Bitlis Düşünce ve Akademik Çalışma Grubu
$ DOLAR → Alış: 5,69 / Satış: 5,71
€ EURO → Alış: 6,40 / Satış: 6,43

Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı

Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
  • 09.05.2019

İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın her yerindeki futbolseverler gibi Bitlisliler tarafından da büyük bir ilgi ile izlendi. Ancak Bitlisliler arasında acaba kaç kişi hemşehrileri ve 160 yaşına kadar yaşamış olmasıyla tarihe geçen dünyaca ünlü Mutkili Zaro Ağa’nın da 1931 yılında Liverpool’da top oynadığını biliyor(du)?

Nasıl mı? Önce Zaro Ağa’dan biraz bahsedelim.

 

 

Baran Zeydanlıoğlu

 

Bitlisli Şemsi Ağa’nın oğlu olan Zaro, 1774 -1777 yılları arasında Bitlis’in Mutki ilçesi/Meydan Köyü’nde bir Zaza Kürdü ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. 18 yaşında, yani 1790’larda İstanbul’a gelen Zaro, orada hamal olarak çalışmaya başlar. Yaşamı boyunca 11 kez evlilik yapar ve bu evliliklerinden de 36 çocuğu olur. Ancak Zaro hayattayken bir tanesi hariç tüm çocukları ölür. Zaro Ağa öldüğünde en son doğan kızı 60 yaşlarındaymış.

 

1798’de Osmanlı Ordusu’nda asker olan Zaro, Akka kalesinde Napolyon’un ordularına karşı savaşır. 1800’lü yılların başlarında inşa olunan Selimiye Kışlası’nın inşaatında da çalışan Zaro, 1828’teki Rus – Osmanlı savaşına da katılır.

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra hamallık işine geri dönen Zaro Ağa, kısa sürede kâhya olup Kürd hamallara 20 yıl süreyle ağabeylik edip iskelelerden pay alır. Bu zaman sarfında da hamallar camiasında kendisine ölene dek büyük bir saygı ve hürmet gösterilmiştir. İstanbul Belediyesi’nde de bir dönem serhademe ünvanı ile çalışmışlığı da olur Zaro’nun.

 

1920’lerde İstanbul’daki Sanayi-i Nefise mektebinde talebelere modellik yaparken, dönemin idarecileri, Zaro’nun yaşını kullanarak gelir elde edebileceklerinin farkına varırlar ve Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti tarafından bir reklâm kampanyası organize ederler. Kampanya o dönemin en önemli ticari mallarından biri olan fındıkla başlar. Zaro Ağa’nın yaşı ve yediği yemeklere atıfta bulunarak düşünülen tanıtım çalışmaları, Macaristan’da dört dile çevrilerek tüm dünyaya dağıtılan kartpostallarla ivme kazanır.

 

Zaro Ağa’nın dünyanın en yaşlı insanı olarak kabul edilmesi, bazı işadamlarının girişimleri sonucu Zaro’nun dünyanın değişik bölgelerini gezme ve görmesine imkan yaratır. Bu işadamları, 1925’lerde Zaro Ağa’ya bolluk ve bereket vaat ederak onu Avrupa ve Amerika’ya götürürler.

Avrupa turnelerinden birisinde organizatörler Zaro’yu İngiltere’deki sirklere çıkartır. İngiltere’de ünü yayılan Zaro çeşitli açılışlar, sergiler ve etkinliklerde boy gösterir. İşte bu etkinliklerden biri de 9 Ağustos 1931 tarihinde İngiltere’nin Liverpool şehrindeki Goodison Park Stadyumu’nda gerçekleşen bir futbol müsabakasıdır.

‘156 – halen güçlü. Dünya’nın en yaşlı insanı Zaro Ağa, biraz top oynamak için henüz daha yaşlı değil. Kendisini Everton’un renkleri içinde ve Dixie Dean (Blues Skipper) ile görüyorsunuz’ – 9 Ağustos 1931

 

O tarihte 156 yaşında olduğu gazetelerde çıkan Kürd Zaro Ağa, İngiltere ve Liverpool’un ünlü futbol takımı Everton ile birlikte sahaya çıkar. Liverpool futbol takımının günümüzdeki sahası olan Anfield’e sadece 800 metre uzaklıkta olan Everton’un sahası Goodison Park, meraklı seyirciler ile tıktık tıklım doludur. Çünkü dönemin dünyaca ünlü futbolcusu ve gol kralı Dixie Dean Everton’un kaptanıdır ve Zaro Ağa ile birlikte maç öncesi ısınma yapacaklardır. Üzerinde Everton’un formasını taşıyan Zaro Ağa, trübünlerdeki onbinlerce taraftarın tezahürat ve alkışları ile etkinliğe katılır ve ulusal basın tarafından da bu tarihi an dünya haber ajanslarına geçilir.

İngiltere, İskoçya, Fransa, İtalya ve Yunanistan turneleri de gerçekleştiren Zaro Ağa İstanbul’a geri döner ve bir kaç sene sonra30 Haziran 1934 yılında da hayata veda eder.

Zaro Ağa’nın mezarı İstanbul Eyüp Sultan Camii kabristanında bulunmaktadır. Mezartaşının üstünde “Bitlisli Şemsi Ağa Oğlu 160 yaşında ölen Zaro Ağa’nın Ruhuna Fatiha – 1934” diye yazar.

 

 

Baran Zeydanlıoğlu, 8 Mayıs 2019

Kaynaklar

Rohat Alakom, Dünyanın En Yaşlı Adamı: Zaro Ağa (1774-1934), Avesta Yayınları, 2009.

Rohat Alakom, Eski İstanbul Kürtleri (1453-1925), Avesta Yayınları, 1998,

Mevlüt Çelebi, Dünyanın En Uzun Yaşayan Adamı: Zaro Ağa (1777-1934), Libra, 2010

Liverpool Courier Newspaper, August 1931

 

Bitlisname.com kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.

Etiketler: / /

Koçgirili Alişer’in İki Mektubu
 Birinci Dünya Savaşı’ndan Osmanlı Devleti yenik, İtilaf Devletleri galip çıktı. 1918 yılında İstanbul’da Kurdistan Teali Cemiyeti (KTC) kuruldu. Cemiyetin başkanı...
Kitap Duyurusu – Seyyahların Anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ
’Seyyahların anlatımlarıyla BİTLİS ve AHALİSİ’ adlı kitap, yakında DARA YAYINLARI’ndan çıkıyor.           360 sayfadan oluşan ve...
Prenses Tamta – Ahlat’ın Kürd – Ermeni – Gürcü Melikesi
18 Mayıs 2019 tarihinde Tel Aviv’de gerçekleşen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Tamta adlı bayan bir şarkıcı temsil etti. Bu...
Arnavutluk’un İskender Bey’i, Bitlis’in Şerif Bey’i
Arnavutluk’un başkenti Tiran’ı ziyaretimde, havanın yağmurlu olmasını fırsat bilerek Milli Kütüphane olan Biblioteka Kombëtare binasını ziyaret ettim. Hem arşivlerini incelemek hem...
Bitlisli Kürd Zaro Ağa da 1931 yılında Liverpool’da futbol oynadı
İngiliz futbol takımı Liverpool’un Barselona futbol takımını dün akşam Liverpool Anfield stadyumunda 4-0 yenmesi ile biten o tarihi maç, dünyanın...
1914 Tarihli Bitlis İsyanının Osmanlı Arşiv Belgelerindeki Yansımaları – Cezalar, Mükâfatlar
1914 yılının ilk aylarında İttihat ve Terakki yönetimine karşı Bitlis’te bir isyan meydana gelmişti. Ayaklanmanın liderleri, Hizan bölgesinin tanınmış dini...
Kürt Şarkılarında Ermeni Dostluğu / Gülizar’ın Feryadı
Kürt ve Ermeni ilişkileri tarihinde dikkat çeken önemli olaylardan birisi de 1889 yılında Ermeni kızı Gülizar’ın Kürt aşiret lideri Hacı...
Nivîskarno! Zarokên Me Heyf in
Ji ber ku min çîrokeke zarokan a sosret xwend, mecbûr mam ku vê gotarê binivîsim. Lewra zarokên me heyf in,...
Malazgirt savaşı ve Kürtler
Bu Savaş, Türklere Anadolu’nun kapılarını açmak için değil, amacı Malazgirt ve Ahlat’tan Rey ve Hemedan’a kadar olan İslam topraklarını ele...
1510’ların Bitlis’ini, Van Gölü çevresini ve Van’ı anlatan İtalyan tüccar
İtalyan bir tüccarın 16. yüzyılda kaleme aldığı anlatımından, kendisinin 1507 yılında Şah İsmail’in ordusu ile birlikte Erzincan’a geldiğini öğreniyoruz. Kırk...
Bitlis’in tarihi mahalleleri ve yerli aileleri
’Bu şehrin büyüleyiciliğini dün akşam vadiden geçerken hissetmiştim, ancak bu sabah gördüklerimden sonra, buranın yapısı ve konumlandırılması itibari ile Batı...
Şerefxanê Bedlîsî – Yaşamı ve Eserleri
Şerefxanê Bedlîsî, 25 Şubat 1543 yılında Mir Şemseddin’in oğlu olarak İran’ın Kerehrud şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Safevi devletinde geçti....
Selahaddin Eyyubi’nin kendi kaleminden Kürdler ve hayatı
İskenderiye Kütüphanesinde bulunan Selahattin Eyyubi’nin el yazması günlüğü, Fransız kadın yazar Genevieve Chauvel tarafından romanlaştırılmış. Mısır, Suriye, Yemen ve Filistin...
Bitlis’te konuşulan dillerin tarihçesi, inkar ve asimilasyon
Bir çok kavim ve medeniyete ev sahipliği yapmış olan Bitlis, hem mimari hem de kültürel olarak muazzam bir geçmişe sahiptir....
Antik Çağ’da Kürdler
Kürtler, Ortadoğu’nun en eski halklarından olup Toros dağlarından Zagros dağlarına kadar uzanan coğrafyada yaşayan ve Hint-avrupa dil grubuna ait bir...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ