tuğrul ölünce yerine Alpaslan geçti. Bu nedenle Ermenistan, Azerbaycan, ve Suriye’ye yaptığı seferlerde Şeddadi, Rewadi ve Merwaniler asker verdiler, yanında savaştılar.

Aynı şekilde Malazgirt Savaşı’ında da Sultanın özel muhafızlarından başka bu üç Kürt devleti vardı. Şavaş kazanıldı, barış yapıldı. Roma kralı geri döndü. Alpaslan Kürt askerleriyle Ermenistan’a yöneldi Divin tekrar kurtarılınca doğal olarak Şeddadi emirine teslim edildi.

Başka bir seferde Ani ele geçirilince Şeddadi emirlerinden Menuçehr, Alparslan’a kıymetli hazineler de vererek Ani’yi satın aldı. Muhtemelen Alpaslan’a verilen şehrin meydanındaki som altın buzağı heykeliydi. Alpaslan doğu seferine yöneldi ve 1072’de Belh yakınlarında öldürüldü.

Alpaslan’ı öldüren Belh dolaylarında bir kalenin emiri idi. Kimisi onu Harezmi, kimisi de Kürt olarak tanıtır.

Etiketler: / /

Selçukluların Malazgirt’e ilk saldırısı ve Bitlis’ten getirtilen mancınık
Malazgirt denince akla hep Selçuklular, 1071 tarihi ve Alparslan gelir. Ancak Alparslan’ın amcası Tuğrul Bey (Sultan Tuğrul) liderliğinde, Müslümanların Malazgirt’e...
Dersim makalesinde Kürd kelimesini ‘adi’ diye çevirdiler
Prof. Dr. İbrahim Yılmazçelik ve Doç. Dr. Sevim Erdem’in birlikte yazdıkları makalede yaptıkları bir alıntıda Kürd kelimesini ‘adi’ olarak çevirdikleri...
Bitlis’in önünde bağlar türküsü ve Bitlis’in asimilasyonu
Yirminci yüzyılın başlarına kadar vilayet sınırları içerisinde birçok değişik dilin* konuşulduğu kadim Bitlis’e ait şarkı, türkü, kilam, sitran, bar, horovel,...
Efsaneye göre Mardin şehrinin ismi Kürdçeden geliyormuş
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan ve zengin şehir kültürüne sahip şehirler vardır. Bunlar arasında Mardin şehrinin adı ilk sıralarda zikredilir....
İtalya’da yazılan 1829 tarihli Bitlis Sultanı ve Köle Kız adlı eser
Özellikle 1600 – 1800 yılları arasında, Şark’a ait masallardan ve o diyarda vuku bulmuş hadiselerden esinlenerek yarı kurgu – yarı...
‘’İlk Gece Hakkı’’ Dolayımında Tarih Yazımı, Yöntem ve Kaynakların Kullanımı: Taner Akçam’a Cevap
  Bilindiği üzere tarih yazımının kendine has bir metodolojisi vardır. Tarihin ideolojik/sübjektif, özcü, kısmi ve çarpık bir vaziyet almaması için...
Taner Akçam’ın İddiaları ve Tarihi Gerçekler
Tarihi olay ve olgular bir değerlendirmeye tabi tutulacaksa, bu değerlendirmenin ilk şartı, olay veya olguların yaşandığı dönemin koşulları ve özelliklerinin...
Taner Akçam’ın Suçlamalarına Cevabımızdır
Bilindiği üzere Prof. Taner Akçam’ın 20 Nisan 2021 tarihinde Gazete Duvar’a verdiği röportajda sarf ettiği  “19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin...
Ermeni Sorunu ve Kürdler
Tarih çalışmalarında birincil kaynaklar büyük bir önem taşır. Bu kaynakların başlıcaları; gazeteler, filmler, fotoğraflar, el yazmaları, nüfus sayımları, tapu kayıtları,...
Tarih Kayıt Cetveliyse Sosyoloji Bunun Toplum Vicdanındaki Karşılığıdır
Tarih bilimi toplumlarla ilgili verileri ortaya koyarken belgesel nitelikteki kırıntıları bir araya getirerek toplumlar hakkında genellemeler yapmaktadır. Sosyoloji bilimi ise...
‘Kuyruklu Kürt’ aşağılaması tutmadı, ‘ilk gece hakkı’ genellemesi deneyelim
‘Öküz düşünce bıçak çeken çok olurmuş’ diye bir söz vardır. Zayıf, savunmasız ve güçsüz duruma düşüldüğü taktirde, o anki durumunuzdan...
Tarihçi Taner Akçam’a Tepki
  Tarihçi Taner Akçam’ın ”19. yüzyıl feodal toplumunda örneğin Kürt bölgelerinde Kürt ağaları, evlenen Ermenilerin ilk gece hakkına sahiplerdi.” ifadelerine...
Kürtler Savaşçı ve Özgürlüklerini Seven Bir Milettir
Babil harabeleri, muazzam boyutları ile yolcuyu etkiliyor; binalar, duvarlar veya kapılar olduğu için değil, ama bir zamanlar bir binanın bulunduğu...
Endülüs’ün Emevi Abdurrahman’ı bilinirken, Bitlis Beyliği’nin Kürd Abdal Han’ı hiç bilinmez
İsimlerini çeşitli nedenlerden dolayı tarihe yazdırmış ünlü hükümdarlar vardır. Kimi cesareti, kurnazlığı, ele geçirdiği topraklar ve savaşçılığı ile, kimi de...
Bitlis’te ateşler eşliğinde Xetire, Têrintêz ve Ayd-i Kurdî kutlanırdı
Kürdlerin çok zengin, köklü ve bir okadar da kadim sözlü anlatım geleneği vardır. Kah dengbej geleneği ile kah çîvanoklar anlatımları...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ